
Javier Milei'nin serbest piyasa politikaları enflasyonu düşürse de borçları katladı, milyonlarca Arjantinli ödeme güçlüğü çekiyor.
AI-generated summary
Arjantin, Devlet Başkanı Javier Milei'nin liderliğinde radikal serbest piyasa ve kemer sıkma politikaları uygulamaktadır.
Radikal serbest piyasa politikalarını savunan Devlet Başkanı Javier Milei idaresindeki Arjantin'de, yürürlüğe konan sert kemer sıkma tedbirleri enflasyonu dizginlese de hanehalkı bütçelerini çöküşün eşiğine getirdi.
Ailelerin vadesi geçmiş borçları son bir yılda üç katına çıkarak son yirmi yılın en yüksek düzeyine geldi.
Arjantin Merkez Bankası verilerine göre, 46 milyonluk nüfusa sahip ülkede toplam 21 milyon kişinin bir tür borcu var.
Yaklaşık 5,8 milyon kişi ise borç geri ödemelerinde 90 günden fazla gecikmeye düşmüş durumda.
Milei yönetiminin ulaşım, doğalgaz, ilaç ve diğer temel ihtiyaç kalemlerine sağlanan devlet sübvansiyonlarını kesmesiyle derinleşen hayat pahalılığı krizi, yerinde sayan gelirlerle birleştiğinde aile ekonomilerini çıkmaza sürükledi.
Buenos Aires'te çalışan ve içinde bulunduğu durumdan ötürü utanç duyduğu için soyadını vermek istemeyen 32 yaşındaki bir çocuk annesi Andrea, bir yıl önce aldığı krediyi ödeyemiyor.
Çalıştığı kırtasiyenin kapanmasının ardından yemek hizmeti işine girerek durumunu toparlamaya çalışan Andrea, yeni bir fırın satın aldıktan sonra ağır bir borç yükünün altına girdi.
AFP'ye konuşan Andrea, "Ödemeleri geciktirdim ve borç birkaç ay içinde ödenemeyecek kadar büyüdü. 1 milyon pesodan (yaklaşık 670 dolar) 5 milyon pesoya (yaklaşık 3 bin 360 dolar) fırladı" dedi.
Devlet Başkanı Milei ise tablonun sorumluluğunu üstlenmeyi reddetti.
Milei, kısa süre önce verdiği bir mülakatta konuya ilişkin, "Kredi çekmeleri için kafalarına silah mı dayadılar?" ifadesini kullandı.
Buenos Aires merkezli Banco Provincia Başkanı Juan Cuattromo, borç batağına düşen Arjantinlilerin suçlanması gerektiği görüşüne karşı çıktı.
AFP'ye konuşan Cuattromo, borçların ödenememesinin bireysel kararlardan kaynaklanmadığını, "gelirleri, istihdamı ve ekonomik faaliyeti kötüleştiren makroekonomik bağlamın" bir sonucu olduğunu bildirdi.
Arjantin Politik Ekonomi Merkezi'nin yayımladığı rapora göre, ödenmeyen kredilerin yüzde 70'inden fazlasını bireysel tüketici kredileri ile kredi kartları oluşturuyor.
Düşük maaşlı bir ofis işinde çalışan 40 yaşındaki bekar anne Claudia Debaste, fatura, ulaşım, market ve ilaç harcamaları nedeniyle yüksek tutarda bir kredi kartı borcu biriktirdi.
Ödemelerini dört ay önce aksatmaya başlayan ve borcunu yeniden yapılandırmaya çalışan Debaste, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Yatağa borcumu nasıl ödeyeceğimi düşünerek giriyorum, sabah aynı düşünceyle uyanıyorum" dedi.
Arjantin'in kronik sorunu olan yüksek enflasyonla mücadeledeki başarısıyla öne çıkan Milei'nin bu adımı, borçla yaşayanlar için iki ucu keskin bir bıçağa dönüştü.
Fiyat artış hızının yavaşlaması, kredilerin zaman içinde değerini koruması anlamına geldiğinden borçluların aleyhine işliyor.
Yüksek faturalar ve sabit kalan ücretlerin yanı sıra geri ödeme sürelerinin uzaması, birçok aile için büyük bir ekonomik sarsıntı yarattı.
Derinleşen borç krizi, e-ticaret devi Mercado Libre'nin dijital ödeme ayağı Mercado Pago gibi dijital cüzdanların kolay kredi olanaklarıyla eş zamanlı gelişti.
Finansal teknoloji şirketleri, "anında nakit" vadederek 13 yaşına kadar inen ergenleri bünyesine çekti; ancak uygulanan çok yüksek faiz oranları kullanıcıları hızla borç sarmalına soktu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, 2024'ün ilk yarısında yürüttüğü denetim, izaha davet ve gözetim faaliyetleriyle 354,2 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tutarı tespit etti. Denetimlerde gönüllü uyum ve risk odaklı stratejiler öne çıktı.

Türk Hava Yolları Teknik AŞ, Atatürk Havalimanı'nda yenilenen 29 bin 400 metrekarelik yedinci hangarını hizmete açtı. Yatırımla İstanbul'daki toplam kapalı tesis alanı 850 bin metrekareyi aşarken, bakım kapasitesi 57 uçağa ulaştı.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğinin tek haneye düşmesi ve ABD'nin İran'a karşı yeni yaptırım paketi hazırlığı, petrol fiyatlarını 100 dolar seviyesine yaklaştırıyor. Irak ise boğaza bağımlılığı azaltmak için alternatif rotalar üzerinde çalışıyor.
Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler, yükselen petrol fiyatları ve ABD tahvil piyasasındaki sert satış baskısı nedeniyle haftayı negatif kapattı. Yatırımcılar, Fed'in Jackson Hole toplantısı ve ABD'den gelecek büyüme verilerine odaklandı.

Tesla, 2016 yılında tanıttığı Solar Roof güneş enerjisi kiremitleri projesini sonlandırıyor. Yüksek kurulum maliyetleri ve lojistik zorluklar nedeniyle hedeflenen başarıya ulaşamayan şirket, artık yalnızca geleneksel güneş panellerine odaklanacağını duyurdu.
2026-2027 eğitim yılı yaklaşırken 20 milyon öğrenci için hazırlıklar hızlandı. Bir öğrencinin temel kırtasiye ve çanta maliyeti ortalama 2.500 TL civarında hesaplanıyor. Sektör temsilcileri, rekabetin fiyat artışlarını dizginlediğini ve velilerin güvenli ürünlere yönelmesi gerektiğini belirtiyor.