Bakan Bolat: Sanayide karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarla çalışmaya kararlıyız

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya'da gerçekleştirilen COP31 kapsamında, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen "İş ve Yatırım Zirvesi"nde, "Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi" panelinde konuştu.

Türkiye'de sanayide karbonsuzlaşma sürecinin iki temel sonucu olması gerektiğini belirten Bolat, bunların emisyonların azaltılması ve rekabet gücünün artırılması olduğunu söyledi.

Bolat, Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Grubunun tavsiyelerine işaret ederek, bunların önem taşıdığı üç alan olduğunu dile getirdi.

"İŞLETMELERİN AÇIK VE ÖNGÖRÜLEBİLİR DÜZENLEMELERE İHTİYACI VAR"

Bolat, ilk olarak güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasının şirketlerin yatırım yapmak için ihtiyaç duyduğu güveni ve öngörülebilirliği sağlaması gerektiğine dikkati çekerek, "Sanayide karbonsuzlaştırmaya yönelik projeler büyük ölçekli yatırımlar gerektirmekte ve sonuç vermeleri zaman almaktadır. Bu nedenle işletmelerin, gelecekteki karbon maliyetleri de dahil olmak üzere açık ve öngörülebilir düzenlemelere ihtiyacı var." diye konuştu.

Türkiye'nin İklim Kanunu'nun 2026'da pilot uygulama aşamasına geçilen Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) yasal temelini oluşturduğunu vurgulayan Bolat, Bakanlığın koordinasyonunda Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellediklerini anlattı.

Bolat, ikinci olarak karbon maliyetlerinin artık ülkelerle sınırlı olmadığını belirterek, iklimle ilişkili düzenlemelerin, uluslararası ticareti ve sanayinin rekabet gücünü giderek daha fazla şekillendirdiğini bildirdi.

Avrupa Yeşil Mutabakatı ve bu çerçevedeki düzenlemelerin, özellikle Türkiye gibi ülkeler açısından uluslararası ticaret üzerinde önemli etkiler doğurduğunu ifade eden Bolat, bunun en belirgin örneklerinden birinin, ihracatçıları doğrudan etkileyen Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) olduğunu söyledi.

Bolat, Türkiye'nin, geçiş dönemi boyunca SKDM kapsamındaki ürünlerde AB'nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğuna işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:

"2025'te bu sektörlerdeki ihracatımızın yaklaşık yüzde 48'i AB'ye gerçekleştirilmiştir. SKDM'nin karbon kaçağını önleme amacını kabul ediyoruz. Ancak mekanizmanın uygulanmasında, gerçek emisyon performansının doğru biçimde yansıtılması ve yürürlükteki kurallar doğrultusunda Türkiye'de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınması gerekmektedir. Bu kapsamda oluşturduğumuz Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi dahil olmak üzere uygulamaya ilişkin sorunların çözümü için birlikte çalışıyoruz."

"YENİ GEREKLİLİKLERİN ÇEVRESEL FAYDALAR SAĞLAMASINI GÜVENCE ALTINA ALMALIYIZ"

Kaynak verimliliğinin ve döngüsel ekonomiye geçişin, emisyonların azaltılmasının, ham maddelerin daha verimli kullanılmasının, sanayinin rekabet gücünün artırılması açısından aynı derecede önemli olduğunu vurgulayan Bolat, "Bu dönüşüm, geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları dahil olmak üzere ürün düzeyinde yeni sürdürülebilirlik gerekliliklerini de beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla bu yeni gerekliliklerin, sanayi açısından gereksiz ticaret engelleri veya ilave idari ve mali yükler oluşturmadan, gerçek çevresel faydalar sağlamasını güvence altına almalıyız." dedi.

Bolat, üçüncü olarak sanayide karbonsuzlaşmaya yönelik planların somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi gerektiğini ifade ederek, bu noktada hükümetlerin, kalkınma bankalarının, teknoloji sağlayıcılarının ve sanayicilerin daha temiz üretimi finanse etmek ve düşük karbonlu ürünlere yönelik güvenilir talep oluşturmak amacıyla birlikte çalışmasının önem taşıdığını dile getirdi.

Sanayide dönüşüm için öngörülebilir bir politika, düzenleme çerçevesi oluşturmak ve yeşil finansmanı devreye almak amacıyla önemli adımlar attıklarını belirten Bolat, bu kapsamdaki çalışmalarına ilişkin örnekler verdi.

Bakan Bolat, ulusal ETS aracılığıyla elde edilen gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek amacıyla kullanılmasının öngörüldüğünü ifade etti.

Sanayinin karbonsuzlaştırılmasının yalnızca iddialı hedefler belirlemekten ibaret olmadığını dikkati çeken Bolat, şunları kaydetti:

"Bu süreç, doğru politikaları, finansmana erişimi ve sanayiyle yakın işbirliğini gerektirmektedir. COP31 Başkanı olarak Türkiye, sanayimizin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken sanayide karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla uluslararası ortaklarımızla birlikte çalışmaya kararlıdır."