Pháp: Air France và Airbus chịu trách nhiệm vụ tai nạn AF447

Tòa phúc thẩm Pháp ngày 22/5 ra phán quyết cho rằng hãng hàng không Air France và nhà chế tạo máy bay Airbus là những bên "phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho vụ tai nạn liên quan đến chuyến bay AF447".

Thảm kịch AF447 xảy ra ngày 1/6/2009, khi chiếc Airbus A330 do Air France vận hành đang bay từ Rio de Janeiro đến Paris thì các phi công mất kiểm soát máy bay trên vùng trời Đại Tây Dương. Máy bay sau đó lao thẳng xuống biển, khiến toàn bộ 216 hành khách và 12 thành viên tổ bay thiệt mạng. Đây là thảm kịch hàng không nghiêm trọng nhất trong lịch sử Pháp.

Tòa sơ thẩm năm 2023 cho rằng Air France và Airbus đã mắc sai lầm, nhưng không đủ bằng chứng cho thấy đó là nguyên nhân gây ra tai nạn, nên đã tuyên trắng án với hai tập đoàn.

Tuy nhiên, thẩm phán Sylvie Madec, chủ tọa phiên tòa phúc thẩm Paris, cho rằng tòa sơ thẩm đã không tính đến "chuỗi quan hệ nhân quả" dẫn tới hành động của các phi công và cuối cùng khiến toàn bộ hành khách thiệt mạng.

"Bản thân thảm họa AF447 là tai nạn chực chờ xảy ra và hoàn toàn có thể tránh được nếu mỗi công ty liên quan nhận thức được đầy đủ mức độ nghiêm trọng của sự cố", bà nói.

Tại phiên phúc thẩm, tòa được nghe báo cáo về việc các ống pitot đo tốc độ máy bay đã bị tinh thể băng làm tắc khi AF447 đi qua một cơn bão giữa Đại Tây Dương, khiến tín hiệu báo động vang lên trong buồng lái và hệ thống lái tự động ngắt. Sau khi thiết bị đo gặp trục trặc, các phi công cho máy bay ngóc lên cao, khiến máy bay rơi vào trạng thái thất tốc rồi lao xuống biển.

Dù không loại trừ khả năng phi công có sai sót trong 4 phút 30 giây từ khi cảm biến đóng băng đến lúc máy bay đâm xuống biển, tòa cho rằng tổ lái không được chuẩn bị đầy đủ để xử lý sự cố cực kỳ phức tạp.

"Phi công chuyến bay AF447 thực sự đã thử mọi cách để thoát khỏi tình huống kinh hoàng này. Họ đã làm hết khả năng và không thể quy trách nhiệm cho họ", tòa án nhận định.

15 phút cuối cùng trên máy bay AF447

Luật sư đại diện gia đình nạn nhân cho rằng cả Air France và Airbus đều biết các bất cập về kỹ thuật trên chiếc Airbus A330 gặp nạn, nhưng phi công không được huấn luyện để xử lý tình huống khẩn cấp ở độ cao lớn.

Tòa phúc thẩm xác định Airbus đã đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của các vấn đề liên quan ống pitot và không cung cấp đầy đủ thông tin cho các hãng khai thác. Air France bị kết luận không huấn luyện đầy đủ cho phi công và không cung cấp thông tin thích đáng cho tổ bay.

Do đó, tòa tuyên mỗi bên nộp phạt 225.000 euro (261.000 USD), mức phạt tối đa cho tội danh ngộ sát đối với các pháp nhân. Dù mức phạt mang tính biểu tượng, phán quyết được xem là đòn giáng mạnh vào uy tín của hai doanh nghiệp.

Cả Air France và Airbus đều tuyên bố sẽ kháng cáo. Air France cho biết nhận thức việc tiếp tục kháng cáo sẽ kéo dài quá trình pháp lý vốn đã rất lâu, đặc biệt với gia đình các nạn nhân, nhưng nhấn mạnh trách nhiệm hình sự của hãng từng hai lần bị bác bỏ. Luật sư của Airbus, Simon Ndiaye, khẳng định cuộc chiến pháp lý sẽ tiếp diễn.