Bí quyết duy trì sức khỏe não bộ khi tuổi càng cao

Duy trì vận động, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ, học hỏi điều mới, giữ kết nối xã hội và kiểm soát căng thẳng giúp duy trì sức khỏe não bộ khi tuổi càng cao.

Não thay đổi tự nhiên theo tuổi tác, nhưng điều này không có nghĩa khả năng tư duy, học hỏi và ghi nhớ nhất thiết sẽ suy giảm đáng kể. Theo Viện Lão hóa Quốc gia Mỹ (NIA), nhiều yếu tố về lối sống và sức khỏe có thể tác động đến sức khỏe nhận thức.

Thường xuyên vận động

Vận động không chỉ tốt cho tim mạch và cơ bắp mà còn có lợi cho não bộ. NIA dẫn các nghiên cứu cho thấy hoạt động thể chất có liên quan đến một số khía cạnh của sức khỏe não và chức năng nhận thức. Theo khuyến nghị chung là người trưởng thành nên có ít nhất 150 phút hoạt động thể chất mỗi tuần; đi bộ nhanh là một lựa chọn đơn giản để bắt đầu.

Học hỏi điều mới

Đọc sách, học ngoại ngữ, chơi nhạc cụ, học một kỹ năng mới hoặc tham gia các hoạt động đòi hỏi tư duy giúp não được sử dụng thường xuyên. Các hình thức rèn luyện nhận thức có thể giúp duy trì một số khả năng nhận thức ở người lớn tuổi.

Trang Times of India cũng liệt kê việc đọc, giải câu đố, học kỹ năng mới và các hoạt động sáng tạo như những cách kích thích não thường xuyên.

Ăn uống lành mạnh

Chế độ ăn cũng góp phần vào sức khỏe não. NIA khuyên ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, nhiều vitamin và chất xơ, đồng thời hạn chế chất béo có nguồn gốc động vật.

Chế độ ăn MIND, kết hợp một số nguyên tắc của chế độ Địa Trung Hải và DASH, cùng các thực phẩm như rau lá xanh, quả mọng, các loại hạt và nguồn omega-3. Tuy nhiên, không nên xem một loại thực phẩm riêng lẻ là cách "trẻ hóa não" mà tổng thể chế độ ăn mới quan trọng.

Ngủ đủ và đều đặn

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Trong khi ngủ, não có thời gian củng cố trí nhớ, xử lý thông tin và phục hồi sau các hoạt động trong ngày. Người lớn tuổi nên ngủ khoảng 7-9 giờ mỗi đêm và duy trì lịch ngủ đều đặn. Ngủ đủ cũng là một trong những thói quen được Times of India nhấn mạnh để duy trì chức năng não khi tuổi tăng.

Duy trì kết nối xã hội

Gặp gỡ bạn bè, trò chuyện với người thân, tham gia nhóm cộng đồng hoặc hoạt động tình nguyện giúp duy trì tương tác xã hội, giảm cảm giác cô đơn và tạo cơ hội cho não bộ được vận động thông qua giao tiếp, chia sẻ và xử lý thông tin. Một số nghiên cứu cho thấy duy trì đời sống xã hội tích cực có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe nhận thức khi tuổi cao.

Kiểm soát căng thẳng

Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, khả năng tập trung và trí nhớ. Các hoạt động như thiền, tập yoga, viết nhật ký, hít thở sâu hoặc đi bộ nhẹ giúp thư giãn, giảm mức độ căng thẳng và tạo điều kiện để não bộ hoạt động hiệu quả hơn. Duy trì những thói quen này thường xuyên cũng có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Tuy nhiên, thay vì xem một phương pháp riêng lẻ là cách ngăn não lão hóa, nên tập trung vào việc xây dựng lối sống tổng thể lành mạnh. Kiểm soát các yếu tố sức khỏe như huyết áp, tiểu đường, cholesterol, trầm cảm, ngủ đủ và hạn chế rượu có thể góp phần duy trì sức khỏe nhận thức.