Środki zostały zajęte na wniosek Pfizera, który dochodzi swoich roszczeń wobec Polski w związku ze sporem o nieodebrane szczepionki przeciw Covid-19. Wcześniej belgijski sąd orzekł, że Polska powinna odebrać około 64 mln dawek szczepionek i zapłacić koncernowi 5,644 mld zł.
Argumenty Polski i Pfizera
Polska strona była bardzo dobrze przygotowana do rozprawy. Prawnicy PAŻP powoływali się przede wszystkim na protokół do konwencji Eurocontrol, przyjęty w marcu tego roku i obowiązujący od 9 sierpnia. Protokół jasno wskazuje, że nie jest możliwe zajmowanie wierzytelności należnych europejskim agencjom odpowiedzialnym za kontrolę ruchu lotniczego.
Pfizer prezentował znacznie bardziej agresywną linię argumentacji i był gorzej przygotowany do rozprawy. Koncern przekonywał między innymi, że pieniądze przepływające przez PAŻP są w praktyce powiązane ze środkami Skarbu Państwa, dlatego mogą być objęte zabezpieczeniem. Prawnik Pfizera argumentował, że „gdyby Polska sama zapłaciła swoje wierzytelności, to nie byłoby tej rozprawy”.
Sędzia z priorytetami
Największym zaskoczeniem na sali sądowej okazała się jednak postawa sędziego. W pewnym momencie poinformował, że przechodzi już na emeryturę i w związku z tym sprawę powinna rozpatrzyć inna sędzia w styczniu. Mówił też, że sprawa jest bardzo skomplikowana i liczy około 3 tysięcy stron i raczej pomylił jednak postępowanie dotyczące PAŻP z głównym sporem Pfizer–Polska. Sędzia argumentował, że wtedy rozpatrywany ma być także sprzeciw Rumunii w podobnej sprawie. Polska nie chciała być jednak łączona z Rumunią, gdzie agencja powietrza jest rzeczywiście powiązana z budżetem państwa.
Prawnicy PAŻP szybko zareagowali i podkreślali, że postępowanie ma charakter pilny i nie można czekać kolejnych pięciu miesięcy, tym bardziej, ze dla PAŻP to konkretne straty finansowe. Adwokat PAŻP powiedział, że w ciągu około dziesięciu dni Agencji może zabraknąć pieniędzy na funkcjonowanie. Za 10 dni możemy ogłosić – upadłość – przekonywał.
Prawnicy wskazywali również na bezpieczeństwo ruchu lotniczego i szczególne znaczenie polskiej przestrzeni powietrznej w związku z wojną za wschodnią granicą. Argumentowali, że dalsza blokada środków może ograniczyć możliwości PAŻP w zakresie zapewniania bezpieczeństwa przestrzeni powietrznej, w tym współpracy związane z pomocą Ukrainie.
Po kilku przerwach i kolejnych propozycjach terminów sędzia ustalił, że sprawa będzie rozpatrzona 15 października.
Szefowa PAŻP o kryzysowym finansowaniu
Prezes PAŻP Magdalena Jaworska-Maćkowiak skomentowała dla RMF FM i PAP po rozprawie, że odroczenie „oznacza w tej chwili obowiązek znalezienia kryzysowego finansowania”. Zaznaczyła, że ono nigdy w 100 proc. nie zapewni takiego samego finansowania, jakie PAŻP ma na mocy przepisów i tych przychodów, które są przychodami nawigacyjnymi, a zajęte zostały przez komornika na wniosek Pfizera.
Jej zdaniem sprawa ma znaczenie wykraczające poza spór Polski z Pfizerem. Prezes ubolewała, że sąd nie uwzględnił zmienionego belgijskiego prawa, które zakazuje zajmowania pieniędzy agencjom żeglugi powietrznej na rzecz jakichkolwiek roszczeń. Jej zdaniem sprawa może stać się precedensem dla wszystkich europejskich agencji odpowiedzialnych za kontrolę ruchu lotniczego.
