Türkiye, tohumculuk sektöründe küresel gücünü artırıyor

Gönen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin tarım ve özellikle sebze üretiminde önemli ülkeler arasında yer aldığını ifade etti.

Türkiye'nin domates üretiminde de dünyada öne çıktığını belirten Gönen, ülkenin domates tedarikinde dünyanın ilk 5 ülkesi arasında bulunduğunu kaydetti.

Tohumculuk sektöründe 1980'den sonra önemli değişimler yaşandığını anlatan Gönen, bu süreçte Türkiye'nin attığı adımlarla küresel ölçekte önemli bir tohumculuk ülkesi haline geldiğini dile getirdi.

Gönen, Uluslararası Tohumculuk Federasyonunun Dünya Tohumculuk Kongresi'ne geçen yıl İstanbul'da ev sahipliği yaptıklarını hatırlatarak, bu yıl da Asya Pasifik Tohumcular Birliğinin (APSA) "Uluslararası Asya Tohumculuk Kongresi"nin (ASC 2026) Türkiye'de düzenleneceğini söyledi.

Türkiye'nin Asya Pasifik ülkelerine yönelik stratejisinin tarım ve tohumculuk faaliyetleriyle örtüştüğünü belirten Gönen, APSA ile ilişkilerin Kovid-19 salgını döneminde başladığını ve sonrasında giderek güçlendiğini dile getirdi.

APSA'nın Asya Pasifik ülkelerindeki çok sayıda tohumculuk firmasını bünyesinde barındırdığını ifade eden Gönen, Türkiye Tohumculuk Endüstrisi Derneği ile Türkiye Tohumcular Birliğinin de APSA'ya üye olduğunu söyledi.

Gönen, ASC 2026'nın Türkiye'nin Asya Pasifik pazarına yönelik çalışmalarının önemli bir sonucu olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

"Ülkesel tohumculuk çok önemli fakat tohum firmalarına baktığınızda sadece bulunduğu ülkeyi hedefleyerek ilerlemiyor. Uluslararası alanda çalışan birçok tohum firmamız var. Dolayısıyla hem ithalatını hem ihracatını yapıyor. Asya pazarına yaklaşmamızdaki hedefimiz, tohumculuktaki ticari ölçeği yükseltmek, firmaları daha çok kaynaştırmak. Hem o firmaları buraya çekmek hem de bizim oraya gitmemizde yeni bir yol haritası çizmek. Mühim olan karşılıklı ticaret."

Tohumculuk artık dijitalleşiyor

ASC 2026 kapsamında zirai karantina, teknik uygulamalar ve sektörel işbirlikleri başta olmak üzere birçok konunun ele alınacağını anlatan Gönen, tohumculuğun yalnızca ticari değil, aynı zamanda yüksek düzeyde teknik bilgi gerektiren bir sektör olduğunu vurguladı.

Toprak verimliliği, iklim değişikliğinin etkileri, virüs ve bakterilerle mücadele gibi konularda uluslararası bilgi paylaşımının önemine dikkati çeken Gönen, ortak sorunlara ortak çözümler geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Gönen, tohumculuk sektöründe dijitalleşmenin de giderek önem kazandığına işaret ederek, "Tohumculukta artık dijitalleşme var. Uluslararası bir şapka giydiğiniz zaman bilgileri almak, uygulamak, rekabet etmek zorundasınız. Tohumcular için yapay zeka yeni bir teknoloji. Tabii ki kullanan firmalar var ama alınması gereken mesafe de söz konusu." diye konuştu.

Gönen, Türkiye'nin uluslararası tohumculuk pazarındaki konumunu güçlendirmek için sektördeki firmaların küresel işbirliklerini artırmasının ve yeni pazarlara açılmasının önem taşıdığını kaydetti.

Asya kıtasına 40 milyon kilogramlık tohum ihracatı

Türkiye, 2025'te Asya kıtasına toplam 40 milyon 384 bin 966 kilogram tohum ihracatı gerçekleştirdi. Bundan da 106 milyon 292 bin 812 dolar gelir sağlandı.

En çok tohum ihracatı 12 milyon 951 bin 238 kilogramla Irak'a, 8 milyon 157 bin 999 kilogramla Suriye'ye, 2 milyon 996 bin 981 kilogramla Özbekistan'a yapıldı. Bu ülkeleri Kıbrıs, Azerbaycan, Kazakistan izledi.

Türkiye'nin Asya pazarındaki tohum ihracatının omurgasını hibrit mısır, ayçiçeği tohumluğu, sebze tohumları, tahıl grubu, pamuk tohumu ve yonca oluşturuyor. Ancak ürün deseni bölgeye göre değişiyor. Orta Asya ve Kafkasya’da tarla bitkileri-tohumlukları, Çin, Japonya, Güney Kore ve Hindistan gibi Doğu-Güney Asya pazarlarında ise yüksek değerli sebze tohumları öne çıkıyor.