Birleşik Metal-İş’ten OVP’ye kadın istihdamı eleştirisi: 'Esnek çalışma değil, güvenceli iş'

Birleşik Metal-İş Sendikası Kadın Komisyonu, 2027-2029 Orta Vadeli Program’a ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, OVP’de kadın istihdamının artırılmasının hedeflendiği ancak bakım emeğinin eşit paylaşımı, güvenceli çalışma koşulları ve toplumsal cinsiyet eşitliği açısından yeterli ve somut güvencelerin bulunmadığı belirtildi.

Kadınların çalışma yaşamına katılımının yalnızca istihdam oranlarını yükseltmeye yönelik ekonomik bir hedef olarak ele alınamayacağı vurgulandı.

'BAKIM SORUMLULUĞU KADINLARIN BİREYSEL MESELESİ DEĞİL'

Komisyon, çocuk, yaşlı ve engelli bakımının büyük ölçüde kadınların üzerinde olmasının çalışma yaşamına katılım önündeki temel yapısal engellerden biri olduğunu belirtti.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Bakım sorumluluğu kadınların bireysel meselesi değil; devletin, toplumun, işverenlerin ve erkeklerin eşit sorumluluk üstlenmesini gerektiren toplumsal bir meseledir.

OVP’de kreş ve çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, ebeveyn izinlerinin yeniden düzenlenmesi ve uzaktan çalışma olanaklarının desteklenmesine yönelik başlıkların bulunduğu hatırlatılırken, bunların hangi kaynaklarla ve hangi güvencelerle hayata geçirileceğinin belirsiz olduğu savunuldu.

KAMUSAL KREŞ VE BAKIM HİZMETİ TALEBİ

Kadın Komisyonu, kreş ve bakım hizmetlerinin yalnızca kadınların istihdamını artıracak araçlar olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.

Nitelikli, erişilebilir ve ücretsiz kamusal bakım hizmetlerinin çocuklar ve bakım ihtiyacı olan herkes için temel hak olduğu ifade edildi.

Bakım hizmetlerinin piyasa koşullarına bırakılmasının maliyetleri artırdığı ve düşük gelirli kadınların bu hizmetlere erişimini zorlaştırdığı kaydedildi.

'ESNEK ÇALIŞMA DEĞİL, GÜVENCELİ VE SENDİKALI İŞ'

Açıklamada uzaktan ve esnek çalışma modellerine de eleştiri yöneltildi.

Gerekli sosyal haklar sağlanmadığında esnek çalışma modellerinin kadınlar açısından düşük ücretli, yarı zamanlı ve güvencesiz istihdama dönüşebileceği belirtildi.

Kadın Komisyonu, “Esnek çalışma değil; düzenli, güvenceli ve sendikalı iş istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Kadınların bakım sorumlulukları gerekçe gösterilerek daha güvencesiz işlere yönlendirilmesinin ücret, terfi, kıdem ve emeklilik haklarında yeni eşitsizlikler yaratabileceği ifade edildi.

EBEVEYN İZİNLERİNDE EŞİTSİZLİK ELEŞTİRİSİ

OVP’de yer alan “ebeveyn izinlerinin dengeli paylaşılması” hedefinin uygulamadaki karşılığının yetersiz olduğu savunuldu.

Komisyon, nisan ayında yapılan düzenlemeyle kadınların doğum izninin 8 hafta artırılarak 24 haftaya çıkarıldığını, erkeklerin izninin ise yalnızca 5 gün artırılarak 10 güne yükseltildiğini hatırlattı.

Açıklamada, eşit, ücretli, babaya özgü ve devredilemez ebeveyn izni oluşturulmadığı sürece bakım sorumluluğunun ağırlıklı olarak kadınların üzerinde kalacağı belirtildi.

'KADINLARIN YAŞAMI NÜFUS POLİTİKALARINA İNDİRGENEMEZ'

Birleşik Metal-İş Kadın Komisyonu, kadınların istihdama katılımının doğurganlık ve nüfus hedefleriyle birlikte ele alınmasına da tepki gösterdi.

Kadınların çocuk sahibi olma, çalışmaya devam etme, eğitim alma veya kendi yaşamlarını kurma kararlarının kendi iradelerine dayanması gerektiği belirtildi.

Açıklamada, kadınlardan hem daha fazla bakım emeği üstlenmelerinin hem de ekonomik üretime daha fazla katılmalarının beklenmesinin mevcut eşitsizlikleri artırabileceği savunuldu.

EKONOMİ POLİTİKALARININ KADINLARA ETKİSİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Komisyon, enflasyonla mücadele, ücret politikaları ve kamu harcamalarına ilişkin kararların kadınların yaşamını doğrudan etkilediğini belirtti.

Gıda, barınma, eğitim ve bakım giderlerindeki artışın hane bütçeleri üzerindeki yükünün çoğu zaman kadınların karşılıksız emeğiyle telafi edildiği ifade edildi.

Bu nedenle bütçe ve ekonomi politikalarının yalnızca büyüme, istihdam ve enflasyon hedefleri üzerinden değil, kadınların yaşamına etkileri üzerinden de değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

TALEPLER SIRALANDI

Birleşik Metal-İş Kadın Komisyonu, OVP’ye ilişkin değerlendirmesinde şu talepleri sıraladı:

Her çocuğun ve bakım ihtiyacı olan bireyin erişebileceği ücretsiz ve nitelikli kamusal bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması,

Bakım yükünün kadınların üzerinde bırakılmaması ve erkeklerin ve kamunun sorumluluğunu artıran bağlayıcı politikaların uygulanması,

Eşdeğerde işe eşit ücret ilkesinin hayata geçirilmesi ve ücret şeffaflığının sağlanması,

Kadınların kayıt dışı ve güvencesiz çalışmasını önleyecek tedbirlerin alınması,

Ücretli, babaya özgü ve devredilemez ebeveyn izinlerinin oluşturulması,

Kadına yönelik şiddetle mücadele için yeterli kamu kaynağı ayrılması ve ILO’nun 190 sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi’nin onaylanması,

Bütçelerin toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle hazırlanması ve kadınların karar alma mekanizmalarında eşit temsilinin güvence altına alınması.

'KADINLARI UCUZ İŞGÜCÜ OLARAK GÖREN ANLAYIŞI KABUL ETMİYORUZ'

Açıklamanın sonunda eşitliğin yalnızca istihdam teşvikleri veya esnek çalışma modelleriyle sağlanamayacağı belirtildi.

Kadın Komisyonu, “Kadınları ucuz işgücü, karşılıksız bakım emekçisi ya da nüfus politikalarının aracı olarak gören anlayışı kabul etmiyoruz” ifadelerini kullandı.

Kadınların haklarını ve yaşamlarını doğrudan etkileyen ekonomik ve sosyal politikaların hazırlanması sürecine kadın örgütlerinin, emek örgütlerinin ve ilgili toplumsal kesimlerin katılımının sağlanması istendi.