Bakan Memişoğlu, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'un katılımıyla mavi alandaki Mevlana Celaleddin Rumi Salonu'nda ortak basın toplantısı düzenledi. Ünlü Türk hekimi İbn Sina'nın hekimliğin amacını, "sağlığı korumak ve kaybedildiğinde yeniden kazandırmak" olarak tarif ettiğini anlatan Memişoğlu, bu köklü birikimin kendilerine hatırlattığı sorumluluğu çağın bilimsel bilgileriyle geleceğe taşıdıklarını söyledi.
"Bizim medeniyetimizde su azizdir. İsraf, nimetin kıymetini bilmemektir. Emanet ise korunması gereken bir sorumluluktur. Bu anlayışla suyu korumayı, temiz havayı savunmayı ve iklim için harekete geçmeyi insanı yaşatma görevimizin bir parçası sayıyoruz." diyen Memişoğlu, "Sağlıklı İnsan, Sağlıklı Gezegen" derken bunu kastettiklerini dile getirdi.
COP31'deki görevlerinin bilimsel bilgiyi uygulanabilir kararlara, kararları insanların hayatında hissedilen sonuçlara dönüştürmek olduğuna dikkati çeken Memişoğlu, önceki konferanslarda güçlenen sağlık gündemini ve Belem Sağlık Eylem Planı'yla ortaya konulan birikimi daha ileriye taşımak gerektiğini vurguladı.
2026-2030 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SAĞLIK EYLEM PLANI HAZIRLANIYOR
Memişoğlu, sağlığın iklim politikalarının merkezinde yer alması için çevre, enerji, tarım, ulaştırma, şehircilik ve sağlık alanlarında birlikte çalışmak gerektiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti: "Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadeleyi uzun vadeli hedefleri, ulusal stratejileri ve kurumlar arası çalışmalarıyla bir devlet politikası olarak ele almaktadır. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu 2053 net sıfır emisyon hedefi, bu yaklaşımın temel istikametidir. Ulusal azaltım ve uyum eylem planlarımızla bu hedefi sektörlerin sorumluluklarına ve uygulamalarına taşıyoruz. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde başlayan Sıfır Atık Hareketi de kaynakları koruma sorumluluğunu günlük hayatla buluşturan, uluslararası karşılık bulan önemli bir adımdır. Sağlık Bakanlığı olarak 2015 yılında yayımladığımız ulusal programla iklimin sağlık üzerindeki etkilerini sistemli biçimde ele aldık. Şimdi bu birikimi, hazırladığımız 2026-2030 İklim Değişikliği ve Sağlık Eylem Planı'yla geliştiriyoruz."
"ORTAK BİLGİ, YEREL İHTİYACA UYGUN UYGULAMALARA DÖNÜŞSÜN"
"Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık" anlayışının merkezinde insanı hastalık ortaya çıkmadan korumanın bulunduğunu ifade eden Memişoğlu, "İçme-kullanma sularından her yıl yaklaşık 175 bin numune alarak güvenli su için izleme çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Aşırı sıcaklara karşı hazırladığımız Sağlık Eylem Planı'yla meteorolojik uyarıları yerelde koruyucu sağlık önlemlerine dönüştürmeyi amaçlıyoruz. Hava kalitesi, meteoroloji ve sağlık verilerini birlikte değerlendiren dijital altyapımızı geliştiriyoruz." diye konuştu.
Memişoğlu, tehlikenin nerede büyüdüğünü, kimleri daha fazla etkileyebileceğini zamanında görmeyi ve harekete geçmeyi hedeflediklerini söyledi.
"Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri" yaklaşımını da bu anlayış üzerine kurduklarının altını çizen Memişoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "Dinamik bir sağlık sistemi, değişen tehlikeyi erken fark eder, öğrenir ve önlemlerini günceller. Aynı zamanda sağlık tesislerimizin çevresel etkilerini azaltmak için çalışıyoruz. Enerjiyi ve suyu verimli kullanan, atığını azaltan, hizmet sürekliliğini güçlendiren yeşil hastane yaklaşımını yaygınlaştırıyoruz. COP31 kapsamında önerdiğimiz Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi'yle de ülkelerin bilgi ve tecrübelerini kalıcı bir işbirliğine dönüştürmeyi amaçlıyoruz. Bir ülkede geliştirilen başarılı bir çözüm, başka bir ülkede hayat kurtarabilsin istiyoruz. Her ülke aynı sorunu çözmek için yeniden zaman kaybetmesin. Ortak bilgi, yerel ihtiyaca uygun uygulamalara dönüşsün. Antalya'dan ayrılırken geride güçlü bir irade, işbirliği ve izlenebilir adımlar bırakmalıyız. Çocuklarımıza bırakacağımız miras, içebilecekleri su, soluyabilecekleri temiz hava ve güvenle yaşayabilecekleri bir dünya olsun."
DSÖ GENEL DİREKTÖRÜ GHEBREYESUS
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi önerisi için Sağlık Bakanı Memişoğlu'na teşekkür etti.
Ghebreyesus, iklim değişikliğinin birçok kişi için hala çok uzak bir tehdit olmasına rağmen atmosfer, kutuplar ve deniz seviyeleri üzerindeki etkisinin aşikar olduğuna dikkati çekti.
İklim değişikliğinin halihazırda hastalıklara yol açtığına, hizmetleri aksattığına ve sağlık çalışanlarını riske attığına işaret eden Ghebreyesus, "İklim değişikliğinin etkileri, artık gelecekte yaşanacak teorik riskler değil bugün burada şimdi yaşanacak tehditler bunlar." dedi.
Ghebreyesus, sağlık sistemlerinin bu darbe gelmeden önce hazır olması gerektiğini belirterek, tesislerin yüksek sıcaklık, kuraklık ve fırtına gibi durumlara karşı dirençli hale gelmesi ve sağlık çalışanlarının da donanımlı olması gerektiğini söyledi.
Enerji, ulaşım, gıda, su, konut ve şehir planlama gibi alanların da sağlığı şekillendirdiğini ve dolayısıyla yapılan planların bu konuları da kapsaması gerektiğini dile getiren Ghebreyesus, ülkelerin artık plandan uygulamaya geçmeleri gerektiğini vurguladı.
Ghebreyesus, iklim eyleminin sadece bir maliyet olmadığına işaret ederek bunun aynı zamanda daha sağlıklı kişilere, daha dayanıklı toplumlara ve ekonomilere yatırım olduğunu belirtti.
"Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi'nin" önemli bir çözüm önerisi olduğunu ifade eden Ghebreyesus, bu girişimin DSÖ'nün iklim ve sağlık konusunda yaptığı çalışmalarıyla da koordineli şekilde ilerlediğini anlattı.
Ghebreyesus, bu girişimin uygulamaya geçirilmesi için bir kanal olduğunu, gelecekteki COP'lara da zemin hazırlayacağını vurguladı.
