Gıda Etiketlerinde Yeni Dönem: Yanıltıcı İsimlere Yasak Geldi

Tarım ve Orman Bakanlığı gıda etiketlerindeki yanıltıcı isim ve sıfatları önlemeye yönelik, mevzuatta değişikliğe gidildiğini açıkladı. O değişikliğe bir destek de Emine Erdoğan'dan geldi.

Emine Erdoğan, sosyal medya hesabından Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın "Tükettiğimiz gıdaların içeriğindeki algı oyunlarına, yanıltıcı isimlere ve kafa karıştıran etiketlere Türk Gıda Kodeksi'nde yaptığımız köklü değişikliklerle son veriyoruz. Tarladan sofraya her adımda 'Güvenilir Gıda' vizyonumuzla, her lokmada içinizin rahat olması için durmaksızın çalışıyoruz. Tüketicilerimizin doğru bilgiye ulaşmasını engellemeye çalışan hiçbir uygulamaya geçit vermiyor, şeffaf ve güvenli bir gıda ekosistemini kararlılıkla inşa ediyoruz." şeklindeki paylaşımını alıntıladı.

Emine Erdoğan, paylaşımında, medeniyetlerinde sofraların sadece yemek yenilen yer değil, güvenin, şifanın ve paylaşmanın harmanlandığı müstesna bir makam olduğunu belirtti.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nca yürütülen Türk Gıda Kodeksi çalışmalarının sofralardaki güveni yeniden pekiştirdiğine dikkat çeken Emine Erdoğan, "Yanıltıcı isimlerin yerini hakikate bıraktığı bu yeni dönemde, 'ne yediğini bilmek' bir hak olarak tescilleniyor. Sağlıklı ve güvenilir gıda için tarladan sofraya her aşamada emeği geçenleri kutluyorum. Ailelerimizin sağlığı için gözümüz arkada kalmadan, sağlıklı yarınlara hep birlikte yürüyebilmeyi temenni ediyorum." ifadelerini kullandı.

YENİ ETİKET VE AMBALAJ DÜZENLEMELERİ

Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin korunması ve gıda konusunda doğru bilgilendirilmesi amacıyla ‘Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nde son 2 yılda kapsamlı düzenlemelere imza attı. Yeni düzenlemelerle gıda etiketlerinin daha okunabilir hale getirilmesi, yanıltıcı ifade ve görsellerin önlenmesi ve gıda okuryazarlığının artırılması hedeflendi. Bu kapsamda, ürünlerin adı ve net miktarının tüketicinin kolayca görebileceği şekilde yer alması zorunlu hale getirilirken alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde ise bu bilgilerin diğerlerinden ayrı, açık ve belirgin biçimde yazılması şartı getirildi. Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanımına yasak getirildi, ürünün 'aromalı' olduğunun açık şekilde belirtilmesi zorunlu tutuldu.

Tüketiciyi yanıltabilecek '... tadında', '... lezzeti', '... keyfi' gibi ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi. Bu kapsamda tereyağı aromalı margarin ve ayçiçeği yağlarında 'tereyağı tadında', kokolin ürünlerinde 'çikolata lezzeti', sütlü buz ürünlerinde ise 'dondurma keyfi' gibi ifadelerin kullanımı engellendi.

Zeytinyağı dışında kalan bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görsellerinin kullanılmasına da izin verilmezken ürünlerde yanıltıcı şekilde 'zeytinyağı tadında' gibi ifadelere yer verilmesi yasaklandı. Öte yandan 'köy ürünü' algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına sınırlama getirildi. İthal ürünlerde yerli üretim izlenimi veren veya yerli ürünlerde ithal algısı oluşturan marka ve görsellerin kullanımı da engellendi. Kanatlı hayvan ürünlerinde yetiştirme metoduna uygun olmayan görsellerin kullanımının önüne geçilirken ürün içeriklerinde kullanılan bileşenlerin tüketicilere açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Ayrıca toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenerek sunulan gıdalarda, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu oldu. Bu kapsamda, birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı. Yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca 'fıstıklı' ifadesi yerine 'yer fıstıklı' ifadesinin kullanılması zorunlu tutuldu.

İTHAL ALGISINA YÖNELİK İFADELER ENGELLENDİ

Düzenlemeler kapsamında, yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, ifade ve görsellerin kullanımına da yasak getirildi. Öte yandan gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesinin önüne geçildi. Yeni düzenlemeler kapsamında içeriğinde krema bulunmayan ürünlerde doğrudan 'krema' ifadesinin kullanılmasına izin verilmeyecek. Bu ürünlerde tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi amacıyla 'krema sos' ifadesi kullanılacak.

Yeni düzenlemeler kapsamında ayrıca, menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı getirildi. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi de zorunlu oldu. Bakanlığın bilgilendirme çalışmalarında vatandaşların denetim süreçlerine doğrudan katkı sunabilmesini amaçlayan dijital uygulamalara da yer verildi. Bu kapsamda geliştirilen 'Güvenilir Gıda' uygulamasıyla tüketiciler, 'taklit-tağşiş sorgula' sistemi üzerinden ürün bilgilerine ulaşabilecek, 'çek/gönder' özelliğiyle ise şüpheli durumları yetkililere anlık bildirebilecek.

Uygulamalarla işletmelerin denetim geçmişi ve ürün bilgilerine daha şeffaf şekilde ulaşılması, her vatandaşın denetim süreçlerine katkı sağlayabilmesi hedefleniyor.

Öte yandan yılda ortalama 1 milyon 300 bin gıda denetimi gerçekleştiriliyor. Yeni düzenlemelerle tüketicilerin ürün içeriklerini daha kolay anlayabilmesi, bilgi kirliliğinin önlenmesi ve haksız rekabetin engellenmesi amaçlanıyor.