
Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki kazılarda M.Ö. 6900-6800 yıllarına tarihlenen özel bir üretim alanı gün yüzüne çıkarıldı.
AI-generated summary
Çayönü Tepesi, insanlık tarihinin en erken yerleşim alanlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bölgedeki bakır ve malakit kullanımının M.Ö. 9100'lere kadar uzandığı bilinmektedir.
Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yer alan ve insanlık tarihinin en erken yerleşim alanlarından biri olan Çayönü Tepesi’nde yürütülen 2026 yılı arkeolojik kazı çalışmalarında, madencilik tarihine ışık tutacak önemli bir keşfe imza atıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, M.Ö. 6900–6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliğinin açığa çıkarıldığını duyurdu.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığındaki heyet tarafından yerleşmenin batı kesiminde sürdürülen kazılarda, mimari detaylarıyla dikkat çeken bir üretim alanı tespit edildi. Çevresinde en az 6 dikme deliği ve merkezinde taş döşemeli çalışma alanı bulunan işliğin üzerinin gölgelikle örtülü olduğu belirlendi.
Bölgedeki bakır ve malakit kullanımının M.Ö. 9100'lere kadar gittiğine değinen Bakan Ersoy, yeni buluntuların madencilik geleneğinin 2 bin yıl boyunca uzmanlaşmış bir biçimde sürdüğünü kanıtladığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Büyük dönüşümlerin izlerini taşıyan Çayönü Tepesi’nde geçmişin izlerini bilimsel kazılarla geleceğe taşımaya devam ediyoruz. Yeni keşif, burada madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca sürdüğünü ve uzmanlaşmış üretim faaliyetlerinin belirli çalışma alanlarında gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor."
İşlik ve çevresindeki geniş alanda yürütülen incelemelerde toplam 42 adet malakit ve bakır buluntuya ulaşıldı. Buluntular arasında ham ve yarı işlenmiş malakit parçalarının yanı sıra bakır boncuklar ve çeşitli işlenmiş bakır nesneler yer aldı. Üretim aşamalarının ham maddeden nihai ürüne kadar bütüncül bir bağlamda belgelenebilmesi, 2026 kazı sezonunun en değerli arkeolojik verisi olarak kayıtlara geçti.
Çalışmalarda ayrıca M.Ö. 6800–6600 yıllarına tarihlenen Proto-Hassuna kültürüne ait nitelikli çanak çömlekler de bulunurken, kesin tarihlendirme için Karbon-14 ve arkeometrik analizlerin sürdüğü bildirildi.
AI outlook — possibilities, not facts
Karbon-14 ve arkeometrik analizler tamamlanacak.
Very likely · Within months

Araştırmacılar, Dünya ile Theia arasındaki dev çarpışmayı yeniden modelleyerek Ay'ın sadece beş saat içinde oluşabileceğini öne sürdü. Simülasyonlarda gezegenlerin iç sıcaklık ve dayanıklılık özelliklerinin çarpışma sonucunu belirlediği gösterildi. Daha soğuk ve dayanıklı cisimler çarpışmadan daha büyük parçalar halinde kalabiliyor. Ancak Dünya ve Ay'ın kimyasal benzerliği hâlâ tam olarak açıklanamıyor.

Zürih Üniversitesi araştırmacıları, toprak verimliliğini ve biyolojik aktiviteyi ölçmek amacıyla İsviçre genelinde 2 bin pamuklu külot gömdü. İki ay süren deney, arazi kullanım biçimlerinin toprak sağlığı üzerindeki etkilerini çarpıcı bir şekilde ortaya koydu.

Güney Koreli araştırmacılar, farelerde ilaç iletimi ve optogenetik uygulamaları bağımsız olarak gerçekleştirebilen, yeniden doldurulabilir 'RAPIDO' adlı minyatür bir beyin implantı geliştirdi. Sistem, sinirsel müdahaleler ile davranış arasındaki ilişkilerin incelenmesine olanak tanıyor.

Danimarka'nın Rebild bölgesinde bir ev sahibi, bahçesinde teras yaparken 18.5 kilogram ağırlığında Viking dönemine ait gümüş hazine buldu. 700 parçadan oluşan ve Thor çekici gibi semboller içeren hazine, ülkenin Viking Çağı'na dair en büyük keşfi olarak kayıtlara geçti.

Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, 'zombi hücreleri' tespit ederek akciğer kanseri ve pulmoner fibrozisi erken aşamada teşhis edebilen ALBANC adlı yeni bir idrar testi geliştirdi. Altın nanoparçacıklar kullanan yöntem, biyopsi ihtiyacını azaltmayı hedefliyor.
Anadolu'nun Derinlikleri Projesi kapsamında Hazar Gölü'ndeki "batık şehir"e dalış yapan dalgıçlar, tarihi yapılarda depremler nedeniyle oluşan yarık ve tahribatları su altı kamerasıyla kaydetti.