Avrupa genelinde çok sayıda havalimanı ve havayolu şirketi, bomba ihbarları nedeniyle alarma geçti. İngiltere'nin başkenti Londra'daki Heathrow Havalimanı dışında, ihbarların ulaştığı neredeyse tüm noktalarda güvenlik önlemleri artırıldı.
En az 21 uçuşun etkilendiği olaylarda bazı yolcu uçakları başka havalimanlarına yönlendirildi. İtalya'da ise güvenlik gerekçesiyle savaş uçakları havalandırılarak yolcu uçaklarına eşlik etti.
Yapılan incelemelerde tüm bomba ihbarlarının asılsız olduğu belirlendi. Ancak yetkililerin önündeki en önemli sorulardan biri, farklı ülkelerde neredeyse aynı saatlerde yapılan ihbarların koordineli bir operasyonun parçası olup olmadığı oldu.
Bomba ihbarlarının kısa aralıklarla farklı Avrupa ülkelerinde yapılması, son aylarda kıtada kaydedilen şüpheli olaylarla birlikte değerlendirildiğinde Rusya'nın olası rolüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Avrupa'da son dönemde çeşitli siber saldırılar, kritik altyapı tesisleri yakınlarında kimliği belirlenemeyen insansız hava araçlarının görülmesi ve bazı sistemlere uzaktan müdahale edilmesi gibi olaylar kaydedildi.
Son günlerde süpermarketlerdeki soğutucu sistemlerine ve bir kan bankasının faaliyetlerine uzaktan müdahale edildiği bildirildi.
Polonya ile Rusya sınırında da şüpheli bir olay yaşanırken ağustos ayında Almanya'daki Leipzig/Halle Havalimanı'na insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi. Almanya İçişleri Bakanı, söz konusu saldırıdan Moskova'yı sorumlu tuttu.
Ancak Avrupa genelindeki bomba ihbarlarının Rusya tarafından organize edildiğini gösteren doğrudan bir kanıt henüz ortaya konulmadı.
'HİBRİT SAVAŞ' İHTİMALİ GÜNDEMDE
Güvenlik çevrelerinde tartışılan olasılıklardan biri, bomba ihbarlarının daha geniş kapsamlı bir "hibrit savaş" stratejisinin parçası olabileceği yönünde.
"Gri bölge savaşı" veya "eşik altı savaş" olarak da tanımlanan bu yöntem, doğrudan askeri çatışmaya başvurmadan bir ülkenin altyapısına zarar vermeyi, toplumsal istikrarsızlık oluşturmayı ve halk arasında güvensizlik yaratmayı amaçlayan faaliyetleri kapsıyor.
Bu tür operasyonlarda eylemleri düzenleyen kişilerin kimliklerinin gizlenmesi ve sorumluluğun belirlenmesinin güçleştirilmesi önemli bir özellik olarak öne çıkıyor.
Ayrıca söz konusu faaliyetlerin NATO'nun kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesinin uygulanmasını gerektirecek eşiğin altında tutulması hedeflenebiliyor. Böylece ittifakın doğrudan askeri karşılık vermesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
UKRAYNA SAVAŞIYLA BAĞLANTILI OLABİLİR Mİ?
NATO ülkelerinin Ukrayna'ya askeri desteğini sürdürmesi, Moskova ile Batılı ülkeler arasındaki gerilimin başlıca nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor.
Bazı Rus blog yazarları ise Ukrayna'nın insansız hava araçları nedeniyle Rusya'daki havalimanlarının faaliyetlerinin sekteye uğradığını ve Batı yaptırımlarının Rus havayolu şirketlerini Avrupa hava sahasından dışladığını hatırlatarak benzer aksaklıkların Batı ülkelerinde de yaşanabileceğini savundu.
Bununla birlikte 5 Kasım Perşembe akşamı itibarıyla bomba tehditlerini Rusya, İran veya bu ülkelerle bağlantılı gruplarla ilişkilendiren kesin kanıtlara ulaşılamadı.
ROMA'DAKİ HAVALİMANINA TEHDİT MESAJI
Soruşturma kapsamında incelenen önemli ayrıntılardan biri, perşembe sabahı Roma'daki havalimanı yetkililerine gönderilen tehdit içerikli elektronik posta oldu.
İtalyan basınındaki haberlere göre İtalyanca yazılan mesaj, kendisini "Erkek Devletinin Savaşçıları" olarak adlandıran bir grup adına gönderildi.
Mesajda, "Hepiniz suç niteliğindeki bir planın suç ortağısınız. Bu nedenle sizi ortadan kaldırmak istiyoruz" ifadeleri kullanıldı.
Tehdit mesajının devamında ise "Feminist rejiminiz bunu sonsuza dek hatırlayacak. Patlama 60 dakika içinde olacak. Bugün gökyüzünüz kırmızıya dönecek" denildi.
SOFYA'YA GİDEN UÇAĞA DA BENZER TEHDİT
Bulgaristan'ın başkenti Sofya'ya giden bir uçuşun da benzer bir bomba tehdidi aldığı ortaya çıktı.
Fransız Haber Ajansının (AFP) ulaştığı elektronik postada yine "Erkek Devletinin Savaşçıları" imzası yer aldı.
Mesajda, "Biz, Erkek Devletinin Savaşçıları, bugünkü eylemlerimizle tarih yazacağız" ifadeleri kullanılarak 60 dakika içinde patlama olacağı öne sürüldü.
İki farklı ülkede benzer ifadeler içeren mesajların gönderilmesi, tehditlerin aynı kişi veya grup tarafından hazırlanmış olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
MESAJLARIN ARKASINDA RUS AŞIRI SAĞCI GRUP MU VAR?
Tehdit mesajlarında kullanılan ismin, Rusya merkezli aşırı sağcı "Muzhskoi Legion" (Erkek Lejyonu) adlı örgütle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
Aşırı sağcı görüşleriyle bilinen örgüt, 2021 yılında Moskova'daki bir mahkeme tarafından yasaklandı.
Yasağa rağmen Telegram üzerinden on binlerce takipçiye ulaşmayı sürdüren örgüt, 2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalini açıkça destekledi.
Ancak tehdit mesajlarında örgütün adının kullanılması, eylemlerin doğrudan bu grup tarafından düzenlendiği anlamına gelmiyor.
Mesajları gönderen kişilerin, güvenlik güçlerini yanıltmak veya şüpheleri başka bir yöne çekmek amacıyla örgütün adını kullanmış olabileceği ihtimali de değerlendiriliyor.
SALDIRI TEHDİTLERİNİN ARKASINDA KİM VAR?
Avrupa genelinde yapılan bomba ihbarlarının tamamının asılsız çıkmasına rağmen olayların arkasındaki kişi veya grupların kimliği belirsizliğini koruyor.
Özellikle Roma ve Sofya'ya gönderilen tehdit mesajları, soruştirmalarda incelenen unsurlar arasında yer alıyor.
Ancak bu elektronik postaların tek başına sorumluların kimliğini veya eylemlerin gerçek amacını ortaya koymaya yeterli olmadığı belirtiliyor.
Avrupa'daki havacılık otoriteleri ve güvenlik birimleri açısından temel mesele ise asılsız ihbarlarla havayolu ulaşımını aksatan bu tür eylemlerin arkasındaki kişi veya grupların belirlenmesi ve gelecekteki olası gerçek tehditlerin önceden tespit edilmesi olarak öne çıkıyor.
