Avrupa genelinde hafta boyunca yolcu uçaklarına ve havalimanlarına yönelik asılsız bomba ihbarları, onlarca uçağın acil iniş yapmasına veya rotasını değiştirmesine yol açtı.
Yetkililer ile uzmanlar, hava ulaşımını hedef alan ve koordineli olduğu değerlendirilen bu ihbar dalgasının arkasındaki amaçları soruştururken kıtada hibrit savaş ihtimaline ilişkin endişeler gündeme geldi.
Hafta boyunca en az 34 uçuşu etkileyen süreçte, dün İtalya, İrlanda, Birleşik Krallık, İspanya, Bulgaristan, Romanya, Polonya, Finlandiya, Avusturya, Danimarka, Belçika, Portekiz, Fransa, Yunanistan, Sırbistan ve Çekya arasındaki seferlere yönelik en az 25 asılsız bomba ihbarı yapıldı.
Hedef alınan uçuşların Ryanair, Aer Lingus, Wizz Air, Finnair, easyJet, Aegean Airlines, Iberia, Sky Express, Air Serbia ve LOT Polish Airlines şirketlerine ait olduğu açıklandı.
Yetkililer, tüm uçakların güvenli şekilde indiğini ve aramalarda hiçbir şüpheli unsura rastlanmadığını bildirdi.
İhbar dalgası dünden önce de etkisini gösterdi; salı günü en az yedi uçak ve bir yolcu gemisi benzer ihbarlar nedeniyle aranırken ya da yönlendirilirken pazartesi günü de Birleşik Krallık'tan Bulgaristan'a giden bir uçak asılsız tehdit sebebiyle rota değiştirdi.
İtalya ve Çekya'daki tehditlerin e-posta yoluyla iletildiği belirlendi.
Prag'daki Václav Havel Havalimanı idaresi, dört uçuşta bomba bulunduğuna yönelik ihbarın isimsiz bir e-posta ile iletildiğini aktarırken Çekya polisi benzer iletilerin Avrupa'daki diğer havalimanlarına da gönderildiğini bildirdi.
Roma'daki havalimanlarını işleten Aeroporti di Roma bünyesindeki lojistik merkezine ve Sofya'daki havalimanına gönderilen e-postalarda tehditlerin "Erkek Devleti savaşçıları" imzasını taşıdığı tespit edildi.
E-postada, Helsinki ve Dublin'den gelen iki uçağa patlayıcı yerleştirildiği ileri sürülerek şu ifadeler kullanıldı:
"Biz, Erkek Devleti savaşçıları, bugünkü eylemlerimizle tarih yazacağız. Feminist rejiminiz bunu sonsuza dek hatırlayacak. Patlama 60 dakika içinde gerçekleşecek. Bugün gökyüzünüz kızıla boyanacak."
Hollanda merkezli Terörle Mücadele Uluslararası Merkezi verilerine göre söz konusu grubun, 2016 yılında Vladislav Pozdnyakov tarafından kurulan Rus aşırı sağcı, aşırı milliyetçi ve kadın düşmanı bir hareket olduğu, sonrasında Ukrayna'daki savaşı desteklediği ve 2021 yılında bir Rus mahkemesi tarafından aşırılıkçı örgüt ilan edilerek yasaklandığı kaydedildi.
Pozdnyakov ise Telegram kanalında iddialar hakkında herhangi bir sorumluluk üstlenmedi veya açıklama yapmadı.
Müfettişler, ihbarların Rusya veya İran gibi devlet aktörleri ya da bir terör örgütü tarafından koordine edildiğine dair delil bulunmadığını belirtti.
Avrupa Birliği (AB) Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, olayların birbiriyle bağlantılı olup olmadığını belirlemek için henüz erken olduğunu vurgulayarak sivillere yönelik tehditlerin kabul edilemeyeceğini bildirdi.
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, "Bana öyle geliyor ki Fransa'daki kan merkezlerinden süpermarket soğutma sistemlerine ve bu sahte alarmlara kadar her gün gerilimi artırmak isteyen birileri var" değerlendirmesini yaptı.
Crosetto, sürecin niteliğine ilişkin şunları söyledi:
"Buna 'eşik altı savaş' deniyor çünkü atıf eşiğinin altında kalıyor. Suçun kimseye yüklenememesi için kasten bu şekilde yapılıyor."
Havacılık güvenlik grubu Dyami Direktörü Eric Schouten, CNN televizyonuna yaptığı açıklamada, sabotajcıların Rus devleti adına hareket ediyor olabileceğini savunarak "Demiryollarından süpermarket soğutucularının hacklenmesine kadar yaşananlar, Avrupa'yı huzursuz etmek isteyen Rus devlet aktörlerinin anlatısıyla örtüşüyor" dedi.
Schouten, hedef alınan ülkelerin çoğunun Rusya ile savaşında Ukrayna'yı desteklediğine dikkat çekti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise soğutma sistemleri siber saldırılarında Rusya yönetiminin suçlanmasını saçma bularak "Ülkemize yönelik temelsiz suçlamalar her olaya dahil ediliyor" ifadesini kullandı.
Küresel havayolu kuruluşu Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) aksamaları kınayarak tehditlerin kaynağının belirlenmesi çağrısında bulundu.
IATA Operasyon, Emniyet ve Güvenlik Kıdemli Başkan Yardımcısı Nick Careen, "Sektörün bir numaralı önceliği güvenliktir ve tüm tehditleri ciddiye alıyoruz" dedi.
Birleşik Krallık Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander ise tehditleri kötü niyetli asılsız ihbar olarak nitelendirerek bu durumlar için oluşturulmuş yerleşik güvenlik süreçlerinin işletildiğini kaydetti.
Avrupa hava seyrüsefer emniyeti teşkilatı Eurocontrol verilerine göre ihbarlar, perşembe günü kıtada icra edilen 27 bin 400 seferin çok küçük bir bölümünü etkiledi.
CNN'e konuşan Havacılık istihbarat şirketi Osprey Flight Solutions analisti Rhys Jones, belirli bir bölgenin hedef alınmadığı kaotik bir kampanya yürütüldüğünü, eylemlerin temel amacının hava ulaşımında kargaşa yaratmak olabileceğini ifade etti.
Siber güvenlik firması Cyviation Üst Yöneticisi Eliran Almog ise, havacılık tehditlerinin gıda altyapısını hedef alan siber saldırılarla eş zamanlı gerçekleştiğini ve temel kamu hizmetlerinde güvensizlik yaratmayı hedeflediğini belirtti.
Eski Los Angeles Havalimanı Güvenlik Direktörü Keith Jeffries de havacılık otoritelerinin gelen hiçbir bomba tehdidini göz ardı edemeyeceğini ve saniyeler içinde karar aldığını kaydetti.
