İsmail Şahin - Fransa’da bilgisayar korsanları, süpermarketlerin soğutma sistemlerine yönelik saldırı düzenlendi. 11 Ekim’i 12 Ekim’e bağlayan gece düzenlenen siber saldırıda, çok sayıda süpermarketin buzdolabı, dondurucu ve soğuk hava depolarını yöneten sistemler uzaktan ele geçirildi. Korsanlar, “buz çözme” işlevini devreye sokarak sıcaklıkları bazı noktalarda 50 dereceye kadar çıkardı. Bir mağazada sıcaklığın 80 dereceye ulaştığı ve ekipmanların eridiği kaydedildi.
İlk açıklamalara göre saldırıdan altı zincir markete ait 490 mağaza etkilendi. Sayının 500’ün üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor.
Zarar milyonları bulacak
Saldırının toplam maliyeti henüz açıklanmadı. Ancak ilk hesaplamalar zararın en az birkaç milyon euro; mağaza dışındaki soğuk hava deposu kullanıcılarının da etkilenmesi halinde onlarca milyon euro olabileceğine işaret ediyor. Wasselonne’daki bir Super U’da ürün kaybının 220 bin euroya ulaştığı belirtildi. Marmande’daki Intermarché yönetimi de imha edilen gıdanın değerini 75 bin euro’dan fazla olduğunu açıkladı.
Bazı mağazalar ürünleri boşaltmak ve sistemleri kontrol ettirmek için geçici olarak kapandı. İşletmeler ayrıca teknik servis, arıza tespiti, temizlik gibi ek maliyetlerle karşılaştı. Sigorta poliçelerinin bu tür siber kaynaklı mağaza zararlarını karşılamama ihtimali de sektörün karşı karşıya olduğu önemli sorunlardan biri oldu.
Eski cihazlar hedef oldu
Fransız basınına konuşan siber güvenlik uzmanı Marta Rybczynska, saldırıda kullanılan açıklardan bazılarının uzun süredir bilindiğine dikkat çekerek “Biraz yetenekli bir lise öğrencisi bile teorik olarak böyle bir saldırıyı gerçekleştirebilir” yorumunda bulundu. Rybczynska’ya göre asıl sorun, bazı cihazların güncel olmayan yazılımlar kullanmaya devam etmesi.
Saldırının ortak noktasının Danimarkalı üretici Danfoss’un soğutma kontrol sistemleri olduğu belirlendi. Danfoss, etkilenen cihazların çoğunun yazılım ve güvenlik güncellemesi almayan eski ürünler olduğunu bildirdi.
Daha önce yaşanan bazı saldırılar
Fransa’daki saldırıda korsanlar fiziksel sistemi doğrudan yönetti. Önceki saldırıların çoğu şirketlerin bilgi işlem, ödeme, sipariş veya lojistik sistemlerini kilitlemişti.
■ Ukrayna’da 23 Aralık 2015 ve Aralık 2016’da elektrik dağıtım şirketleri siber saldırıların hedefi oldu. Elektrik kesintileri yaşandı.
■ İran’da 26 Ekim 2021 ve 18 Aralık 2023’te akaryakıt dağıtım sistemine yönelik saldırı hizmetleri aksatmıştı.
■ ABD’de 7 Mayıs 2021’de ülkenin doğu kıyısında tüketilen yakıtın yaklaşık yarısını taşıyan Colonial Pipeline, saldırıya uğradı. Şirket, boru hattı operasyonlarını durdurdu.
■ ABD’de 21 Şubat 2024’te eczanelerde reçete ve sigorta işlemlerini aksatan bir siber saldırı yaşandı.
■ 19-20 Eylül 2025’te havacılık teknolojileri şirketi Collins Aerospace’in yolcu işlemlerinde kullanılan MUSE yazılımına yönelik saldırı, Londra’daki Heathrow Havalimanı ile Brüksel, Berlin, Dublin ve Cork havalimanlarında aksamalara yol açtı.
Türkiye’de olursa...
Türkiye’de 12 Mart 2025’te Siber Güvenlik Başkanlığı oluşturuldu. Akabinde 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu yürürlüğe girdi. Enerji, finans, sağlık, imalat, ulaştırma dahil 15 sektör “kritik altyapı” olarak belirlendi. 5 Mayıs 2026’ta gerçekleştirilen Siber Güvenlik Kurulu toplantısında alınan kararla “gıda ve tarım” sektörü, siber güvenlik açısından kritik altyapı sektörleri arasına dahil edildi. Yürürlüğe giren yeni yasal düzenlemeler, siber güvenliği operasyonel bir zorunluluk haline getirdi.
Kanundaki yaptırımlar
Kanundaki en dikkat çekici yaptırımlar şunlar:
■ Türkiye’nin milli gücünü oluşturan siber unsurlara yönelik saldırı gerçekleştirenler 8 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
■ Bu saldırılar sonucu elde edilen verileri yayan, paylaşan veya satanlar için ceza 10 yıldan 15 yıla kadar hapis olacak.
■ Siber güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlere 1 milyon TL’den 100 milyon TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilecek.
Parola uyarısı
Siber güvenlik şirketi yöneticisi Akgün Yardımcı da alınabilecek önlemlere ilişkin şunları söyledi: “Gerekli olmayan hiçbir sisteme internet üzerinden erişilmemeli. İlla erişim gerekiyorsa çok katmanlı kimlik doğrulama, yönetim arayüzlerine erişim için şart olmalı. Karmaşık parola olarak adlandırdığımız standarda uygun parolalar kullanılmalı.”
İlave yükümlülük
Önümüzdeki dönemde gıda üretimi, depolama, dağıtım ve perakende alanlarındaki işletmelere yönelik ilave siber güvenlik tedbirleri ve yükümlülüklerinin gündeme gelmesi bekleniyor.
Yüzde 70’i İstanbul’da
Türkiye’de siber güvenlik kümelenmesi her ne kadar idari olarak Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda Ankara merkezli kurulmuş olsa da ticari siber güvenlik pazarı, AR-GE firmaları ve yatırımların büyük bir kısmı İstanbul’da kümelenmiştir.
