
Wydatki na obronność sięgają 8 proc. PKB, a gospodarka mierzona jest z rosnącymi kosztami życia, emigracją i kryzysem w Strefie Gazy.
AI-generated summary
Izrael prowadzi działania zbrojne na kilku frontach od czasu wybuchu konfliktu.
Od wybuchu konfliktu Izrael prowadzi działania zbrojne na kilku frontach – w Strefie Gazy, Libanie, Syrii, a także przeciwko Iranowi. Wydatki związane z wojną sięgnęły już około 420 miliardów szekli, czyli ponad 540 miliardów złotych. To czyni ten konflikt najdroższym w historii państwa. Wydatki na obronność wzrosły z 4,2 proc. PKB w 2022 roku do niemal 8 proc. w 2026 roku, pochłaniając już jedną czwartą budżetu państwa. Połowa tych środków została sfinansowana poprzez zwiększenie zadłużenia.
Mimo ogromnych kosztów, izraelska gospodarka nie uległa załamaniu. Giełda bije rekordy, szekel pozostaje mocny, a inflacja jest umiarkowana. Konsumpcja utrzymuje się na wysokim poziomie, a stopy procentowe spadają. Jednak za tymi wskaźnikami kryją się rosnące koszty życia i pogarszająca się sytuacja wielu gospodarstw domowych. Ceny żywności wzrosły od 2024 roku o około 8 procent, a kolejne mobilizacje rezerwistów oznaczały dla setek tysięcy Izraelczyków przerwy w pracy, studiach i życiu rodzinnym.
Wojna wpłynęła nie tylko na gospodarkę, ale także na strukturę społeczną Izraela. Masowa mobilizacja rezerwistów zaostrzyła spór o zwolnienia ultraortodoksyjnych mężczyzn ze służby wojskowej. Ultraortodoksi stanowią około 13 procent ludności kraju, a wielu obywateli uważa ich zwolnienia za niesprawiedliwe, zwłaszcza w czasie, gdy inni są wielokrotnie powoływani do rezerwy.
Zmęczenie wojną, kolejnymi mobilizacjami i rosnącymi kosztami życia przyczyniło się do wzrostu emigracji. Od 2024 roku więcej osób opuszcza Izrael niż do niego przybywa. W latach 2023–2025 z kraju wyjeżdżało na co najmniej trzy miesiące średnio około 90 tysięcy osób rocznie, podczas gdy w poprzedniej dekadzie było to około 60 tysięcy. Szczególnie niepokojący jest wzrost emigracji wśród pracowników sektora nowych technologii, lekarzy i osób o wysokich dochodach. Izrael traci więc nie tylko mieszkańców, ale także wykwalifikowanych specjalistów i najlepiej zarabiających podatników.
Mimo ogromnych nakładów na obronność i trzyletnich walk, większość Izraelczyków nie uważa wojny za wygraną. Zaledwie jedna trzecia społeczeństwa jest przekonana o zwycięstwie w Strefie Gazy, a jeszcze mniej pozytywnie ocenia rezultaty walk z Hezbollahem i Iranem. Społeczeństwo jest podzielone w ocenie obecnego poziomu bezpieczeństwa – 38 procent uważa, że sytuacja się poprawiła, ale podobna grupa nie widzi zmian lub uważa, że jest gorzej. Aż 60 procent obawia się kolejnego ataku ze Strefy Gazy w najbliższych latach.
Izraelczycy wyraźnie rozróżniają działania armii i rządu – 61 procent jest zadowolonych z prowadzenia wojny przez wojsko, ale tylko 34 procent pozytywnie ocenia działania władz cywilnych.
Trzy lata po rozpoczęciu wojny Strefa Gazy jest niemal całkowicie zniszczona. Ponad 80 procent budynków zostało uszkodzonych lub zburzonych, a 1,9 miliona z 2,1 miliona mieszkańców musiało opuścić swoje domy. Dwie trzecie ludności żyje obecnie w namiotach lub prowizorycznych obozowiskach. Odbudowa praktycznie się nie rozpoczęła, a izraelskie wojska wciąż kontrolują blisko dwie trzecie terytorium.
Zawieszenie broni, które zakończyło najcięższe walki w październiku 2025 roku, przyniosło pewną poprawę w dostępie do żywności, ale pomoc humanitarna wciąż nie zaspokaja podstawowych potrzeb. Rodziny otrzymują paczki żywnościowe i worki mąki, które pokrywają tylko połowę minimalnego zapotrzebowania kalorycznego. Ceny żywności są dwukrotnie wyższe niż przed wojną.
Braki w dostępie do prądu, wody i opieki medycznej są powszechne. Szpitale korzystają z generatorów, ale ograniczenia w dostawach paliwa sprawiają, że energia jest niedostępna dla większości rodzin. Cena oleju do generatorów wzrosła z 3 do nawet 1300 dolarów za litr. Aż 77 procent gospodarstw domowych jest uzależnionych od dostaw wody cysternami, a 73 procent prób wody nie spełnia norm sanitarnych. Złe warunki sanitarne i brak leków powodują, że choroby zakaźne odpowiadają za 18 procent konsultacji medycznych. Co najmniej 41,8 tysiąca osób wymaga długotrwałej rehabilitacji, z czego jedna czwarta to dzieci.
Wojna zniszczyła również system edukacji. Około 200 tysięcy dzieci nie ma dostępu do zorganizowanej nauki, a blisko pół miliona uczy się w tymczasowych punktach prowadzonych przez organizacje humanitarne.
Administracja Strefy Gazy jest podzielona. Izrael kontroluje większość terytorium, Hamas sprawuje faktyczną władzę nad obszarem zamieszkałym przez większość ludności, a powołana przez ONZ administracja nie została jeszcze wpuszczona do Strefy. Mimo formalnego rozwiązania organów Hamasu, to właśnie jego urzędnicy nadal świadczą podstawowe usługi.
Plan pokojowy przyjęty po zawieszeniu broni zakłada stopniowe rozbrajanie Hamasu, wycofywanie wojsk izraelskich i przekazanie administracji palestyńskiemu Narodowemu Komitetowi ds. Administracji Strefy Gazy. Jednak realizacja tych założeń utknęła w martwym punkcie. Izrael uzależnia dalsze wycofanie wojsk od pełnego rozbrojenia Hamasu, a Hamas nie zamierza oddać broni, dopóki izraelska armia pozostaje w Strefie.
AI outlook — possibilities, not facts
Utrzymanie wysokich wydatków na obronność w izraelskim budżecie.
Very likely · Within months

