U não gây đau đầu kéo dài

Hà Nội Mai, 25 tuổi, đau đầu âm ỉ khoảng ba tháng, bác sĩ chẩn đoán khối u não kích thước 6x8 cm, chỉ định phẫu thuật kết hợp xạ trị bổ trợ triệt căn.

Cơn đau của Mai rõ rệt hơn vào sáng sớm, uống thuốc giảm đau không bớt, đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy kiểm tra. Kết quả chụp MRI 3.0 Tesla phát hiện khối u lớn tại vùng não trán trái.

TS.BS Nguyễn Đức Anh, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, cho biết khối u ở "vùng im lặng" của não bộ. Đây là vùng não mà u có thể lớn lên âm thầm, gần như không gây triệu chứng suốt nhiều năm. Khi đạt kích thước lớn, u làm tăng áp lực nội sọ, gây đau đầu. Ngược lại, tại các vùng chức năng như thân não, thùy chẩm hay thùy thái dương, u xuất hiện nhỏ vài mm đã có thể gây yếu liệt, nhìn mờ, co giật...

Tiến sĩ Đức Anh chỉ định phẫu thuật vi phẫu lấy u. Sau khi gây mê nội khí quản cho người bệnh, êkíp xác định tọa độ chính xác của khối u, chọn vị trí mở sọ. Sau đó, hệ thống giám sát điện sinh lý thần kinh (IONM) trong mổ, ghi điện não đồ vỏ não, giúp bác sĩ xác định rõ ranh giới khối u, phân biệt với vùng chức năng cần bảo tồn đồng thời cảnh báo nguy cơ để điều chỉnh từng thao tác phẫu thuật.

Dưới hệ thống kính vi phẫu ứng dụng AI, tiến sĩ Đức Anh cắt trọn khối u cho Mai với độ xâm lấn tối thiểu, giảm tổn thương mô lành, rút ngắn thời gian mổ.

Hậu phẫu, người bệnh hồi phục nhanh, không yếu liệt, phối hợp vận động các chi đối xứng tốt, nói chuyện, ăn uống được. Ngày thứ 2 sau mổ, Mai có thể ngồi dậy để tập phục hồi chức năng. Sau 7 ngày, người bệnh được xuất viện, tái khám để xạ trị bổ trợ.

Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ là u sao bào bất thục sản (Anaplastic Astrocytoma), là u thần kinh đệm ác tính độ III theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hình thành từ các tế bào hình sao trong não.

ThS.BS Vương Ngọc Dương, Phó trưởng khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết dựa trên xét nghiệm sinh học phân tử ghi nhận tế bào u có đột biến IDH1 R132H - nguyên nhân khiến u khởi phát sớm.

Sau 4 tuần phẫu thuật, vết mổ của Mai khô, liền tốt, không có di chứng vận động, ngôn ngữ hay giác quan. Bác sĩ Dương chỉ định người bệnh chụp cắt lớp vi tính mô phỏng 3D CT, kết hợp (fusion) với phim chụp cộng hưởng từ (MRI) để lập kế hoạch xạ trị bổ trợ.

Người bệnh được xạ trị 30 buổi bằng kỹ thuật điều biến liều theo thể tích vòng cung (VMAT), giúp tia xạ ôm sát thể tích cần tia xạ, tiêu diệt các tế bào ung thư vi thể còn sót và xâm lấn, đồng thời giảm liều tại các khu vực lân cận để bảo vệ các cấu trúc thần kinh quan trọng.

Trong toàn bộ liệu trình, người bệnh không bị biến chứng hay tác dụng phụ từ xạ trị, tiếp tục tái khám và điều trị theo phác đồ.

Tiến sĩ Đức Anh cho hay đau đầu là triệu chứng rất phổ biến, có thể do căng thẳng, chứng đau nửa đầu, viêm xoang hoặc bệnh lý thần kinh... Nhưng đau đầu kéo dài nhiều tuần liên tục, tăng dần theo thời gian, thường đau vào sáng sớm và không đáp ứng thuốc giảm đau có thể do u não.

Đau đầu do u não thường kèm biểu hiện nôn, co giật, nhìn mờ, nhìn đôi, yếu liệt... Tuy nhiên, trường hợp khối u phát triển từ các vùng "im lặng", người bệnh có các triệu chứng khó nhận biết như hay quên, giảm tập trung, thay đổi tính cách, dễ cáu gắt...

Khi có triệu chứng đau đầu nghi ngờ, người bệnh nên đến bệnh viện để được khám, chẩn đoán kịp thời. Phát hiện sớm u não giúp tăng khả năng phẫu thuật triệt để, kết hợp điều trị bổ trợ hiệu quả, cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh.

Thanh Long

*Tên người bệnh đã được thay đổi