Vì sao trẻ dễ mắc bệnh hô hấp khi du lịch hè?

Vì sao trẻ dễ mắc bệnh hô hấp khi du lịch hè?

Di chuyển và tiếp xúc nhiều người, thay đổi môi trường sống, chênh lệch nhiệt độ giữa nắng nóng với điều hòa lạnh khiến trẻ dễ mắc các bệnh hô hấp.

Mùa hè là thời điểm nhiều gia đình đưa trẻ đi du lịch, nghỉ dưỡng. Theo ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, việc thay đổi môi trường sống, tiếp xúc nơi đông người và xáo trộn sinh hoạt trong các chuyến đi làm tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp do virus như cúm mùa, RSV, adenovirus, rhinovirus... Trẻ thường có biểu hiện sốt, ho, sổ mũi, nghẹt mũi hoặc đau họng.

Các địa điểm như sân bay, nhà ga, khu vui chơi, trung tâm thương mại hay khu nghỉ dưỡng thường tập trung đông người, tạo điều kiện thuận lợi cho virus đường hô hấp lây lan qua giọt bắn khi ho, hắt hơi. Một số virus có thể tồn tại nhiều giờ trên tay nắm cửa, bàn ghế, đồ chơi công cộng hoặc màn hình cảm ứng. Trẻ nhỏ thường có thói quen đưa tay lên mắt, mũi, miệng nên nguy cơ nhiễm bệnh cao nếu không được vệ sinh tay thường xuyên.

Hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện nên khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh còn hạn chế hơn người lớn, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Khi đi du lịch, trẻ phải thích nghi với môi trường mới, thay đổi thời tiết, lịch trình sinh hoạt, giờ giấc nghỉ ngơi. Việc di chuyển liên tục, ngủ không đủ giấc hoặc vui chơi quá sức khiến cơ thể mệt mỏi, từ đó làm giảm khả năng đề kháng với bệnh tật.

Một yếu tố thường gặp khác là sự chênh lệch nhiệt độ giữa môi trường bên ngoài nắng nóng, không gian điều hòa trong ô tô, máy bay, khách sạn. Điều này có thể làm niêm mạc đường hô hấp bị khô và kích ứng, ảnh hưởng đến chức năng bảo vệ tự nhiên của đường thở trước các tác nhân gây bệnh.

Mùa hè trẻ thường ra nhiều mồ hôi và dễ mất nước nếu không được bổ sung đủ dịch. Mất nước có thể khiến trẻ mệt mỏi, giảm khả năng duy trì các hoạt động sinh lý bình thường của cơ thể. Ngoài ra, ăn uống thất thường, bỏ bữa hoặc không đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng trong những chuyến đi cũng ảnh hưởng đến sức đề kháng của trẻ.

Với trẻ có bệnh lý nền như hen phế quản, viêm mũi dị ứng hoặc cơ địa dị ứng, các yếu tố như khói bụi, phấn hoa có thể làm các triệu chứng hô hấp dễ tái phát hơn.

Theo bác sĩ Hiếu, phần lớn các bệnh hô hấp mùa hè ở trẻ là do virus nên thường có biểu hiện sốt, ho, chảy nước mũi, nghẹt mũi, đau họng hoặc mệt mỏi. Một số trường hợp có thể kèm nôn ói, tiêu chảy hoặc khò khè. Trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non hoặc có bệnh lý nền là những nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn.

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao kéo dài, thở nhanh, co lõm lồng ngực, tím môi, bỏ bú, bỏ ăn, li bì hoặc khò khè kéo dài. Đây có thể là những biểu hiện của viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.

Để phòng ngừa bệnh hô hấp trong hè, phụ huynh nên duy trì chế độ sinh hoạt điều độ cho trẻ, đảm bảo ngủ đủ giấc, uống đủ nước và ăn uống cân bằng dinh dưỡng. Trẻ cần hạn chế thức khuya, vui chơi quá sức hoặc ở lâu dưới trời nắng nóng. Nên tránh cho trẻ ra ngoài trong khoảng thời gian nắng gắt từ 10h đến 14h.

Chế độ ăn nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi và các thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất. Trẻ cần được uống đủ nước trong ngày, đặc biệt khi tham gia hoạt động ngoài trời. Hạn chế đồ uống có nhiều đường hoặc nước ngọt có gas.

Cha mẹ điều chỉnh nhiệt độ điều hòa phù hợp, tránh để quá lạnh và không để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mặt trẻ. Sau khi trẻ vừa hoạt động ngoài trời trở về, nên lau khô mồ hôi và để cơ thể thích nghi dần với môi trường mát hơn trước khi vào phòng điều hòa.

Trẻ nên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh. Hạn chế cho trẻ dùng chung khăn mặt, cốc uống nước hoặc các vật dụng cá nhân với người khác.

Khi di chuyển bằng máy bay hoặc đến những nơi đông người, trẻ có triệu chứng hô hấp nên được đeo khẩu trang phù hợp với độ tuổi. Trước các chuyến du lịch dài ngày, phụ huynh cũng nên bảo đảm trẻ được tiêm chủng đầy đủ theo lịch.

Trịnh Mai