Dự phòng HPV giúp giảm gánh nặng bệnh tật ở cả hai giới

Dự phòng HPV ở cả nam và nữ bằng vắc xin, kết hợp các biện pháp phù hợp, có thể giúp giảm gánh nặng bệnh cùng ung thư liên quan vi rút này.

Thông tin được các chuyên gia đưa ra tại hội thảo khoa học về dự phòng HPV, do Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương phối hợp với MSD Việt Nam tổ chức tại Hà Nội vào giữa tháng 8, với sự tham gia của các chuyên gia y tế dự phòng, sản phụ khoa, ung bướu...

GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, cho biết HPV là một trong những nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục phổ biến. Phần lớn trường hợp nhiễm có thể tự khỏi, song tình trạng nhiễm dai dẳng các týp nguy cơ cao có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật và vùng hầu họng. Vì vậy, HPV không chỉ là vấn đề sức khỏe của phụ nữ mà cần được nhìn nhận trong chiến lược dự phòng bệnh cho cả nữ và nam.

Theo số liệu được trình bày tại hội thảo, các ung thư liên quan đến HPV gây khoảng 870.000 ca mắc mới và gần 392.000 ca tử vong trên thế giới mỗi năm. Tại Việt Nam, ước tính mỗi năm có hơn 10.000 ca mắc mới và hơn 5.200 ca tử vong; trong đó ung thư cổ tử cung chiếm tỷ trọng lớn. Nhiều trường hợp được phát hiện muộn, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, chi phí y tế và chất lượng sống.

Các chuyên gia cũng cập nhật dữ liệu theo dõi dài hạn và bằng chứng thực tế được tích lũy trong hơn 20 năm từ các chương trình dự phòng HPV trên thế giới. Những dữ liệu này cho thấy dự phòng bằng vắc xin có liên quan đến giảm nhiễm HPV, giảm tổn thương tiền ung thư cổ tử cung và một số bệnh liên quan, đặc biệt khi được triển khai sớm và đạt độ bao phủ cao. Hội thảo đồng thời thảo luận bằng chứng về tính sinh miễn dịch, hiệu quả bảo vệ và các yếu tố cần cân nhắc khi áp dụng vào chính sách.

PGS.TS.BS Dương Thị Hồng, Phó viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhận định kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy đầu tư cho dự phòng HPV mang lại giá trị lâu dài đối với hệ thống y tế. Việc tăng độ bao phủ vắc xin có thể góp phần giảm gánh nặng điều trị và tác động của bệnh đối với người bệnh, gia đình và xã hội.

Từ năm 2026, vắc xin HPV được đưa vào Chương trình Tiêm chủng Mở rộng theo lộ trình, trước mắt tại một số địa phương và dành cho trẻ em gái 11 tuổi. Theo GS Lân, đây là cơ hội để Việt Nam xây dựng chiến lược dự phòng có tổ chức, hướng tới độ bao phủ cao, công bằng và bền vững, đồng thời tăng kết nối giữa vắc xin, sàng lọc, chẩn đoán và điều trị.

Bên cạnh vắc xin HPV được cung cấp tại cơ sở y tế, các biện pháp dự phòng còn gồm không hút thuốc, duy trì vận động và dinh dưỡng hợp lý; quan hệ tình dục an toàn; sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ đối với phụ nữ 21-65 tuổi theo hướng dẫn chuyên môn.

Kết thúc hội thảo, GS Lân cho rằng điều cần làm tiếp theo là chuyển bằng chứng khoa học thành chính sách phù hợp, từ chính sách thành độ bao phủ thực tế và công bằng, qua đó tạo ra tác động sức khỏe có thể đo lường đối với cộng đồng.

Đại diện MSD Việt Nam cho biết công ty "tự hào" được đóng góp vào các hoạt động trao đổi khoa học, nâng cao nhận thức về bệnh và thúc đẩy các giải pháp phòng ngừa, điều trị dựa trên bằng chứng. Những nỗ lực này thể hiện cam kết lâu dài của MSD trong việc góp phần nâng cao sức khỏe cho người dân Việt Nam.