Chủ tịch CATL cảnh báo tiến độ phát triển xe điện rút ngắn gây lỗi pin hàng loạt

Chủ tịch hãng CATL cảnh báo tiến độ phát triển bị rút ngắn khiến nhiều loại pin xe điện gặp sự cố hàng loạt.

Tiến độ phát triển rút ngắn cùng cuộc đua giảm giá đang ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng pin xe điện tại thị trường Trung Quốc, theo cảnh báo của Chủ tịch CATL, Robin Zeng đầu tháng 9.

Phát biểu tại Hội nghị Pin Năng lượng Thế giới 2026 diễn ra ở thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, ông Zeng cho biết hơn 600 mẫu xe mới ra mắt tại Trung Quốc trong năm 2026, tương đương khoảng ba mẫu mỗi ngày. Theo UDN, việc rút ngắn chu kỳ thử nghiệm để bắt kịp tốc độ này là nguyên nhân khiến nhiều dòng pin gặp sự cố theo lô. Lãnh đạo CATL không nêu tên cụ thể các hãng xe hay nhà cung cấp pin liên quan.

Cảnh báo trên đưa ra trong bối cảnh thị trường xe điện Trung Quốc tiếp tục chịu áp lực giảm giá mạnh. Dữ liệu ngành ghi nhận giá giao dịch của một số mẫu xe điện phổ thông giảm đáng kể trong nửa đầu năm 2026. Trong khi đó, giá cell pin LFP rơi xuống dưới mức 0,35 nhân dân tệ/Wh (0,049 USD/Wh). Xu hướng này phản ánh áp lực chi phí đè nặng lên các hãng xe và nhà cung cấp, dù chưa đủ cơ sở khẳng định đây là nguyên nhân trực tiếp gây ra lỗi pin.

Thực tế, thị trường Trung Quốc từng ghi nhận nhiều vụ tranh chấp chất lượng pin giữa hãng xe và nhà cung cấp. Tháng 12/2025, Viridi E-Mobility Technology - công ty con của Geely - kiện nhà sản xuất pin Sunwoda vì lỗi chất lượng trên các cell pin cung cấp từ tháng 6/2021 đến tháng 12/2023, đòi bồi thường 2,31 tỷ nhân dân tệ (323 triệu USD). Vụ việc sau đó được hòa giải, Sunwoda chấp nhận trả 608 triệu nhân dân tệ (89 triệu USD) sau khi trừ các khoản đã chi trả trước đó.

Một trường hợp khác diễn ra vào tháng 7 vừa qua liên quan đến cell pin của CALB trang bị trên khoảng 213.000 xe GAC Aion. Người dùng liên tục phản ánh tình trạng pin bị phồng, mất công suất và nhiều hỏng hóc khác. Sự cố này từng gây xôn xao với tên gọi bê bối "pin quả chuối" do một số cell pin biến dạng cong queo. Sau đó, CALB phải thông báo thực hiện hàng loạt biện pháp cải tổ chất lượng và siết chặt kiểm tra.

Hiệu ứng "thùng gỗ" và ngưỡng khống chế tỷ lệ lỗi

Chủ tịch CATL cho rằng tiêu chuẩn kiểm soát tỷ lệ lỗi tính theo phần triệu (PPM) truyền thống không còn phù hợp với quy mô sản xuất pin xe điện khối lượng lớn hiện nay.

Một bộ pin gồm nhiều cell pin kết nối nối tiếp và song song. Theo "hiệu ứng thùng gỗ", phạm vi hoạt động, khả năng sạc và độ ổn định nhiệt của toàn bộ bộ pin nối tiếp sẽ bị giới hạn bởi chính cell pin có dung lượng thấp nhất hoặc trở kháng cao nhất.

Với tỷ lệ lỗi 1 PPM, trong một tỷ cell pin sản xuất ra sẽ có tới 1.000 cell bị lỗi đi vào dây chuyền lắp ráp. Do đó, đại diện CATL chia sẻ rằng hãng đang áp dụng mục tiêu kiểm soát lỗi nội bộ ở mức tối đa 1 phần tỷ (1 PPB) cho sản xuất cell pin đơn lẻ - tức khắt khe hơn 1.000 lần. Đây là chỉ số kiểm soát kỹ thuật và sản xuất nội bộ, không phải tỷ lệ hỏng hóc thực tế trên dàn xe đã qua kiểm toán độc lập.