Richard Gere supported Action Aid and criticized Italian migrant centers in Albania, calling for a humane approach to migration. Matteo Salvini responded by recalling his past court case and accusing the actor of imposing lessons on Italy. The conflict between them has been ongoing since 2019, when Gere helped migrants in Italy during Salvini's port closures.

The Pentagon announced that Nidal Hasan, a former military psychiatrist sentenced to death for the 2009 mass shooting at Fort Hood, will be executed by firing squad. This is the first such execution in the US armed forces since 1961. The decision was approved by President Donald Trump after the recommendation of Secretary of Defense Pete Hegseth.

A protest against government proposals to protect tenants and restrict the turnover of apartments by investment funds took place in Barcelona, which initially took place on Saturday but was postponed to Monday due to a warning of heavy rains. According to the organizers, approximately 120,000 people took part in it. people, while the Barcelona authorities reported the number of approximately 20,000. demonstrators. At the end of the demonstration, riots broke out: aggressive participants set fire to garbage containers, damaged a car and threw bottles, stones and firecrackers at the officers, which required the intervention of the fire brigade. The protest took place on the day Spanish Prime Minister Pedro Sanchez announced early parliamentary elections scheduled for November 29, this decision was made after the Congress of Deputies rejected two government proposals for housing regulations by the opposition parties PP, Vox and the Catalan Junts. The issue of housing has become a focal point of debate in Spain after the eviction of 87-year-old Maricarmen Abascal from Madrid, who was ultimately able to stay in her apartment following protests. The Confederation of Tenants' Unions is calling for a general strike, and the two largest trade union headquarters with over 2 million members decided to hold a 24-hour general strike in November, demanding decent wages and the right to housing. Moreover, in the central Puerta del Sol square in Madrid and in Barcelona, Valencia, Seville and Bilbao, protesters pitched several hundred tents, creating tent cities.

According to Moscow Mayor Sobyanin, most of the Ukrainian drones attacked at night over Moscow and the Moscow Oblast were destroyed by Russian air defense. The attack temporarily suspended traffic at four Moscow airports and sparked a fire at the Volodarskaya gas station, while the Moscow Oil Refinery in Kapotny remains a potential target with no damage confirmed.

Captain Tadeusz Lutak, the oldest veteran of the Polish Army and the oldest man living in Poland, died at the age of 109. He was born on August 29, 1917 in Żarnowa near Strzyżów, he served in the September Campaign of 1939 under the command of General Stanisław Maczek and in 1944 as the commander of the Home Army sabotage team in Strzyżów. Information about his death was provided by the Territorial Defense Forces.

A Nigerian ATR-42 military transport plane crashed in southwestern Nigeria on Monday while flying from Benin to Lagos. There were 25 passengers and seven crew members on board, all of whom did not survive the disaster. The wreck was located near Igbokoda, where rescue teams were dispatched.