Avrupa Ulaşım ve Çevre Federasyonunun (T&E) son yayımladığı "Elektrikli Araçlarda İlerleme Raporu"na göre, AB'de tam elektrikli otomobil satışları yılın 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45 artarak 1,64 milyona ulaştı.
Buna göre, tam elektrikli otomobillerin yeni araç satışlarındaki payı ağustosta yüzde 28'e yükseldi. Elektrikli otomobiller, 2026'nın ikinci çeyreğinde ilk kez bir çeyreğin tamamında yalnızca benzinle çalışan otomobillerden daha fazla satıldı.
Bu tablo, Avrupa elektrikli araç pazarında büyümenin artık yalnızca belirli ülkeler veya üst fiyat segmentleriyle sınırlı kalmadığına işaret etti.
Fransa ve Almanya yılın ilk yarısında AB'deki elektrikli otomobil satışlarının yaklaşık yarısını oluştururken, ağustosta elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payı Fransa'da yüzde 38'e, Almanya'da yüzde 32'ye ulaştı.
Öte yandan, İtalya'da satış hacmi yüzde 69, Slovenya'da yüzde 151 ve Bulgaristan'da yüzde 103 arttı. Bu ülkelerde elektrikli araçların toplam pazardaki payının hala tek haneli seviyelerde bulunması ise Avrupa içinde dönüşüm hızının ülkeden ülkeye önemli ölçüde farklılaştığını gösteriyor.
Rekabet artık 20 bin avro bandına iniyor
Elektrikli araç pazarındaki diğer değişim, model sayısından çok fiyat seviyelerinde belirginleşiyor.
Rapora göre, 2026'da yaklaşık 60 yeni tam elektrikli modelin Avrupa pazarına sunulması bekleniyor. Bu sayı, 2021-2025 yıllarında yıllık ortalama yaklaşık 15 olan yeni model sayısının yaklaşık 4 katına karşılık geliyor.
Ancak pazar açısından daha kritik gelişme, üreticilerin daha düşük fiyat segmentlerine yönelmesi olarak öne çıkıyor.
Başlangıç fiyatı 25 bin avronun altındaki elektrikli otomobillerin satışlarının bu yıl 2024 seviyesinin yaklaşık 7 katına çıkması bekleniyor. Bu segmentteki satışların 2027'de de yüzde 34 artarak 2024 seviyesinin yaklaşık 10 katına ulaşacağı tahmin ediliyor.
Bu yılın sonunda Avrupa'da 25 bin avronun altında 16 elektrikli model bulunması, bunların 4'ünün ise 20 bin avronun altında fiyatlanması bekleniyor. 2028'e kadar 20 bin avro veya altında yaklaşık 10 modelin pazara sunulacağı öngörülüyor.
Bu eğilim, elektrikli araç pazarında rekabetin menzil ve teknoloji kadar erişilebilir fiyat üzerinden de şekillenmeye başladığını ortaya koyuyor.
Elektrikli araçlar Avrupa'nın petrol bağımlılığını azaltıyor
Elektrikli otomobillerdeki büyümenin etkisi otomotiv sektörüyle sınırlı kalmıyor.
Rapora göre, AB'de kullanımda olan yaklaşık 8 milyon elektrikli otomobil 2025'te 46 milyon varil petrol kullanımını önledi. Bunun değerinin yaklaşık 2,9 milyar avro olduğu hesaplandı.
Evde şarj edilen elektrikli otomobillerin kullanım maliyetinin de 14 Eylül itibarıyla benzinli ve dizel araçlara göre yaklaşık yüzde 50 daha düşük olduğu belirtildi.
Bu nedenle elektrikli araç dönüşümü, Avrupa açısından yalnızca karbon emisyonlarının azaltılması değil, aynı zamanda petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara ve ithalata bağımlılığın sınırlandırılması bakımından da önem taşıyor.
T&E'nin analizine göre, Avrupa Parlamentosundaki Avrupa Halk Partisi (EPP) raportörü Massimiliano Salini'nin AB'nin otomobil emisyon standartlarını gevşetmeye yönelik önerisinin uygulanması halinde, Avrupa'nın 2026-2050 yılları arasında güçlü AB araç hedeflerinin korunduğu ve şirket filolarında daha iddialı elektrifikasyonun sağlandığı senaryoya kıyasla yaklaşık 3,5 milyar varil daha fazla petrol ithal etmesi gerekebilir.
Bunun 2050'ye kadar yaklaşık 288 milyar avroluk ek petrol ithalat maliyetine yol açabileceği öngörülüyor.
2030 hedefleri Avrupa-Çin yarışının yönünü belirleyebilir
Raporda, Avrupa'nın elektrikli araç politikasının sanayi rekabeti açısından da kritik bir aşamaya geldiğine dikkati çekiliyor.
Rapora göre, Salini'nin önerisinin uygulanması halinde tam elektrikli araçların AB pazarındaki payı 2030'da yüzde 22 seviyesinde kalabilir. Avrupa Komisyonunun önerisinde ise bu oranın yüzde 47'ye ulaşabileceği öngörülüyor.
Politika tercihlerinin küresel üretici rekabetine de yansıması bekleniyor.
Salini'nin önerisinin uygulandığı senaryoda Avrupa merkezli üreticilerin küresel tam elektrikli araç satışlarının 2035'te 5,7 milyon seviyesinde kalabileceği, Çinli üreticilerin satışlarının ise 11,9 milyona ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Rapora göre, mevcut emisyon hedeflerinin korunması halinde Avrupa merkezli otomobil üreticilerinin Çinli üreticilerle küresel elektrikli araç yarışındaki farkı kapatabileceği değerlendiriliyor.
Bu nedenle Avrupa'daki 2030-2035 düzenlemelerine ilişkin kararlar, yalnızca kıtanın elektrikli araç satışlarının hızını değil, Avrupa otomotiv sanayisinin küresel elektrikli araç pazarındaki konumunu da belirleyecek başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
