Türkiye ve Mısır’dan Savunma Sanayiinde Yeni Ortaklık: HAMZA-1 DİHA

Türkiye ve Mısır arasındaki savunma sanayii iş birliği, insansız sistemler alanında yeni bir aşamaya ulaştı.

HAVELSAN, Mısır’ın devlet kontrolündeki Arap Endüstrileşme Teşkilatı (AOI) ile otonom insansız hava araçlarının ortak üretimine yönelik stratejik iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında İHA’ların Mısır’da montajı ve ortak üretiminin gerçekleştirilmesi, böylece ülkenin yerel üretim kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor.

İş birliğinin somut çıktılarından biri ise HAMZA-1 oldu. Platform, Aralık 2025’te Kahire’de düzenlenen EDEX savunma fuarında ilk kez kamuoyuna gösterildi. Anadolu Ajansı, HAMZA-1’in dikey kalkış ve iniş yapabilen bir İHA olduğunu ve Mısır’daki yerel iş birliği kapsamında ortaya çıktığını bildirdi.

HAMZA-1’in teknik kökeni açısından en dikkat çekici ayrıntı ise platformun HAVELSAN BOZBEY ile bağlantısı. Janes’in EDEX 2025’te yaptığı incelemeye göre AOI standında HAMZA-1 adıyla sergilenen İHA, HAVELSAN’ın BOZBEY platformuyla eşleşiyor. Kaynağa göre BOZBEY; sabit kanatlı, dikey kalkış ve iniş kabiliyetine sahip bir keşif-gözetleme İHA’sı ve 15 kilogram faydalı yükle birlikte azami 40 kilogram kalkış ağırlığına ulaşabiliyor.

HAVELSAN’ın kendi verilerine göre BOZBEY; 3 kilogram faydalı yük, 80-85 km/s seyir hızı ve 6 saate kadar havada kalış kapasitesine sahip. Platformda elektro-optik/kızılötesi lazer mesafe ölçerli kamera sistemi bulunurken, tam otonom uçuş, hedef tespit ve takip, GNSS bağımsız görev ve veri bağlantısı kesildiğinde otonom eve dönüş gibi kabiliyetler de yer alıyor.

Dolayısıyla HAMZA-1 projesi, yalnızca Türkiye’den Mısır’a hazır bir İHA satışından ziyade, HAVELSAN’ın geliştirdiği bir platform ailesinin yerel üretim modeliyle Mısır’a taşınması açısından önem taşıyor.

HAVELSAN, yıllar içerisinde BAHA, BULUT ve BOZBEY gibi farklı görev konseptlerine sahip otonom İHA’lar geliştirdi. Bu platformların geliştirilmesi sırasında otonom uçuş, görev planlama, sensör entegrasyonu, haberleşme, GNSS bağımsız operasyon ve farklı insansız sistemlerle müşterek çalışma gibi alanlarda önemli bir teknoloji birikimi oluşturuldu.

Örneğin BAHA, 28 kilogram azami kalkış ağırlığı, 2 kilogram faydalı yük, 50 kilometreye kadar veri bağlantısı ve 2 saate kadar havada kalış kapasitesine sahip. Platform; dikey kalkış-iniş, bulut altı operasyon, gece-gündüz keşif ve gözetleme ile farklı sensörlerin entegrasyonu gibi görevleri yerine getirebiliyor.

BULUT ise içten yanmalı motoruyla 6 saate kadar havada kalabilen, GNSS’den bağımsız keşif ve gözetleme yapabilen daha uzun süreli görevler için geliştirilen bir platform olarak öne çıkıyor.

Bu platformlarda kazanılan mühendislik ve yazılım deneyiminin Mısır’daki ortak üretim modeline aktarılması, HAMZA-1’in arkasındaki temel teknoloji transferi boyutunu oluşturuyor.

HAVELSAN ve AOI arasındaki anlaşmada, Mısır’da montaj ve ortak üretim yapılması öngörülüyor. HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, ortaklığın bölgeye otonom İHA teknolojileri kazandırırken yerel üretim kapasitesini artıracağını ve Afrika pazarına giriş açısından önemli bir rol üstleneceğini açıklamıştı.

AOI Başkanı Tümgeneral Muhtar Abdullatif ise HAVELSAN’ın teknoloji deneyiminin AOI’nin üretim kabiliyetiyle birleştirilmesinin Mısır’ın teknolojik bağımsızlık ve sürdürülebilir ihracat hedeflerine katkı sağlayacağını belirtmişti.

Bu model, klasik bir ihracat anlaşmasından farklı olarak yerel üretim + teknoloji iş birliği + bölgesel ihracat ekseninde ilerliyor.

HAVELSAN’ın Mısır’ı konumlandırdığı nokta da projenin stratejik önemini artırıyor. Şirket, Mısır’ı Afrika’ya açılan bir kapı olarak görüyor. HAVELSAN Uluslararası İş Geliştirme ve Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı Şevket Ünal, EDEX 2025’te yaptığı açıklamada Mısır’da ortaya çıkarılacak ürünlerin bölge ülkelerine de sunulmasının öngörüldüğünü söyledi.

Bu kapsamda HAMZA-1’in yalnızca Mısır güvenlik güçlerinin ihtiyaçlarına yönelik bir platform olması değil, ilerleyen dönemde Afrika ve Arap ülkelerine yönelik ortak üretim ve ihracat modelinin bir parçası haline gelmesi hedefleniyor.

Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayii ihracatında izlediği model, yalnızca platform satışından giderek daha fazla yerel üretim ve teknoloji ortaklığına doğru genişliyor. HAVELSAN-Mısır iş birliği de bunun dikkat çekici örneklerinden biri. Türkiye’nin İHA teknolojilerindeki mühendislik birikimi, Mısır’ın üretim altyapısıyla bir araya getirilirken HAMZA-1 bu modelin sahadaki ilk görünür ürünlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Öte yandan iki ülke arasındaki iş birliği yalnızca hava araçlarıyla sınırlı değil. HAVELSAN ile AOI’ye bağlı Kader Fabrikası arasında insansız kara araçlarının ortak üretimi için de anlaşma imzalanmış ve EDEX 2025’te AKREP adlı 6×6 insansız kara aracı ile HAMZA-1 birlikte sergilenmişti.