Tòa án Tối cao Mỹ dỡ bỏ lệnh dừng thi công phòng khiêu vũ trị giá 400 triệu USD mà tòa cấp dưới đã ban hành, sau khi chính quyền ông Trump kháng cáo.
Phán quyết Tòa án Tối cao Mỹ ban hành ngày 31/8 được thông qua với tỷ lệ 5-4, chấp thuận yêu cầu của chính quyền Trump về việc tạm thời dỡ bỏ lệnh hoãn thi công phần nổi công trình, trong lúc vụ kiện của các tổ chức bảo tồn đang được thụ lý.
Trong số 6 thẩm phán phe bảo thủ, có 5 thẩm phán nhận định chính phủ Mỹ nhiều khả năng sẽ "chịu thiệt hại không thể khắc phục" nếu dự án bị ngăn chặn, thậm chí ảnh hưởng tới an ninh quốc gia. Các thẩm phán cũng cho rằng nguyên đơn - tổ chức phi lợi nhuận Quỹ Bảo tồn Lịch sử Quốc gia - thiếu tư cách pháp lý để khởi kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts là thẩm phán duy nhất thuộc phe bảo thủ có ý kiến bất đồng khi cho rằng dự án này "có khả năng là bất hợp pháp". Ba thẩm phán còn lại thuộc phe cấp tiến đồng ý với ông Roberts.
Quỹ Bảo tồn Lịch sử Quốc gia năm ngoái đã đệ đơn kiện sau khi chính quyền ông Trump phá dỡ Cánh Đông của Nhà Trắng và bắt đầu xây dựng phòng khiêu vũ rộng 8.360 m2 mà không xin quốc hội phê duyệt.
Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực Đặc khu Columbia hồi đầu tháng 8 ra phán quyết cho rằng các tổng thống "chỉ là người cư trú có thời hạn chứ không phải chủ sở hữu Nhà Trắng, nên không thể tự ý thay đổi cấu trúc cốt lõi của công trình nếu chưa được quốc hội Mỹ phê chuẩn".
Theo đó, Tòa Phúc thẩm giữ nguyên lệnh hoãn thi công phần nổi mà tòa án cấp quận đã ban hành trước đó, đồng thời cho phép hoãn thi hành phán quyết trong 14 ngày để chính quyền ông Trump có thời gian kháng cáo lên Tòa án Tối cao.
Trong hồ sơ nộp lên Tòa án Tối cao ngày 14/8, các luật sư Bộ Tư pháp đã lặp lại luận điểm của ông Trump rằng dự án là một yêu cầu an ninh cấp thiết, dẫn chứng các vụ ám sát không thành nhắm vào tổng thống và các mối đe dọa gần đây khác.
"Vụ kiện này liên quan đến một lệnh cấm bất thường và bất hợp pháp sẽ làm gián đoạn quá trình xây dựng khu phức hợp quân sự tích hợp, bao gồm một không gian phòng khiêu vũ an toàn tuyệt đối tại Cánh Đông Nhà Trắng, điều tối cần thiết cho an ninh quốc gia", hồ sơ có đoạn.
Ông Trump đã hoan nghênh phán quyết của Tòa án Tối cao.
"Tôi vui mừng thông báo rằng Tòa án Tối cao Mỹ vừa ra phán quyết có lợi cho công trình phức hợp Phòng khiêu vũ/Quân sự đang được xây dựng mà không còn bất kỳ sự cản trở, nghi ngờ hay đe dọa nào nữa. Chúng ta đang sống trong Kỷ nguyên Hoàng kim của nước Mỹ, và tòa nhà này sẽ là một trong những công trình vĩ đại nhất từng được xây dựng tại Washington, D.C.", ông viết trên mạng xã hội.
Dự án này là một công trình quy mô lớn, kết hợp giữa phòng khiêu vũ nổi trên mặt đất và một tổ hợp ngầm rộng lớn phía bên dưới, trị giá 400 triệu USD. Theo ông Trump, phần hầm ngầm này tích hợp nhiều hạng mục quan trọng như hầm tránh bom, cơ sở y tế cùng hệ thống phòng thủ chống tên lửa và drone, tạo thành một khối thống nhất, đắt đỏ và cực kỳ phức tạp. Hiện tại, công việc thi công các tầng hầm bên dưới vẫn đang được triển khai, với phần tường và sàn nhà đã bắt đầu hiện rõ.
Brent Leggs, Chủ tịch kiêm CEO của Quỹ Bảo tồn Lịch sử Quốc gia, bày tỏ sự thất vọng trước quyết định của tòa án. Leggs nói rằng ý kiến bất đồng do Thẩm phán Roberts nêu ra "đã nhắc lại lập trường chúng tôi duy trì từ đầu vụ kiện là việc xây dựng phòng khiêu vũ Nhà Trắng là bất hợp pháp".
Leggs kêu gọi Tòa án Tối cao đẩy nhanh tiến trình xét xử vụ kiện để đưa ra phán quyết chung thẩm. Leggs cam kết rằng tổ chức của ông sẽ "tiếp tục cùng các đối tác đấu tranh thay mặt cho người dân Mỹ, các giá trị dân chủ của quốc gia và việc bảo tồn những địa danh có ý nghĩa lịch sử nhất của đất nước".
