Rosja przygotowuje się do nowej mobilizacji? Analitycy ISW wskazują na sygnały

We wrześniu 2022 roku, w obliczu trudnej sytuacji Rosjan na froncie w Ukrainie, Władimir Putin zdecydował się na ogłoszenie częściowej mobilizacji. Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej informowało wówczas, do służby powołano około 300 tysięcy rezerwistów.

Mobilizacja, pierwsza w Rosji od czasów II wojny światowej, doprowadziła do protestów społecznych i skłoniła dziesiątki tysięcy Rosjan do ucieczki z kraju. Od tego czasu Kreml, zamiast ogłaszać ogólnokrajowy pobór, zachęca obywateli Rosji do podpisania kontraktu z resortem obrony, oferując wysokie wynagrodzenia, hojne premie i inne bonifikaty.

W ostatnim czasie, jak zauważają niezależne rosyjskie media, maleje jednak napływ żołnierzy kontraktowych. W pierwszym kwartale tego roku spadł on do poziomu 800-1000 osób dziennie i - według szacunków zachodnich służb wywiadowczych - nie pokrywa już strat na froncie. Z tego powodu pojawiły się doniesienia wskazujące na nową mobilizację w Rosji.

Sygnałów o możliwej mobilizacji nie brakuje

Sprawie przyjrzeli się analitycy amerykańskiego think tanku Instytut Studiów nad Wojną (ISW), którzy wskazują m.in. na przygotowywanie przez rosyjskie władze ram prawnych, mogących umożliwić ogłoszenie nowej mobilizacji. Eksperci zwracają uwagę m.in. na przyjętą 22 lipca przez Dumę Państwową ustawę, pozwalającą obywatelom z niewymazaną karalnością i aktywnymi wyrokami (w tym skazanym za przestępstwa związane z przemytem narkotyków i przestępczością zorganizowaną) podpisywać kontrakty z resortem obrony w okresie oficjalnej mobilizacji.

Wiktor Goremykin, rosyjski wiceminister obrony i szef Głównego Zarządu Wojskowo-Politycznego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, stwierdził wówczas, że ustawa ta zwiększy liczbę Rosjan uprawnionych do służby wojskowej i uprości rekrutację do działań wojennych w Ukrainie.

Kolejnym sygnałem, według ISW, jest ruch Rosgwardii, która dzień wcześniej przygotowała poprawki do przepisów o obronie cywilnej, uwzględniając ochronę ludności przed „zagrożeniami” podczas mobilizacji, stanu wojennego i wojny, a także rozszerzając uprawnienia do ewakuacji personelu wojskowego.

Amerykański think tank zauważa, że już wcześniej, bo w listopadzie 2025 roku, Władimir Putin podpisał ustawę, która zezwala na rozmieszczenie rezerwistów na terenach objętych działaniami wojennymi bez ogłaszania mobilizacji. Analitycy są zdania, że Kreml mógłby wykorzystać to prawo do stopniowego wdrażania częściowego poboru.

Kreml wydaje się przygotowywać warunki do ogłoszenia formalnej mobilizacji i potencjalnego wprowadzenia stanu wojennego w Rosji w obawie przed niepokojami społecznymi, ponieważ mobilizacja pozostaje bardzo niepopularna w rosyjskim społeczeństwie - pisze ISW.

W raporcie wskazano, że decyzja w sprawie mobilizacji jest dla rosyjskiego prezydenta „bardzo osobistą kwestią” i ostatecznie zależy od jego własnej oceny sytuacji na polu walki oraz stabilności Kremla. Wciąż nie jest jasne, czy przywódca Rosji podejmie taką decyzję w najbliższym czasie ani jak mogłoby wyglądać ogłoszenie mobilizacji - podkreślono.

Doniesienia mediów

Doniesienia o możliwym ogłoszeniu przez rosyjskie władze nowej mobilizacji pojawiają się w zachodniej prasie coraz częściej. Przykładowo, na początku czerwca amerykański dziennik „Washington Post” pisał, że europejscy urzędnicy nie wykluczają ogłoszenia przez Kreml mobilizacji po wrześniowych wyborach do Dumy Państwowej. W pierwszej połowie lipca Reuters pisał natomiast, powołując się na źródła zbliżone do Kremla, że rosyjski prezydent przygotowuje się do dalszej eskalacji wojny z Ukrainą.