ABD, İran’a yeni yaptırımlar duyurdu: demiryolu, otomotiv ve gölge bankacılık ağı hedef
Quick Look
- ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın demiryolu ve otomotiv sektörlerindeki büyük şirketlerini ve uluslararası tedarikçi kuruluşlarını hedef alan yeni yaptırımlar duyurdu.
- Ayrıca, İran’ın yaptırımları aşmak için kullandığı ve Rusya ile bağlantılı olduğu belirtilen A7 gölge bankaclık ağına yönelik önlemler eklendi.
- Yapıtırmalar, İran’ın finansal altyapısını zayıflatma ve gelir kaynaklarını kurutma amacıyla ‘Ekonomik Tecrit’ operasyonunun bir parçası olarak uygulanıyor.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD, İran’ın nükleer programı, balistik füze geliştirmesi ve bölgesel müdahaleler nedeniyle uzun süredir yaptırım uygulamaktadır. Bu yeni yaptırımlar, İran’ın alternatif taşıma ve finans kanallarını hedef alarak ekonomik baskıyı artırmayı amaçlamaktadır.
ABD Hazine Bakanlığı, İran’a yönelik yeni yaptırımlar duyurdu.
Bakanlıktan yapılan açıklamada yaptırımların, İran’ın demiryolu ve otomotiv sektörlerindeki büyük şirketleri ile bu sektörlere uluslararası tedarik sağlayan kuruluşları hedef aldığı kaydedildi.
ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçen İran petrolüne abluka uygulaması; Tahran’ı petrol, gübre, kimyasal maddeler ve diğer ürünlerin taşınmasında otomotiv ve demiryolu taşımacılığına daha fazla yönelmek zorunda bırakırken, Hazine Bakanlığı atılan son adımlarla birlikte bu alternatif taşıma kanallarının da hedef alındığını bildirdi.
Açıklamada, uygulanan yaptırımlar doğrultusunda İran’ın önde gelen otomotiv şirketleri Khodro ve SAIPA ile bağlı ortaklarının yaptırım listesine alındığı kaydedildi. Bu şirketlerin İran’ın iç otomotiv pazarının yüzde 90’ından fazlasını oluşturduğunu kaydedildi.
DEMİRYOLU ŞİRKETLERİNE YÖNELİK YAPTIRIMLAR
Hazine Bakanlığı ayrıca, İran devletine ait yolcu ve yük taşıma hizmetleri sunan İran İslam Cumhuriyeti Demiryolu Şirketi, Raja Yolcu Trenleri Şirketi ve önde gelen özel bir demiryolu taşımacılık şirketinin daha yaptırım listesine eklendiğini dahil edildiğini bildirdi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent yaptırımlara ilişkin açıklamasında, bu adımın "İran’ın finansal faaliyetlerini mümkün kılan unsurları doğrudan hedef aldığını ve ABD ile ortaklarının rejimin gelir kaynaklarını nihai olarak kurutmasının önünü açtığını" söyledi.
'GÖLGE BANKACILIK' AĞINA YAPTIRIM
ABD Hazine Bakanlığı yaptırımlar kapsamında ayrıca, Tahran yönetiminin yaptırımları aşmak için kullandığı ve Rusya ile bağlantılı olduğu belirtilen gölge bankacılık ağı A7’ye karşı büyük bir adım atıldığını bildirdi.
Hazine Bakanlığı’na bağlı Mali Suçlarla Mücadele Ağı’nın A7’nin alt acentelerini içeren işlemlere ilişkin para transferlerini yasaklayacak bir düzenleme önerdiği ve finans kuruluşlarının A7 Ağı ile bağlantılı şüpheli faaliyetleri tespit ederek bildirmesine yardımcı olmak amacıyla bir uyarı yayımladığı kaydedildi.
Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC) ise A7 Ağı’nı "önemli bir uluslararası suç örgütü" olarak yaptırım listesine eklediği kaydedildi.
Hazine Bakanlığı açıklamasında, A7 Ağı’nın yaptırım uygulanan kişiler tarafından, yaptırımlardan kaçınmak amacıyla oluşturulduğu öne sürüldü. Ağın, yaptırım uygulanan sektörler ve kişilerle bağlantılı ödemeleri sıradan ticari faaliyetler gibi göstermek üzere özel olarak oluşturulmuş şirketlerden oluşan küresel bir alt acente ağı geliştirdiği öne sürüldü. A7 Ağı’nın, aralarında İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) da bulunduğu İranlı aktörler tarafından kullanıldığı belirtildi.
Hazine Bakanı Bessent, "Hazine Bakanlığı, İran’ın ve diğer hasımların yaptırımlardan kaçmasına, yasa dışı fonları transfer etmesine ve küresel finans sisteminin bütünlüğünü zedelemesine imkan sağlayan finansal altyapıyı dağıtıyor. A7’yi hedef alan adım, İran’ı ve onun finansal destekçilerini izole etmeye yönelik benzeri görülmemiş çabalarımızın bir devamı" dedi.
Bessent, bu adımın ABD’nin hasımları için yasa dışı finansman faaliyetlerini kolaylaştıran aktörlerin, ABD finans sistemine erişimlerini kaybedeceğine ilişkin net bir mesaj gönderdiğini savundu.
Söz konusu adımlar, ABD’nin İran’ı küresel ekonomi piyasasında yalnızlaştırmaya yönelik "Ekonomik Tecrit" operasyonunun yeni bir aşaması olarak nitelendirildi. Washington, operasyon kapsamında Tahran’ın yönetiminin savaş kapasitesi, füze üretimi, siber saldırıları ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) finansmanının önüne geçmeyi hedefliyor.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
ABD, İran’ın finansal altyapısına yönelik yaptırımları ilerleyen aylarla genişletecek.
Likely · Within months
İran, yaptırımlara karşı alternatif finans ve lojistik kanallar geliştirmeye çalışacak.
Possible · Within months
Open Questions
- Yaptırımların İran ekonomisi üzerindeki kısa ve uzun etkileri nelerdir?
- A7 ağı ile ilişkili diğer finans kuruluşları hangileri?
- Rusya’nın bu yaptırımlara olan yanıtı nedir?
- İran bu yaptırımlara karşı hangi karşıtedbirleri alabilir?


