Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen teknik çalışmanın ardından, benzindeki maktu ÖTV zammının ekim, kasım ve aralık aylarına yayılarak uygulanması kararlaştırıldı. Böylece pompaya yansıyacak zam tek seferde değil, üç aşamada uygulanacak.
Daha önce motorinde uygulanan vergi indirimleri ve maktu ÖTV’nin yeniden parça parça fiyatlara eklenmesi sürecinin ardından benzin için de benzer bir yöntem devreye alındı.
Akaryakıt fiyatlarındaki yüksek zamların tek seferde pompaya yansımasının yaratacağı ekonomik yükün önüne geçmek amacıyla vergi yükünün aylara bölünmesi tercih edildi. Böylece nihai fiyat seviyesi değişmezken zamların pompaya yansıması zamana yayıldı.
Piyasada bu yöntem “fiyat artışına kademeli alıştırma” ya da “kaynayan su” stratejisi olarak değerlendirilirken, tüketicinin karşılaşacağı toplam zam yükünün değişmediği, yalnızca aylara bölündüğü görülüyor.
Yeni düzenlemeyle benzinde litre başına 4,44 TL olan mevcut maktu ÖTV’nin tek seferde yasal üst sınır olan 14,82 TL’ye çıkarılması yerine, aradaki 10,38 TL’lik net vergi farkı üç eşit dilime bölündü.
Kademeli uygulama kapsamında benzin fiyatlarına yansıyacak zam takvimi şöyle:
1 Ekim 2026: Benzindeki net maktu ÖTV 4,44 TL’den 7,90 TL’ye yükseltildi. 3,46 TL’lik net ÖTV zammına yüzde 20 KDV eklenmesiyle pompa fiyatına yansıyan zam 4 TL 15 kuruş oldu. Böylece benzin üzerindeki toplam maktu ÖTV ekim ayı boyunca 7,90 TL olarak uygulanacak.
1 Kasım 2026: Maktu ÖTV tutarı 7,90 TL’den 11,36 TL’ye çıkarılacak. Bu aşamada pompaya yaklaşık 4,15 TL’lik ilave zam yansıyacak.
1 Aralık 2026: Maktu ÖTV tutarı nihai yasal sınır olan 14,82 TL + KDV seviyesine ulaştırılacak. Böylece ertelenen vergi yükünün benzin grubundaki uygulaması tamamlanacak.
Düzenleme kapsamında gece yarısı saat 00.00 itibarıyla motorin ve LPG grubunda zamlar doğrudan pompaya yansıtıldı. Motorine 3 TL 60 kuruş, LPG otogaza ise 1 TL 45 kuruş zam yapıldı.
Motorinde parça parça tamamlanan vergi uygulamasının son adımlarıyla birlikte pompa fiyatları 100 TL sınırına dayanırken, benzin fiyatları ise üç aşamalı takvimin ilk adımıyla güncellendi.
İlk kademe kapsamında benzine gelen 4 TL 15 kuruşluk zam ve motorindeki artışın ardından büyükşehirlerdeki güncel akaryakıt pompa fiyatları şöyle:
İSTANBUL AVRUPA: Benzin: 84,60 TL, Motorin: 97,10 TL, LPG: 36,44 TL
İSTANBUL ANADOLU: Benzin: 84,45 TL, Motorin: 96,90 TL, LPG: 35,88 TL
ANKARA: Benzin: 85,55 TL, Motorin: 98,20 TL, LPG: 36,54 TL
İZMİR: Benzin: 85,85 TL, Motorin: 98,50 TL, LPG: 36,44 TL
Piyasada "kaynayan kurbağa" ya da literatürdeki adıyla "haşlanan kurbağa sendromu" olarak anılan bu yöntem, yüksek oranlı zamların tüketicide yaratacağı ani psikolojik tepkiyi ve ekonomik şoku yumuşatmayı hedefleyen bir fiyat algısı yönetimi modelidir. Sıcak suya aniden atılan kurbağanın reaksiyon gösterip dışarı sıçramasına karşın, soğuk suya konulup suyun derece derece ısıtılması halinde değişimi hissetmeyip ortama kademeli olarak alışması prensibine dayanır.
Ekonomi yönetimi de benzindeki 10,38 TL'lik dev ÖTV artışını tek seferde yansıtmak yerine üç aya bölerek, hem enflasyonist şokun önüne geçmeyi hem de tüketiciyi zamlı fiyat seviyesine kademeli olarak alıştırmayı amaçlıyor.
