
Bruksela rewiduje podejście do finansowania zbrojeń w ramach programu SAFE, co ma kluczowe znaczenie dla polskiego przemysłu obronnego.
AI-generated summary
Program SAFE o wartości 150 mld euro ma wspierać europejski przemysł obronny. Polska rozważa udział w drugiej rundzie finansowania, ale obawia się restrykcyjnych terminów realizacji.
Komisja Europejska zmienia kurs w sprawie Ukrainy
Zmiana podejścia Brukseli ma związek z dyskusją o tym, gdzie faktycznie trafiają unijne pieniądze przeznaczone na dozbrojenie. Komisji Europejskiej i państwom członkowskim zależy, żeby znaczna część zamówień była realizowana w europejskim przemyśle, ale Ukraina chce wydawać te pieniądze głównie na własną produkcję oraz zakupy w Stanach Zjednoczonych.
W tym kontekście tak ważne jest – jak podkreśla Magdalena Sobkowiak-Czarnecka – że polskie firmy będą beneficjentami ukraińskiej pożyczki, czyli że Ukraina będzie kupować polski sprzęt z 90-miliardowej pożyczki na dozbrojenie.
We wrześniu szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała wykorzystanie pozostałych pieniędzy z wartego 150 mld euro programu SAFE na wspólne projekty z ukraińskim przemysłem obronnym. Korespondentka RMF FM w Brukseli Katarzyna Szymańska-Borginon jako pierwsza zwróciła wówczas uwagę na problem, że środki z SAFE2, na które liczyła Warszawa, mogą zostać przekierowane na Ukrainę.
Wywołało to zdziwienie i zaskoczenia w niektórych krajach UE. Wiceminister obrony Paweł Zalewski zapowiadał na przykład, że Polska chce wystartować w drugim naborze SAFE i wykorzystać pieniądze, które pozostaną po pierwszej rundzie, na własne projekty obronne.
Teraz stanowisko Komisji jest ostrożniejsze
Jak wynika z rozmów wiceminister Sobkowiak-Czarneckiej w Brukseli, nie będzie automatycznego przekierowania niewykorzystanych środków na Ukrainę.
Nie będzie żadnego przymusu, jeżeli chodzi o wydawanie tych środków – powiedziała Sobkowiak-Czarnecka.
Komisja nadal chce, aby pozostała pula służyła wzmacnianiu europejskich zdolności dronowych i antydronowych, ale nie będzie obowiązku kupowania sprzętu od ukraińskiego przemysłu.
Jeżeli chodzi o wyposażenie dronowe, to wcale nie znaczy, że kupujemy te drony z Ukrainy – podkreślała w Brukseli wiceminister obrony narodowej.
To ważne dla Polski, która ma własny przemysł dronowy i już sprzedaje swoje rozwiązania innym państwom. Warszawa chce, aby ewentualna druga pula SAFE mogła zostać wykorzystana również na rozwój polskich zdolności produkcyjnych.
Polska nie zdecydowała jednak jeszcze, czy będzie się o te pieniądze ubiegać. Decyzja ma zapaść dopiero na poziomie całego rządu.
Na razie nie wiadomo, ile pieniędzy zostanie w drugiej puli SAFE. Państwa mają czas do końca października na rozliczenie pierwszej rundy. Wstępne szacunki Komisji mówią o 10–20 mld euro, a część państw, m.in. Włochy, nie wykorzysta całych przyznanych kwot. Podział pozostałych pieniędzy ma nastąpić na początku przyszłego roku.
Czy warto startować do drugiego naboru?
Dla Polski pojawia się jednak dodatkowy problem. Ewentualna druga pula SAFE będzie nadal objęta obecnymi zasadami, więc projekty trzeba będzie zrealizować do 2030 roku. Jeśli dodatkowe pieniądze zostaną przyznane dopiero w 2027 roku, na ich wykorzystanie pozostaną zaledwie trzy lata.
Przy dużych programach zbrojeniowych, wymagających długich terminów produkcji i dostaw, może to być poważne ograniczenie. Polska będzie więc musiała odpowiedzieć sobie na pytanie, czy warto brać kolejną pożyczkę, jeśli czasu na jej wykorzystanie będzie tak mało.
AI outlook — possibilities, not facts
Podział pozostałych środków z programu SAFE nastąpi na początku przyszłego roku.
Likely · Within months

US Pentagon chief Pete Hegseth announced that the execution of Nidal Hassan, convicted of the 2009 Fort Hood massacre, would be carried out by firing squad and broadcast live on Thursday at 1 p.m. at the same base where the attack occurred. The decision requires the approval of President Donald Trump and would be the first public execution in the U.S. military since World War II and the first to be broadcast live in the country's new history.

Ukraine has acquired a small number of Turkish Korkut self-propelled anti-aircraft systems. The weapon, developed by Aselsan, is used to combat Russian drones and low-altitude units.

RMF FM announces a program by Magdalena Sakowska devoted to problems with infrastructure for new weapons, reports about Kosiniak-Kamysz's meeting with Trump and plans to restructure the Polish Armaments Group.

At least 12 people were killed as a result of a Russian strike on Kramatorsk in the Donetsk Oblast. The information was provided by the head of the regional administration, Vadym Filashkin.

In the town of Sasovo, there was a fire at the Sasta plant of the Yandex DC data center, which caused a widespread failure of Yandex services. Sasta devices support the Russian defense and space industries.

On the night of September 9-10, 2026, over 30 Russian Gerbera-type drones violated Polish airspace, falling in 27 towns. The military prosecutor's office discontinued the investigation due to the failure to detect the perpetrator, while confirming that the army acted in accordance with procedures and had the right to shoot down enemy objects.