Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de gerçekleştirilen AB Liderler Zirvesi'nin ardından düzenlenen basın toplantısında, enerji fiyatları, rekabetçilik, Çin'le ticari ilişkiler ve Birliğ'in gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"Fosil yakıt ithalatının maliyeti, tek bir molekül ilave enerji alınmadan 106 milyar avro arttı." diyen von der Leyen, şubat sonundan bu yana doğal gaz fiyatlarının yaklaşık yüzde 140 arttığını, dizel fiyatlarının ise 2 katına çıktığını belirtti.
Üye ülkelerin farklı enerji karışımlarına sahip olduğunu anımsatan von der Leyen, krizin tek bir çözümü bulunmadığını, hem küresel hem de Avrupa düzeyinde çeşitli adımlar atılması gerektiğini ifade etti.
Von der Leyen, Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) koordinasyonunda gelecek 4 ay boyunca petrol ve dizel rezervlerinin piyasaya sunulacağını aktardı.
Şubatta oluşturulan geçici kamu yardımı çerçevesinin süresini uzatacaklarını ve kapsamını genişleteceklerini bildiren von der Leyen, "Metan düzenlemesinin uygulanmasını 1 yıl erteleyeceğiz." dedi.
Von der Leyen, AB'nin rafineri kapasitesini artırmak ve fiyatları düşürmek amacıyla Avrupa'daki rafinerilerle stratejik diyalog başlatacaklarını söyledi.
Ortak enerji alımına yönelik mevcut yapıyı da güçlendireceklerini belirten von der Leyen, bugüne kadar talebi bir araya getiren ve alıcılarla satıcıları eşleştiren mekanizmayı daha ileri taşıyacaklarının altını çizdi.
Von der Leyen, bir piyasa işletmecisinin AB'nin ortak alım gücünü kullanarak küresel piyasadan gerekli enerji kaynaklarını satın almasını hedeflediklerini kaydetti.
Nükleer ve yenilenebilir enerji vurgusu
Avrupa'nın ithal petrol ve doğal gaza bağımlı kaldığı sürece kontrolü dışındaki gelişmelerden etkilenmeye devam edeceğini anlatan von der Leyen, uygun fiyatlı, temiz ve Avrupa'da üretilen enerji kaynaklarına geçişin sürdürülmesi gerektiğini söyledi.
Von der Leyen, bu kapsamda nükleer ve yenilenebilir enerjinin önemine işaret ederek, ithal fosil yakıtların yerini Avrupa'da üretilen elektriğin alması gerektiğini belirtti.
Ucuz enerjinin ihtiyaç duyulan bölgelere ulaştırılması için elektrik şebekelerinin modernleştirilmesinin de şart olduğunu ifade eden von der Leyen, Emisyon Ticaret Sistemini (ETS) yenilemek üzere sundukları teklife ilişkin yasama sürecinin hızla tamamlanması gerektiğini dile getirdi.
Çin'le ticaret
Zirvede, AB ile Çin arasındaki ekonomik ilişkileri ve ticari dengesizlikleri de ele aldıklarını aktaran von der Leyen, liderler arasında bu konuda güçlü bir birlik bulunduğunu söyledi.
Von der Leyen, "Çin'in AB için önemli bir ticaret ortağı olduğu konusunda hemfikiriz. Bu ortaklığın adil, dengeli ve karşılıklı yarar sağlayan bir ilişki olmasını istiyoruz. Ancak bu hedeflere ulaşmak, kapsamlı ve hızlı bir yeniden dengelenme gerektiriyor." değerlendirmesinde bulundu.
AB'nin Çin'le ticaret açığının 2025'te günde 1 milyar avroyu bulduğunu anımsatan von der Leyen, "Bu yapısal bir sorun ve hepimiz bunun böyle devam edemeyeceği konusunda hemfikiriz." diye konuştu.
Von der Leyen, mevcut ticari savunma araçlarını kullanacaklarını ve ilave korunma önlemleri dahil çeşitli adımlar atacaklarını bildirdi.
Yapısal dengesizlikleri gidermek için yeni mekanizmalar üzerinde çalıştıklarını ve "Diversify EU" adlı yeni bir araç sunacaklarını anlatan von der Leyen, "Bu araç, belirli bir ülkeyi hedef almayacak ve şirketlerin risklerini daha hızlı azaltmasını sağlayacak." ifadesini kullandı.
Ekonomik baskı veya misillemeye maruz kalan üye ülkeler için bir dayanışma mekanizması da önereceklerini belirten von der Leyen, bu aracın, Birliğin çıkarlarının gerektirdiği durumlarda Tek Pazar'a erişimi hızla sınırlandırmayı sağlayacağını ifade etti.
Yeni araçların mevcut mekanizmaların tam kullanılmasının alternatifi olmadığını vurgulayan von der Leyen, Avrupa'nın birlik içinde hareket etmesinin önemine dikkati çekti.
Bütçedeki esnekliklerin azaltılmasına eleştiri
AB'nin gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin müzakerelere de değinen von der Leyen, ortak öncelikler konusunda görüş ayrılığı bulunmadığını, tartışmanın bu hedeflere nasıl ulaşılacağı üzerinde yoğunlaştığını söyledi.
Son yıllarda salgın, doğal afetler, enerji krizi ve savaşlar gibi beklenmedik gelişmelerle karşılaştıklarını anımsatan von der Leyen, AB'nin krizlere müdahale edebilmesi için bütçede esneklik bulunması gerektiğini vurguladı.
Von der Leyen, mevcut müzakere belgesinin bütçedeki esneklikleri bugüne kıyasla yüzde 50 azalttığını belirterek, kaynakların yüzde 99,5'inin şimdiden sabitlenmesini eleştirdi.
Dünyanın bugünkü gibi kalmayacağını ifade eden von der Leyen, gelecekteki krizlere yanıt verebilmek için yeterli hareket alanının korunması gerektiğini kaydetti.