Về mặt kỹ thuật, chất lượng cell pin phụ thuộc vào việc kiểm soát các biến số sản xuất nhằm loại bỏ những khuyết tật tiềm ẩn. CATL cho biết đang sử dụng hệ thống kiểm tra tự động và kiểm soát quy trình nghiêm ngặt để phát hiện lỗi ngay trong giai đoạn sản xuất.

Trước đó, tiêu chuẩn khuyến nghị GB/T 46991.1-2025 của Trung Quốc cũng đã quy định cụ thể độ chính xác đối với Trạng thái năng lượng khả dụng (SOAE), các chỉ số trạng thái pin và hiển thị quãng đường đi được dự kiến (với sai số không vượt quá 5%).

Nhóm phản biện nội bộ có quyền phủ quyết xuất hàng

Tại hội nghị, ông Zeng cũng tiết lộ về Nhóm đối lập (Duikangzu) - một bộ phận phản biện nội bộ được CATL duy trì ngay từ ngày đầu thành lập.

Đội ngũ này quy tụ các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực như điện hóa học, cơ khí và trí tuệ nhân tạo. Nhiệm vụ của nhóm là tìm kiếm các dạng lỗi tiềm ẩn và thử nghiệm hệ thống pin trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.

Ông Zeng khẳng định nhóm này sở hữu quyền phủ quyết đơn phương đối với các mốc tiến độ dự án và quyết định xuất hàng. Tuy nhiên, CATL không công khai sơ đồ tổ chức và cấp quản lý trực tiếp của bộ phận này.

Thử thách từ quy mô sản xuất kỷ lục

Cảnh báo từ lãnh đạo CATL đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất Trung Quốc đang chiếm hơn 70% sản lượng pin năng lượng lắp đặt trên toàn cầu. Theo dữ liệu từ SNE Research, tổng dung lượng pin lắp đặt toàn cầu đạt 608 GWh trong nửa đầu năm 2026, trong đó các nhà cung cấp Trung Quốc chiếm tới 7 vị trí trong top 10.

Ở quy mô sản xuất khổng lồ này, dù tỷ lệ lỗi rất nhỏ cũng có thể dẫn đến số lượng lớn cell pin hỏng đi vào quy trình lắp ráp và hiện diện trên các dòng xe lưu thông. Tuy nhiên, cell pin lỗi trong dây chuyền sản xuất không nhất thiết dẫn đến sự cố thực tế trên đường, bởi các công đoạn kiểm tra bổ sung, hệ thống quản lý pin và cơ chế bảo vệ cấp bộ pin có thể ngăn chặn hoặc giảm thiểu rủi ro.

Bên cạnh đó, cần phân biệt rõ giữa độ tin cậy ở cấp độ cell pin và an toàn ở cấp độ toàn xe. Các bài kiểm tra khắc nghiệt trên cell đơn lẻ - như đâm xuyên bằng đinh - chỉ nhằm đánh giá khả năng xử lý đoản mạch nội bộ trong điều kiện phòng thí nghiệm. Những thử nghiệm này không phản ánh đầy đủ đặc tính vận hành của toàn bộ bộ pin khi chịu va chạm thực tế, vốn đi kèm các biến dạng động, nứt vỡ vỏ bảo vệ hay hư hỏng hệ thống làm mát.

Trước đó, các chiến dịch dẹp nạn thông tin bẩn của cơ quan quản lý Trung Quốc cũng từng nhắm vào nhiều tài khoản mạng xã hội đăng tải video thử nghiệm pin không chuẩn hóa, đưa ra các tuyên bố thiếu kiểm chứng gây hoang mang dư luận.

Những tuyên bố của Chủ tịch CATL xoáy sâu vào một câu hỏi cốt lõi về mặt kỹ thuật và sản xuất: liệu chu kỳ phát triển xe ngày càng bị rút ngắn có còn đủ thời gian để phát hiện các khuyết tật pin trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt hay không. Mục tiêu 1 PPB cùng cơ chế kiểm thử đối kháng của CATL đại diện cho nỗ lực kiểm soát chất lượng mà hãng cam kết. Trong khi đó, các sự cố pháp lý và chất lượng từng xảy ra với Sunwoda hay CALB là minh chứng cho thấy bài toán chất lượng pin vẫn đang hiện hữu tại thị trường xe điện Trung Quốc, dù chưa thể khẳng định các vụ việc này bắt nguồn trực tiếp từ áp lực ra mắt xe nhanh.