
AI-generated summary
Tàu Hayabusa2 được phóng năm 2014, đã bay tới tiểu hành tinh Ryugu, thu thập mẫu vật và thả khoang chứa về Trái Đất vào cuối năm 2020, cung cấp manh mối về sự hình thành hệ Mặt Trời.
Tàu Hayabusa2, lớn tương đương chiếc tủ lạnh, tới cách tiểu hành tinh Torifune chỉ 400 m trong nhiệm vụ bay qua sát thiên thể này.
Cơ quan Thám hiểm Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) tuần này cho biết, Hayabusa2 vào ngày 5/7 đã di chuyển với tốc độ hơn 18.000 km/h, tới cách bề mặt tiểu hành tinh Torifune 400 m và cách tâm thiên thể này 744 m, gần hơn mốc 800 m theo dự đoán trước đó của JAXA.
"Kết quả cho thấy, so với mọi tàu thăm dò không gian trên thế giới từng thực hiện nhiệm vụ bay sượt qua, Hayabusa2 tới gần tiểu hành tinh nhất", nhà khoa học Yuya Mimasu của JAXA thông báo.
Theo Nikkei, kỷ lục trước đó do một tàu vũ trụ Trung Quốc thiết lập khi bay cách bề mặt một tiểu hành tinh 770 m.
Chuyến bay sát Torifune diễn ra khi tiểu hành tinh này cách Trái Đất khoảng 100 triệu km. Theo AFP, sau chuyến bay, JAXA công bố loạt ảnh chụp từ camera trên Hayabusa2, cho thấy Torifune trông giống người tuyết với hai khối đá tròn nối liền nhau. Trước đó, nó được biết đến có hình dạng thuôn dài, nhưng các nhà khoa học chưa rõ cấu tạo chi tiết.
Hayabusa2 phóng lên không gian năm 2014, bay tới tiểu hành tinh Ryugu, sau đó hạ cánh và thu thập mẫu vật. Cuối 2020, con tàu bay về và thả khoang chứa mẫu vật quý giá xuống Trái Đất, cung cấp cho giới khoa học manh mối về hệ Mặt Trời khi mới hình thành cách đây khoảng 4,6 tỷ năm.
Theo Space, Hayabusa2 không "nghỉ hưu" mà tiếp tục thực hiện nhiệm vụ mở rộng. Sau khi nghiên cứu Torifune, tàu sẽ tới 1998 KY26, tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời với quỹ đạo nằm giữa Trái Đất và Sao Hỏa. Tiểu hành tinh này hoàn thành một vòng bay trong 1,37 năm, đôi khi cắt qua quỹ đạo Trái Đất. Nó có đường kính khoảng 30 m và xoay rất nhanh, chỉ khoảng 10,7 phút để tự xoay một vòng quanh trục.
Tiểu hành tinh là công cụ giá trị giúp giới thiên văn tìm hiểu hệ Mặt Trời thời sơ khai. Nhiều nhà khoa học tin các khối xây dựng sự sống trên Trái Đất bắt nguồn từ những thiên thạch từ nơi khác. Do đó, việc nghiên cứu thành phần của tiểu hành tinh có thể giúp con người hiểu thêm về cách sự sống xuất hiện trên Trái Đất, thậm chí tìm kiếm những nơi có khả năng tồn tại sự sống.
Ngoài ra, Ryugu, Torifune và 1998 KY26 đều thuộc nhóm tiểu hành tinh gần Trái Đất. Việc nghiên cứu chúng có thể giúp giới khoa học chuẩn bị cho nguy cơ va chạm giữa Trái Đất với những vật thể tương tự, nhờ đó bảo vệ hành tinh xanh tốt hơn.
AI outlook — possibilities, not facts
Tàu Hayabusa2 sẽ tiếp tục nhiệm vụ mở rộng, nghiên cứu tiểu hành tinh 1998 KY26.
Very likely · Within months

Nghiên cứu phát hiện cá voi sát thủ chủ động tránh xa tiếng kêu của cá voi hoa tiêu ở Bắc Đại Tây Dương, thu hẹp đội hình và tăng tốc bơi đi. Hành vi này được quan sát trong các thí nghiệm phát lại âm thanh và dữ liệu thực địa, cho thấy cá voi sát thủ coi tiếng kêu của cá voi hoa tiêu là mối đe dọa nghiêm trọng.

Dự thảo Thông tư về cơ chế tài chính cho phát triển công nghệ chiến lược do Nafosted soạn thảo, đề xuất tăng thù lao cho nhà khoa học Việt Nam lên tới 300 triệu đồng/tháng. Các chuyên gia đánh giá mức đãi ngộ này là tốt nhưng cho rằng cần thêm cải thiện môi trường nghiên cứu và hỗ trợ khác để thu hút nhân tài.

Cá voi sát thủ hợp tác húc xác cá mặt trăng vỡ thành mảnh nhỏ để con non dễ ăn, theo quan sát của các nhà nghiên cứu.

Yu Deng cho biết nhóm của ông gần như không có tài liệu tham khảo khi theo đuổi lời giải cho một trường hợp quan trọng của bài toán Hilbert thứ 6. Ông cũng nói AI có thể hỗ trợ kỹ thuật, nhưng ý tưởng và khung lý thuyết mới vẫn là vai trò của con người.
Giải Fields 2026 đã vinh danh bốn nhà toán học: Yu Deng, Jacob Tsinerman, John Pardon và Hong Wang. Ba người từng đoạt huy chương vàng Olympic Toán/Tin quốc tế. Đây là lần đầu tiên hai người gốc Hoa và một nữ toán học gia được trao giải cùng lúc, tất cả đều đang làm việc tại Bắc Mỹ.

Hai nhà toán học gốc Hoa, Hong Wang và Yu Deng, đang là ứng viên sáng giá cho giải Fields 2026, được ví như "Nobel Toán học". Cả hai đã giải quyết các bài toán kéo dài hàng thế kỷ, với lễ trao giải dự kiến diễn ra vào ngày 23/7 tại Philadelphia, Mỹ.