TSUE: Państwa UE mogą badać fikcyjne małżeństwa nawet po uzyskaniu obywatelstwa

Państwa UE mają prawo badać podejrzenia oszustwa, także związane z pozornymi małżeństwami i także wtedy, kiedy osoba objęta dochodzeniem ma już unijne obywatelstwo - orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE. Chodzi o sprawę, w której irlandzkie władze zaczęły podejrzewać, że jedno z małżeństw zostało zawarte w celu umożliwienia legalnego pobytu.

Sprawa dotyczy mężczyzny spoza UE, który przyjechał do Irlandii jako student i tuż przed wygaśnięciem pozwolenia na pobyt poślubił obywatelkę Unii Europejskiej mieszkającą w Irlandii. Dzięki temu uzyskał prawo pobytu jako członek rodziny obywatela UE, a następnie - w 2015 roku - obywatelstwo irlandzkie.

Irlandzkie władze zaczęły jednak podejrzewać, że małżeństwo było fikcyjne i że zostało zawarte tylko po to, aby umożliwić mężczyźnie legalny pobyt i późniejsze uzyskanie obywatelstwa. Minister sprawiedliwości Irlandii uznał, że doszło do oszustwa i nadużycia prawa, w związku z czym uzyskane przez współmałżonka prawa pobytowe powinny zostać unieważnione z mocą wsteczną.

Mężczyzna zakwestionował tę decyzję przed sądem, argumentując, że jako obywatel Irlandii nie podlega już przepisom unijnej dyrektywy regulującej prawa pobytowe członków rodzin obywateli UE, ale prawu krajowemu.

Decyzja Trybunału

Irlandzki sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy państwo członkowskie może prowadzić dochodzenie dotyczące oszustwa z przeszłości i uznać małżeństwo za fikcyjne nawet wtedy, gdy dana osoba zdążyła już uzyskać obywatelstwo kraju UE.

TSUE orzekł w czwartek, że państwa UE mają prawo badać podejrzenia oszustwa, także związane z pozornymi małżeństwa i także wtedy, kiedy osoba objęta dochodzeniem ma już obywatelstwo UE. W przeciwnym wypadku byłoby trudno walczyć z fikcyjnymi małżeństwami, zwłaszcza że te wykrywane są zwykle po latach - ocenił Trybunał.

W uzasadnieniu dodał, że chociaż po uzyskaniu obywatelstwa pobyt danej osoby faktycznie regulowany jest już przez przepisy krajowe, a nie unijne, to państwo nadal może ocenić, czy wcześniejsze prawa zostały zdobyte legalnie. Samo wszczęcie dochodzenia nie oznacza automatycznie odebrania praw, ale może prowadzić do dalszych konsekwencji, włącznie z możliwością odebrania obywatelstwa, jeśli uda się wykazać, że zostało ono przyznane w wyniku oszustwa.