Sanayide küçülme dalgası: Fabrika kapatma ve işten çıkarma kararları artıyor

Türkiye’de artan üretim maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve küresel pazarlardaki dönüşüm, sanayi şirketlerinde küçülme kararlarını beraberinde getirdi. Ekim ve kasım aylarında Kamuoyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan bildirimler ile şirketlerden gelen açıklamalar, farklı sektörlerde fabrika kapatma, işten çıkarma ve kapasite azaltma adımlarının arttığını ortaya koydu.

Arçelik, Bosch ve Alarko Carrier gibi büyük sanayi şirketlerinde üretim ve istihdamı azaltmaya yönelik kararlar gündeme gelirken, Türkiye genelinde satışa çıkarılan fabrika sayısındaki artış da reel sektördeki finansman ve nakit sıkışıklığına ilişkin soru işaretlerini büyüttü.

ALARKO CARRIER GEBZE FABRİKASINI KAPATACAK

İklimlendirme sektöründe faaliyet gösteren Alarko Carrier, maliyetleri düşürmek amacıyla Gebze’deki üretim tesisinin faaliyetlerini sonlandırma kararı aldı.

Şirket, 6 Kasım’da KAP’a yaptığı açıklamada fabrikanın 28 Şubat 2027 itibarıyla tamamen kapatılacağını ve 183 çalışanın iş sözleşmesinin feshedileceğini duyurdu.

Karar, yüksek maliyetlerin sanayi şirketlerinin üretim planları üzerindeki etkisini gösteren son örneklerden biri oldu.

BOSCH BURSA'DA 300 İŞÇİYLE YOLLARINI AYIRDI

Otomotiv yan sanayisinde ise elektrikli araçlara geçiş sürecinin hızlanması ve geleneksel motor parçalarına yönelik talebin azalması Bursa’daki üretimi etkiledi.

Bosch’un Bursa fabrikasında ağırlıklı olarak EYT kapsamında bulunan yaklaşık 300 çalışanla yollar ayrıldı.

Şirketin küresel stratejileri doğrultusunda 2030 yılına kadar Türkiye’de toplam 1.400 kişilik istihdam daralmasına gidebileceği belirtiliyor.

ARÇELİK'TE KAPASİTE AZALTMA İDDİASI

Beyaz eşya sektöründe de üretim tarafında küçülme iddiaları gündeme geldi.

Arçelik’in Bolu fabrikasında bir süredir devam eden işten çıkarmaların son haftalarda hızlandığı belirtilirken, üretim kapasitesinin yüzde 30 oranında azaltılacağı ve bazı üretim bantlarının Manisa’daki tesislere kaydırılacağı öne sürülüyor.

Söz konusu iddialara ilişkin şirket tarafından kamuoyuna açıklanmış kesin bir karar bulunmuyor.

DARDANEL'DE MAAŞ KRİZİ

Üretimdeki daralmanın yanı sıra bazı şirketlerde ücret ödemeleri de tartışma konusu oldu.

Çanakkale merkezli Dardanel’de sendikalar ve işçiler, son iki aydır maaşların ödenmediğini belirterek eylem sürecine girdi.

Şirket yönetimi ücretlerin ödendiğini ve ikramiye dağıtıldığını açıklarken, işçiler hesaplarına ödeme yapılmadığını savundu.

SARAR'DAKİ SÜRECİN ARKASINDA AİLE İÇİ HUKUKİ ÇEKİŞME

Giyim sektöründe faaliyet gösteren Sarar’ın Eskişehir’de iflasa başvurduğu yönündeki haberlerin arka planında ise şirketin mali yapısından farklı bir hukuki süreç bulunuyor.

Kurucu ortaklardan Celaleddin Sarar’ın vefatının ardından yaşanan miras ve yönetim anlaşmazlığı kapsamında, hisse devirlerine itiraz eden varislerin şirket yönetimine karşı “iflas yoluyla takip” başlattığı belirtiliyor.

Bu nedenle söz konusu süreç, doğrudan şirketin finansal olarak iflas ettiği anlamına gelmiyor.

SATILIK FABRİKA SAYISI 2 BİN 370'İ AŞTI

Şirket bazındaki küçülme kararlarının yanı sıra gayrimenkul piyasasındaki fabrika ilanları da dikkat çekiyor.

Gayrimenkul veri platformlarının verilerine göre Türkiye genelinde satışa çıkarılan fabrika sayısı 2 bin 370’in üzerine çıktı.

Son bir yılda satılık fabrika ilanlarında yaklaşık yüzde 60 artış yaşandığı belirtiliyor.

Yüksek enflasyon, artan enerji ve işçilik maliyetleri ile krediye erişimde yaşanan güçlükler, şirketlerin işletme sermayesi ihtiyacını artırırken bazı firmaların üretim tesislerini satışa çıkarmasına yol açıyor.

REEL SEKTÖRDE NAKİT SIKIŞIKLIĞI DERİNLEŞİYOR

Fabrika kapatma, kapasite azaltma ve işten çıkarma kararları farklı gerekçelere dayanırken, ortak başlıklarda yüksek finansman maliyetleri, zayıflayan talep ve artan üretim giderleri öne çıkıyor.

Sanayi şirketlerinde yaşanan bu gelişmeler, reel sektördeki nakit akışı ve yatırım kapasitesine ilişkin baskının sürdüğünü gösteriyor.