ABD-İran müzakereleri tıkandı, ABD İran heyetini New York’tan çıkardı
Quick Look
- ABD ve İran arasındaki dolaylı müzakereler New York’ta tıkandıktan sonra ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, BM Genel Kurulu’ndeki İran heyetinin ülkeden derhal ayrılmasını talep etti.
- Yetkililer, görüşmelerin çıkmaza girdiğini ve Rubio’nun sabrının tükendiğini söyledi.
- ABD Başkanı Donald Trump ise anlaşma olmaması durumunda İran’ı “havaya uçurabileceğini” söyledi.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD ve İran, BM Genel Kurulu’ndeki temaslar çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, çatışmaların sona erdirilmesi ve İran’nın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılması amacıyla dolaylı görüşmeler yürütüyordu.
ABD ve İran’ın gerçekleştirdiği dolaylı müzakereler yine tıkanma noktasına gelirken, bu durum Washington yönetimini oldukça rahatsız etmişe benziyor. Axios’un konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temasların tıkanması üzerine ABD tarafı dikkat çeken bir adım attı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu dolayısıyla New York’ta bulunan İran heyetinin ülkeden derhal ayrılmasını talep ettiği belirtildi. Kaynaklar, aralarında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de bulunduğu heyetin, kararın ardından saatler içinde havalimanına giderek New York’tan Katar’ın başkenti Doha’ya hareket ettiğini aktardı.
Sabırlar taştı
Axios haber platformuna konuşan ABD’li yetkili, Beyaz Saray’ın 28 Eylül Pazartesi sabahı İran ile görüşmelerde gün içinde ilerleme sağlanabileceğini değerlendirirken öğleden sonra müzakerelerin çıkmaza girdiği kanaatine vardığını iddia etti. Bunun üzerine Rubio’nun talimatıyla aynı günün akşamı İran heyetinden New York’tan derhal ayrılması istendi.
Associated Press (AP) ajansına konuşan ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki ABD’li yetkili de Arakçi’nin başta 30 Eylül’e kadar New York’ta kalmasının planlandığını öne sürdü. Yetkililer, bu süre içinde Arakçi’nin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, çatışmaların sona erdirilmesi ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılması amacıyla ABD ile dolaylı görüşmeler yürütmesinin öngörüldüğünü bildirdi. Hafta sonu Katarlı arabulucuların da dahil olduğu temaslarda sınırlı ilerleme sağlandığını kaydeden yetkililer, Rubio’nun “sabrının taştığını” ve İran heyetinden derhal ayrılmasını istediğini iddia etti. İran’ın BM Daimi Temsilciliğinden konuya ilişkin yapılan açıklamada, İran heyetinin ABD tarafından New York’tan ayrılmaya zorlandığı yönündeki iddiaların reddedildi.
‘Havaya uçururuz’
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında bir anlaşmaya varılamaması durumunda ABD’nin İran’ı ‘havaya uçurabileceğini’ iddia etti. Trump, “Belki de onları havaya uçururuz. Bu kararı vermemiz gerekiyor. Çok yakında, bir şekilde sona erecek” ifadelerini kullandı. Trump, 28 Eylül’de Time dergisine verdiği röportajda ise “İran’ı yok ederek dünyada barış tesis ettik. İran’la hiçbir zaman barış sağlanabileceğini düşünmüyorum” açıklamalarında bulundu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da, ABD’nin varılan mutabakata rağmen İran’ı 3 kez hedef aldığını belirterek, buna karşın diyalogdan asla kaçınmayacaklarını, Washington’ın saldırı ve suikastlarla İran’ı diz çöktürme hayalinden vazgeçmesi gerektiğini söyledi.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
ABD ve İran arasındaki diplomatik temaslar kısa vadede yeniden başlayacak
Possible · Within weeks
Trump’un ‘havaya uçurma’ rhetoric’i seçici基盤’i arasında devam edecek
Likely · Within months
Open Questions
- İran heyetinin Doha’ya gitmesinin uzun süreli etkileri nelerdir?
- ABD’nın İran’ı ‘havaya uçurma’ ameali gerçekçi mi?
- Müzakereler ne zaman ve nasıl yeniden başlayabilir?




