Taliban, Afganistan'da tüm protestoları yasaklayan yeni düzenlemeyi savunuyor
Quick Look
- Taliban yönetimi, Afganistan'da her türlü protestoyu yasaklayan yeni düzenlemenin İslam hukukuna uygun olduğunu belirterek savundu.
- Uluslararası insan hakları örgütleri, kararın muhalif sesleri bastırıcı ve ifade özgürlüğüne yönelik yeni bir saldırı olduğunu eleştirirken, Herat'te kadın hakları protestosunda güvenlik güçlerinin ateş açmasıyla en az iki kişinin öldüğü hatırlatıldı.
AI-generated summary
Why It Matters
Taliban, 2021'de Afganistan'daki iktidarı elinden aldırıp yeniden iktidara geçti. Bu dönemde özellikle kadınların eğitim ve iş hayatı hakkı gibi temel libertàlar üzerinde kısıtlamalar getirilmiş, uluslararası toplum tarafından sıkça eleştirilmiştir.
Afganistan'daki Taliban yönetimi, ülkede her türlü protestoyu yasaklayan yeni düzenlemeyi savunarak kararın İslam hukukuna uygun olduğunu öne sürdü.
Taliban'ın beş yılı aşkın süre önce yeniden iktidara gelmesinden bu yana ülkede protestolar nadiren düzenlenirken, yönetim geçen ay “her türlü protestonun yasaklandığını” belirten yeni bir kural getirdi.
Uluslararası insan hakları örgütleri ise düzenlemenin ülkedeki muhalif sesleri tamamen bastırmaya yönelik olduğunu belirterek karara sert tepki gösterdi.
“PROTESTOLAR İSLAM HUKUKUNDA YOK”
Taliban hükümeti Sözcüsü Zabihullah Mücahid, düzenlediği basın toplantısında yasağın “İslam hukukuna tamamen uygun olduğunu” savundu.
Mücahid, “İslam hukukunda protestolar yoktur” ifadelerini kullandı.
Protestoların demokrasi veya cumhuriyet gibi farklı yönetim biçimlerinin bulunduğu toplumlara ait olduğunu öne süren Mücahid, “Protestolar, örneğin demokrasi veya cumhuriyet gibi farklı yasaların oluşturulduğu toplumlara aittir” dedi.
Mücahid, Taliban'ın uyguladığı sistemde vatandaşların gösteri düzenlemek yerine sorun ve şikayetlerini doğrudan hükümete iletebileceğini söyledi.
“İNSANLARIN ZAMAN KAYBETMESİNİ ÖNLEYECEK”
Taliban Sözcüsü, yasağın gerekçelerinden birinin de kamu düzenini korumak olduğunu savundu.
Mücahid, düzenlemenin “insanların zaman kaybetmesini önleyeceğini” ve protestolar sırasında özel mülke zarar verilmesinin önüne geçeceğini ileri sürdü.
Ancak karar uluslararası insan hakları kuruluşlarının sert eleştirilerine neden oldu.
Human Rights Watch, yasağı Taliban'ın “tüm muhalefeti bastırmaya yönelik acımasız çabasında yeni bir adım” olarak nitelendirdi.
Uluslararası Af Örgütü ise Taliban'ın kolluk kuvvetlerine ilişkin yaptığı daha geniş kapsamlı yasal değişiklikleri “Afganistan'da insan haklarına yönelik yeni ve kapsamlı bir saldırı” olarak tanımladı.
Örgüt, protesto yasağını düzenlemelerin “en ağır hükümlerinden biri” olarak değerlendirdi.
KADINLARIN PROTESTOSUNDA İKİ KİŞİ ÖLDÜRÜLMÜŞTÜ
Taliban yönetimindeki Afganistan'da gösteriler son yıllarda oldukça seyrek görülse de protestocular ile güvenlik güçleri arasında zaman zaman ölümcül olaylar yaşandı.
Birleşmiş Milletler uzmanlarının aktardığına göre haziran ayında ülkenin batısındaki Herat kentinde düzenlenen kadın hakları protestosunda güvenlik güçlerinin göstericilere ateş açması sonucu en az iki kişi hayatını kaybetti.
Yeni düzenlemeyle birlikte ülkede her türlü protestonun yasaklanması, insan hakları örgütlerinin Taliban yönetimi altında ifade ve toplanma özgürlüğünün daha da kısıtlanacağı yönündeki endişelerini artırdı.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
Uluslararası insan hakları örgütleri, Taliban'ın protesto yasağına karşı yeni raporlar yayınlayacak ve sanki talep edecek.
Likely · Within weeks
Taliban, yasağın uygulanmasında güvenlik kuvvetlerini daha da sıkı kullanacak ve ihlal edenlere karşı disiplinli önlemler alacak.
Very likely · Within days
Open Questions
- Yasaklamanın nasıl uygulanacağı ve cezaları ne olacak?
- Afganistan halkı bu yasaklamaya nasıl tepki gösterecek?
- Uluslararası toplum bu karar karşısında yeni tedbirler alacak mı?
