Çin Ticaret Bakanlığı, ABD ile yürütülen istişarelerde iki ülke arasındaki ticareti kolaylaştırmak amacıyla "Ticaret Kurulu" oluşturulması konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı. Tarafların ayrıca 30 milyar dolar değerindeki mal ticaretinde karşılıklı tarife indirimine gitme konusunda mutabık kaldığı bildirildi.
KÖMÜR İTHALATI TİCARET ANLAŞMASINA DAHİL EDİLDİ
Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, "Ticaret Kurulu" kapsamında yürütülen istişareler sonucunda 30 milyar dolar değerinde mal ticaretinde karşılıklı tarife indirimi gidilmesi konusunda anlaşmaya varıldığı belirtildi.
Bu kapsamda kömür ithalatının da karşılıklı tarife indirimi kapsamına alındığı aktarılan açıklamada, Çin’in 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den kömür ithal edeceği kaydedildi.
Açıklamada, tarafların iki ülke arasındaki ekonomi ve ticaret istişareleri mekanizması kapsamında "Yatırım Kurulu" oluşturulması konusunda da anlaştığı ifade edildi. Kurulun, potansiyel yatırımlar ve bunların önündeki engellere ilişkin kurumsal bir iletişim platformu sağlaması planlanıyor.
TARIM VE FİNANSAL HİZMETLERDE İŞBİRLİĞİ
"Ticaret Kurulu" kapsamında bir tarım çalışma grubu oluşturulacağı belirtilen açıklamada, iki ülkenin tarım ürünlerine karşılıklı pazar erişimi sağlanması için görüşmeler yürütüleceği aktarıldı.
Tarafların finansal hizmetlere erişim konusunda da prensipte anlaştığı bildirildi. Buna göre Çin, ABD sermayeli olanlar dahil dünyanın farklı ülkelerinden finansal hizmet sağlayıcısı kuruluşların Çin’de şube açmak ve faaliyet göstermek için yapacağı başvuruları değerlendirecek.
YAPAY ZEKÂ KONUSUNDA DİYALOG BAŞLATILDI
Açıklamada, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent öncülüğündeki heyetlerin yapay zekâ konusunda diyalog başlattığı belirtildi.
Tarafların yapay zekâ bağlantılı riskler ve faydalar konusunda ilk tartışmayı gerçekleştirdiği, diyaloğun ikinci turunun kasım sonundan önce yapılması konusunda anlaştığı bildirildi.
Ayrıca yapay zekâ teknolojisiyle bağlantılı kazalar için bir iletişim kanalı kurulması konusunda da mutabakata varıldığı kaydedildi.
GEÇİCİ MUTABAKATIN SÜRESİ UZATILDI
Tarafların ekonomik ve ticari sorunları istişare etmeyi sürdüreceği belirtilen açıklamada, Malezya’daki görüşmelerde bu yıl 10 Kasım’a dek ertelenen geçici mutabakatın süresinin 10 Ocak 2027’ye uzatılması kararı alındığı bildirildi.
İki ülkenin bu tarihe kadar karşılıklı kabul edilebilir bir anlaşmaya varmaya çalışacağı kaydedildi.
ABD-ÇİN TİCARET GERİLİMİ
ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump’ın ikinci iktidar döneminde Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları ile Çin’in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlar nedeniyle genişleyen bir dizi anlaşmazlıkla şekillendi.
İki ülke heyetleri, müzakereler yürütmek üzere geçen yıl mayısta İsviçre’nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere’nin başkenti Londra’da, temmuzda İsveç’in başkenti Stockholm’de, eylülde İspanya’nın başkenti Madrid’de, ekimde Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da, bu yıl martta Fransa’nın başkenti Paris’te ve mayısta Güney Kore’nin başkenti Seul’de bir araya geldi.
Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük periyotlarla iki kez askıya alan taraflar, Malezya’daki beşinci tur müzakerelerin sonunda ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne dair geçici mutabakat çerçevesi üzerinde uzlaştıklarını duyurdu.
GEÇİCİ MUTABAKAT NASIL OLUŞTU?
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan şehrinde yaptığı görüşmenin ardından verilen olumlu mesajlarla taraflar, anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya vardı.
Görüşmede iki ülke, "karşılıklı tarifeler" kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım’dan itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurdu.
Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin’e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10’a düşüreceğini bildirdi.
Washington yönetimi 29 Eylül’de, ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan paya sahip olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl erteledi. Buna karşılık Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim’de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etti.
ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine yönelik başlattığı 301. madde soruşturması sonunda ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararı bir yıl ertelerken, Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleyeceğini duyurdu.
