2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre, uzay havasını izlemek için UHUM kurulacak ve AYAP-1 uzay aracının 2027'de fırlatılması planlanacak.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre Milli Uzay Programı kapsamında UHUM kurulacak, AYAP-1 uzay aracı 2027'de fırlatılacak ve İMECE-2 ile İMECE-3 çalışmaları sürecek.
AI-generated summary
Milli Uzay Programı çerçevesinde Türkiye'nin uzay teknolojileri altyapısını geliştirmek ve uzay araştırmalarında bağımsızlığını artırmak amacıyla çeşitli projeler yürütülmektedir.
AA muhabirinin 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan yaptığı derlemeye göre, Ay Araştırma Projesi ve Yerli Uydu Geliştirme projeleri başta olmak üzere "Milli Uzay Programı" kapsamında yeni adımlar atılacak.
Uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemek ve modellemek üzere UHUM'un kurulmasına yönelik hazırlıklar başlayacak.
Milli Uzay Programı'nın yetkinliği artırma hedefi kapsamında tasarlanan UHUM ile uzay havasındaki değişimlerin etkilerinin izlenmesi ve modellenmesi amaçlanıyor. Merkez için daha önce açıklanan hedefler arasında üniversiteler ve araştırma kuruluşlarındaki çalışmaların desteklenmesi, birbirine entegre edilmesi ve uluslararası işbirliklerinin yürütülmesi bulunuyor.
Uzay havasındaki değişimler, uyduların ömrünü ve haberleşme ile seyrüsefer hizmetlerini etkileyebiliyor. Güneş fırtınaları yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerinde ve haberleşmede de kesintilere yol açabildiğinden bu koşulların sürekli izlenmesi ve tahmin edilmesi önem taşıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının sorumluluğunda, Türkiye Uzay Ajansı, TÜBİTAK ve üniversitelerin işbirliği yapacağı çalışmalarla uzay teknolojilerine yönelik altyapı da geliştirilecek.
Uzay havasındaki değişimleri gözlemenin önemi
Uzay fiziğinin alt alanlarından uzay havası, Güneş Sistemi'nde değişen koşulları ele alıyor. Bu ortamda meydana gelen fiziki olaylar, başta uyduların kullanım ömrü olmak üzere uydu aracılığıyla sunulan haberleşme ve seyrüsefer hizmetlerini etkileyerek aksamalara veya kesintilere yol açabiliyor.
Güneş fırtınaları, yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerini devre dışı bırakarak geniş bölgelerde uzun süreli elektrik kesintilerine neden olabiliyor. Haberleşme, jeofizik ölçümler ve iklim üzerinde de etkili olabilen bu olaylar, uzay havasının kesintisiz izlenmesini, tahmin edilmesini ve fiziksel süreçlerin daha iyi anlaşılmasını gerekli kılıyor.
Bazı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar, bu alanda merkezler kurup projeler geliştirerek uzay havasına ilişkin hizmetler sunuyor. Türkiyede ise uzay havası, uzay bilimi ve astrofizik çalışmalarının koordinasyonu, temel hizmetlerin sunulması ve uluslararası işbirliklerinin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan yapının UHUM ile oluşturulması amaçlanıyor. Merkez bünyesindeki çalışmalarla üniversitelerin ve araştırma kuruluşlarının uzay havasına yönelik faaliyetlerinin desteklenmesi ve uzayda gerçekleştirilecek deneyler için projeler geliştirilmesi öngörülüyor.
Ay görevi ve İMECE uydularında yeni aşamalar
Ay Araştırma Programı'nın ilk aşaması olan AYAP-1 kapsamında geliştirilen uzay aracının 2027'de fırlatılması planlanıyor. Projede, kritik uzay teknolojilerine yönelik doğrulama, entegrasyon ve test faaliyetleri sürdürülüyor.
Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında ise İMECE-2'nin (TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Türkiye'nin ilk yerli ve milli metrealtı çözünürlüklü yer gözlem uydusu) entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıkları gelecek yıl tamamlanacak. İMECE-3'ün sistem entegrasyon faaliyetleri de gerçekleştirilecek.
Öte yandan TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesindeki yer istasyonu ve elektrikli itki altyapılarının geliştirilmesine devam edilecek.
AI outlook — possibilities, not facts
AYAP-1 uzay aracının 2027 yılında fırlatılması
Likely · Within months
İMECE-2'nin entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıklarının gelecek yıl tamamlanması
Very likely · Within months

Vera C. Rubin Observatory discovered a giant celestial object called 2026 ED138 at a distance of 46 AU in the Kuiper Belt. The object, with a diameter of 600-1500 km, may be the 6th dwarf planet of the Solar System.

Using the Vera C. Rubin Observatory in Chile, astronomers discovered a new dwarf planet candidate called 2026 ED138 beyond Pluto's orbit.

The production and integration of Turkey's first lunar spacecraft has been completed. The vehicle, developed by TÜBİTAK UZAY, will be launched with SpaceX in the first half of 2027. The mission aims to conduct scientific studies in lunar orbit and test hard landing capability.

According to the 2027 Central Government Budget Proposal, Türkiye's space and aviation program allocation will approximately triple and reach 24.5 billion lira.

It is aimed to increase Türkiye's program allocation in the field of space and aviation by 181.7 percent to 24 billion 587 million liras in 2027. The budget will be transferred to aviation investments and Moon mission dshu projects.

Miniature human brain models called miBrains, sent to the International Space Station with SpaceX's CRS-35 mission, will remain in orbit for five weeks to study the effects of microgravity and radiation on brain cells.