Vệ tinh Phong Vân-4C của Trung Quốc hỗ trợ cứu nạn sau lũ quét tại Nepal

Phong Vân-4C, vệ tinh chuyên săn sét của Trung Quốc, đang cung cấp thông tin thời tiết theo thời gian thực, hỗ trợ chiến dịch cứu nạn sau lũ quét ở Nepal.

Theo Xinhua, vài giờ sau khi thảm họa sạt lở sông băng và lũ quét xảy ra hôm 26/8, Trung Quốc đã khởi động hoạt động giám sát thời tiết khẩn cấp, tận dụng sức mạnh của vệ tinh địa tĩnh Phong Vân-4C để theo dõi mưa bão trên khắp Nepal, nhằm cung cấp thông tin cảnh báo kịp thời cho nỗ lực tìm kiếm cứu nạn.

Vệ tinh Phong Vân-4C được phóng vào tháng 12/2025 và đang nằm ở quỹ đạo xích đạo tại độ cao 36.000 km. Thiết bị này được đánh giá là vệ tinh thời tiết địa tĩnh mạnh nhất thế giới nhờ trang bị hệ thống ghi hình bản đồ sét (LMI) có khả năng chụp 500 khung hình/giây, xử lý 30 gigabit dữ liệu mỗi giây để xác định chính xác từng tia sét đơn lẻ.

Năng lực này tương đương với việc chiếu 30 bộ phim độ phân giải cao trong một giây và phát hiện được từng đèn giao thông xuất hiện trong mỗi bộ phim đó, giống như "mắt thần" từ không gian nhìn xuống.

Vệ tinh sẽ truyền đi chuỗi hình ảnh chuyển động liên tục từ thiết bị LMI, cung cấp cho các chuyên gia khí tượng một góc nhìn sắc nét, chi tiết từng khung hình về hoạt động của sét bên trong các cơn bão.

Kết hợp với ảnh chuyển động mây của vệ tinh Phong Vân-4C, dữ liệu khởi phát đối lưu, ước tính lượng mưa và các phép đo lượng mưa từ vệ tinh Phong Vân-3G, hệ thống này cho phép các nhà dự báo theo dõi lượng mưa vùng và sự thay đổi thời tiết theo thời gian thực.

Sét là dấu hiệu rõ ràng nhất của thời tiết cực đoan, có thể tiết lộ nơi bão đang mạnh lên, tốc độ di chuyển của chúng và thời điểm chúng có thể gây ra lũ quét, sạt lở đất hoặc gió lốc.

Bằng cách theo dõi từng tia sét, các nhà dự báo có thể đưa ra cảnh báo sớm và chính xác hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong quá trình cứu trợ thảm họa, khi thời tiết thất thường có thể đe dọa các đội cứu hộ và những cộng đồng đang dễ bị tổn thương.

Trung tâm Khí tượng Vệ tinh Quốc gia Trung Quốc đến nay đã thiết lập một kênh cảnh báo sớm chuyên biệt cho Nepal, truyền trực tiếp hình ảnh quét nhanh và thông tin về sét tới chính quyền địa phương, giúp họ có bức tranh rõ ràng hơn về nơi lũ lụt, sạt lở đất hoặc giông bão có thể quét qua.

Phong Vân-4C là thành viên mới nhất trong đội vệ tinh thời tiết địa tĩnh thế hệ thứ hai của Trung Quốc, với các năng lực kỹ thuật cốt lõi tốt hơn gấp hai tới ba lần so với thế hệ tiền nhiệm Phong Vân-4B.

Hai vệ tinh này hiện hoạt động song song, cung cấp khả năng quét nhanh ở cấp độ từng phút, thăm dò khí quyển siêu phổ và giám sát sét 24/7 trên toàn bộ bán cầu Trái Đất bên dưới.

Chúng có khả năng giám sát khoảng một phần ba bề mặt hành tinh và hiện theo dõi toàn bộ khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm cả vùng thảm họa ở biên giới Nepal - Trung Quốc.

Phong Vân-4C cũng mang theo các thiết bị ghi hình cực tím cực xa và thiết bị giám sát dòng X-EUV có thể phát hiện bão mặt trời và các sự kiện thời tiết vũ trụ khác trước khi chúng ảnh hưởng tới Trái Đất. Nhờ đó, hệ thống thông tin liên lạc và định vị phục vụ hoạt động cứu nạn được bảo vệ tốt hơn.

Thảm họa lũ quét tại khu vực biên giới giữa Trung Quốc và Nepal đã làm ít nhất 1.300 người thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích ở cả hai quốc gia.