MELTEM GÜNEŞ / ANKARA - Türkiye’nin ev sahipliğinde “diyalog, uzlaşı ve aksiyon” üzerine inşa edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) bugün Antalya’da başlıyor. 196 ülkenin liderleri, bakanları iklim krizine karşı taahhütlerini, politikalarını ve çözüm önerilerini Türkiye’de tartışacak. İklim finansmanından temiz enerji dönüşümüne, sıfır atıktan gıda güvenliğine kadar pek çok konu masaya yatırılacak.
İlk kez ev sahibi
İklim değişikliği, sınır tanımayan ve gelişmişlik düzeyinden bağımsız tüm ülkeleri etkileyen ve günümüzün en önemli küresel krizlerinin başında geliyor. Sıcaklık artışı, kuraklık, sel, orman yangınları, biyolojik çeşitlilik kaybı, aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddetinin artması, deniz seviyesinin yükselmesi, buzulların erimesi, gıda güvensizliği ve sağlık risklerinin artması gibi sürdürülebilir kalkınmayı doğrudan etkileyen iklim değişikliğinin olumsuz etkileri Türkiye’de ve dünyada giderek artıyor. COP (Taraflar Konferansı), 1992’de kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında her yıl düzenlenen en üst düzey küresel iklim zirvesi.
Dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet başkanları, bakanlar, bilim insanları, iş dünyası liderleri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren COP, iklim değişikliğiyle mücadelede ortak eylemi müzakere etmek ve ilerletmek için birincil platform niteliğini taşıyor. Türkiye ilk kez bir COP organizasyonuna ev sahipliği yapıyor.
Uygulama COP’u
Türkiye, COP31 ev sahipliğini uluslararası sisteme güveni güçlendiren ve iş birliğini derinleştiren bir süreç olarak değerlendirirken, bugüne kadar COP süreçlerinde alınan kararların ve hedeflerin somut adımlara dönüşmesi için ortak çabaya önem veriyor. Bu kapsamda Türkiye’nin COP31 vizyonu “Uygulama COP’u” olarak belirlendi.
Diplomatik merkez: Mavi Bölge
Türkiye COP31’e Antalya’da 527 bin metrekare alanı Mavi Bölge, 582 bin metrekare alanı da Yeşil Bölge olmak üzere toplam 1 milyon 100 bin metrekare alanda ev sahipliği yapacak. Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler yetkisi altında yönetilen resmi müzakere alanı, burada devlet başkanları ve bakanlar, ulusal delegasyonlar, akredite gözlemciler, uluslararası kuruluşlar küresel iklim politikasını şekillendiren resmi müzakereleri yürütecek. Yani kararların müzakere edildiği ve kabul edildiği diplomatik merkez. Mavi Bölge’de ülke delegasyonlarıyla birlikte 100 bine yakın ziyaretçi bekleniyor. Mavi Bölge, yalnızca resmi görüşmeler için akredite edilmiş katılımcılara açık olacak.
Sıfır Atık vitrinde
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan himayelerinde yürütülen ve küresel bir çevre hareketine dönüşen Sıfır Atık Projesi, COP31’de de dünya vitrinine taşınacak. Emine Erdoğan, lider eşleriyle programlar yapacak. Onlara Sıfır Atık tecrübesi aktarılacak. Sıfır Atık yaklaşımlı köyler gezdirilecek. Sıfır Atık Müzesi ziyaret edilecek. Antalya’da, Türkiye’nin zengin mutfak kültürü de tüm dünyaya tanıtılacak. Yerli ve yabancı ziyaretçiler “7 Bölge 7 Mutfak” yaklaşımıyla kurulan yemek evlerinde Anadolu’nun yerel üretimi, coğrafi çeşitliliği ve geleneksel mutfak kültürünü deneyimleyecek. Yeşil Bölge’de Akdeniz, Karadeniz, Türk Dünyası, Gaziantep, Kayseri ve Konya, Sıfır Atık özelliğine sahip mutfaklarında hazırlanacak zengin lezzetleriyle ziyaretçilerin karşısına çıkacak.
Halka açık Yeşil Bölge
Yeşil Bölge ise ev sahibi olan Türkiye’nin koordinasyonu altında organize edilen alanı temsil ediyor. Bu bölge içerisinde özel sektör, akademik dünya, sivil toplum örgütleri, gençlik temsilcileri, teknoloji girişimleri ve yenilikçileri iklim çözümlerini paylaşmak, ortaklıklar kurmak ve yenilikçi projeleri sergilemek için buluşacak. Yeşil Bölge’yi 1.5 milyon kişinin ziyaret etmesi öngörülüyor. Yeşil Bölge’de müzakerelerde ele alınan konuların uygulamaya dönüşmüş hali gösterilecek. Yeşil Bölge’de Sıfır Atık, İklim Finansmanı, Enerji ve Ulaşım, Bilim ve Teknoloji, Dirençli Şehirler, Yeşil Sanayileşme, Kültür ve Medeniyet, İş Dünyası (TOBB), Start-up Zone ve COPArt tematik merkezleri oluşturuldu.
İşte COP31 programı
Konferansın her günü farklı bir temaya ayrıldı. Takvim şöyle:
■ 9 Kasım: Gıda, tarım ve sağlık
■ 10 Kasım: Enerji ve ulaştırma
■ 11 Kasım: Sıfır atık ve liderler zirvesinin ilk günü
■ 12 Kasım: Dirençli kentler, liderler zirvesi 2. gün
■ 13 Kasım: Finans ve ticaret
■ 14 Kasım: Çocuklar, gençlik, eğitim ve beceriler
■ 15 Kasım: Antalya’da sosyal ve kültürel programlar
■ 16 Kasım: Bilim, sanayi ve teknoloji
■ 17 Kasım: Okyanuslar, denizler, doğa ve arazi kullanımı
■ 18 Kasım: İnsani ve sosyal kalkınma
■ 19 Kasım: İmece, uygulamanın güçlendirilmesi
■ 20 Kasım: Nihai müzakereler ve kapanış
102 ülkeden liderler geliyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde COP31 bünyesinde 11-12 Kasım’da Liderler Zirvesi düzenlenecek. Zirvenin ana teması “Sürdürülebilir, Dirençli ve Adil Bir Geleceğe Doğru” olacak. Zirve için 102 ülke lideri katılım bildirdi, 300’ü aşkın bakan da katılım sağlayacak. 11 Kasım’da “Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon”, “Yeşil Sanayi Fırsatını Yakalamak: Her Ekonomi İçin Yatırım, İstihdam ve Büyüme” ve “Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan” başlıklı toplantılar gerçekleştirilecek. 12 Kasım’da ise “Paris Anlaşması’nın İkinci On Yılı: Uygulamanın ve Finansmana Erişimin Hızlandırılması” ve “Kentsel Dirençlilik, Uyum ve İklim Eylemi” başlıklı üst düzey diyaloglar yapılacak.
