Ukraińcy obecni w życiu ponad połowy badanych

40 proc. ankietowanych zadeklarowało, że ma osoby narodowości ukraińskiej wśród dalszych znajomych. Ponad jedna czwarta badanych wskazała, że Ukraińcy są ich kolegami w szkole lub pracy – 28 proc. – albo przyjaciółmi i bliskimi znajomymi – 27 proc.

Co piąty respondent ma Ukraińców wśród sąsiadów, a 5 proc. – w rodzinie. Łącznie 55 proc. Polaków zetknęło się z osobami narodowości ukraińskiej w przynajmniej jednej z tych ról. Oznacza to, że dla ponad połowy badanych nie są oni wyłącznie anonimowymi osobami spotykanymi w przestrzeni publicznej.

Badanie pokazuje również częstotliwość kontaktów z Ukraińcami pracującymi w Polsce. Codziennie styka się z nimi 27 proc. ankietowanych, a 24 proc. – kilka razy w tygodniu.

Brak jakichkolwiek kontaktów z pracującymi w Polsce Ukraińcami zadeklarował co dziesiąty badany.

Spadła akceptacja w niemal wszystkich rolach

CBOS zbadał też dystans społeczny wobec Ukraińców, wykorzystując wariację skali Bogardusa (służącej do badania dystansu społecznego). W porównaniu z poprzednim pomiarem, przeprowadzonym w 2023 roku, poziom akceptacji obniżył się we wszystkich analizowanych rolach.

Najwięcej osób zaakceptowałoby Ukraińców jako kolegów lub koleżanki z pracy – 83 proc., o 8 punktów procentowych mniej niż trzy lata wcześniej. Niewiele mniej, 82 proc., nie miałoby nic przeciwko ukraińskim sąsiadom. To spadek o 10 punktów procentowych.

75 proc. respondentów zadeklarowało, że zaakceptowałoby osobę z Ukrainy jako lekarza lub lekarkę. W 2023 roku odsetek ten był o 10 punktów procentowych wyższy.

Mniejsza otwartość na bliskie relacje i ukraińskiego szefa

63 proc. badanych zaakceptowałoby osobę z Ukrainy jako synową lub zięcia. W tej kategorii odnotowano spadek o 15 punktów procentowych.

Jeszcze większy spadek dotyczy akceptacji Ukraińców jako opiekunów dzieci – z 2023 rokiem wynik obniżył się o 16 punktów procentowych, do 58 proc. Najmniej osób, 55 proc., zaakceptowałoby osobę z Ukrainy jako przełożonego w miejscu pracy. To spadek o 18 punktów procentowych.

CBOS podkreśla jednak, że mimo pogorszenia wyników, w każdej z badanych ról akceptację nadal deklaruje ponad połowa Polaków.

Kto jest bardziej zdystansowany?

Według analizy CBOS, większy dystans wobec Ukraińców częściej deklarują osoby starsze, mieszkańcy mniejszych miejscowości, badani z niższym wykształceniem i niższymi dochodami gospodarstwa domowego. Częściej dotyczy to także respondentów o nieokreślonych poglądach politycznych oraz identyfikujących się z prawicą niż osób o poglądach lewicowych.

Badanie przeprowadzono od 2 do 12 lipca 2026 roku na próbie 938 osób. Zastosowano metody CAPI, CATI i CAWI.