Ülkenin Libya sınırındaki Bingerdan kentinde sınır ticaretinin gerilemesi ve buna bağlı ekonomik sıkıntılar da Tunus genelinde düzensiz göçün arkasındaki ekonomik ve sosyal dinamiklerin somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Tunus’ta düzensiz göçün yol açtığı can kayıpları, sorunun ekonomik ve sosyal boyutunu yeniden gündeme getiriyor.
İtalya’ya gitmek amacıyla 19 Ağustos’ta denize açılan teknede 14 kişinin hayatını kaybetmesi, ülkedeki ekonomik ve sosyal sorunlarla düzensiz göç arasındaki ilişkiye yeniden dikkatleri çekmeye başladı.
Bingerdan Milletvekili Ali Zeğdud, facianın ardından yaptığı açıklamada, kentte ekonomik ve sosyal koşulların iyileştirilmesi için acil bir kalkınma planı hazırlanması çağrısında bulundu.
İş imkanlarının yetersizliği, ekonomik sorunlar ve sınır kapısındaki ticari hareketliliğin gerilemesinin gençleri riskli göç yollarına yönelttiğini belirten Zeğdud, bölgede yatırım, sanayi, altyapı ve istihdam imkanlarının artırılması gerektiğini ifade etti.
Tunus makamları ise ülkenin farklı bölgelerinde kalkınmayı sağlamak için çalışmalar yürütüldüğünü ve küresel ekonomik koşulların özellikle gelişmekte olan ülkeler üzerindeki olumsuz etkilerinin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
“Gençler, Şengen bölgesine yasal yollarla girişi neredeyse imkansız görüyor ve ölüm yolunu seçiyor”
Tunus İnsan Hakları Gözlemevi Başkanı Mustafa Abdülkebir, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, düzensiz göçün temel nedenlerinden birinin Avrupa ülkelerinin Tunuslulara yönelik vize uygulaması olduğunu söyledi.
Tunusluların geçmişte Avrupa’ya vizesiz ulaşabildiğini belirten Abdülkebir, 1983’ten sonra vize uygulamasının başlamasıyla Avrupa’ya göçün giderek düzensiz kanallara yöneldiğini ifade etti.
“Gençler, Şengen bölgesine yasal yollarla girişi neredeyse imkansız görüyor ve ölüm yolunu seçiyor.” diyen Abdülkebir, ekonomik ve sosyal koşulların da gençleri ülkelerinden ayrılmaya ittiğini kaydetti.
Gençlerin sosyal medya aracılığıyla Avrupa’daki yaşam koşullarını gördüğünü belirten Abdülkebir, Avrupa’ya düzensiz yollarla giden akrabalarıyla kendilerini kıyaslayan gençlerin daha iyi bir hayat arayışına girdiğini ifade etti.
Tunus’un güney bölgesindeki Bingerdan’da sınır ticareti geriliyor
Abdülkebir, özellikle Bingerdan gibi sınır bölgelerinde ekonomik sorunların düzensiz göçü besleyen önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.
Bingerdan’da on binlerce kişinin yıllardır Libya ile sınır ticaretine bağlı bir ekonomik hayat sürdürdüğünü aktaran Abdülkebir, sınır kapısındaki hareketliliğin azalması ve ticaretin istikrarsızlaşmasının bölge halkını ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını anlattı.
Tunus ile Libya’nın batısındaki yetkililer arasında yaşanan sorunlara ve ortak anlaşmaların uygulanmasındaki aksaklıklara dikkati çeken Abdülkebir, sınır ticaretindeki sorunların bedelini Bingerdan halkının ödediğini söyledi.
Abdülkebir, ticaretin gerilemesinden yalnızca bölgedeki gençlerin değil, ailelerin ve daha ileri yaştaki kesimlerin de etkilendiğini belirtti.
Tunus’un düzensiz göç konusunda kapsamlı bir stratejisinin bulunmadığını savunan Abdülkebir, Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmaların sağladığı finansal desteklerin sorunun çözümü için yeterli olmadığını dile getirdi.
Tunuslu gençlerde gelecek umudu zayıflıyor
Göç araştırmacısı Ramazan bin Ömer de Tunus’ta düzensiz göçün devam edeceğini, çünkü göçe neden olan ekonomik ve sosyal faktörlerin yanı sıra gençlerin geleceğe ilişkin umutlarının da zayıfladığını söyledi.
Gençlerin ve ailelerin bir bölümünün Tunus’ta kalmanın taşıdığı riskleri denizdeki göç yolculuğunun risklerinden daha büyük görmeye başladığını belirten Bin Ömer, bunun düzensiz göçü teşvik eden önemli bir psikolojik faktör haline geldiğini ifade etti.
Ekonomik koşulların göçte önemli bir belirleyici olduğunu ancak tek başına neden olmadığını vurgulayan Bin Ömer, gençlerin yalnızca daha iyi ekonomik şartlar değil, ülkelerinde daha iyi bir gelecek kurabileceklerine ilişkin umut da aradığını kaydetti.
Bin Ömer, siyasi faktörlerin de son yıllarda düzensiz göçte daha belirleyici hale geldiğini dile getirdi.
“Ekonomik ve sosyal alternatifler sunulmadan sınırların kapatılması, düzensiz göç baskısını artırıyor”
Tunus’un düzensiz göçle mücadelede kapsamlı bir yaklaşım geliştiremediğini savunan Bin Ömer, mevcut politikanın ağırlıklı olarak güvenlik eksenli olduğunu söyledi.
Bingerdan örneğine işaret eden Bin Ömer, Libya’daki durumun kötüleşmesi ve Tunus’un sınır boyunca oluşturduğu toprak setiyle kaçakçılığa dayalı yerel ekonomik modelin büyük ölçüde sona erdiğini, ancak bunun yerine yeterli ekonomik ve sosyal alternatiflerin oluşturulmadığını ifade etti.
Sınır kapısındaki kısıtlamaların ve geçmişte iki taraf arasında arabuluculuk yapan sivil toplum mekanizmalarının zayıflamasının da bölgedeki ekonomik sorunları artırdığını belirten Bin Ömer, “Ekonomik ve sosyal alternatifler sunulmadan sınırların kapatılması, düzensiz göç baskısını artırıyor.” dedi.
Bin Ömer, mevcut yaklaşımın sürmesi halinde sosyal protestoların artması veya deniz yoluyla düzensiz göç hareketlerinin yoğunlaşması ihtimaline dikkati çekti.
