Rolnicy na całym świecie muszą mierzyć się z coraz trudniejszymi warunkami upraw. Susze, gwałtowne opady, nietypowe temperatury i nieprzewidywalne zmiany klimatyczne coraz częściej prowadzą do niższych plonów. Dodatkowo wojny i kryzysy polityczne przekładają się na wzrost cen paliw, nawozów i innych niezbędnych surowców. Wszystko to skutkuje nie tylko wyższymi cenami w sklepach, ale także może wpływać na jakość i skład produktów, które trafiają na nasze stoły. Producenci, by ograniczyć koszty, coraz częściej sięgają po tańsze zamienniki składników, co może odbić się na wartości odżywczej i smaku żywności.
Czekolada od lat jest jednym z ulubionych produktów spożywczych na świecie. Jej produkcja opiera się głównie na pracy drobnych rolników w Afryce Zachodniej. Uprawa kakaowców jest wymagająca i bardzo wrażliwa na zmiany klimatu. Ostatnie lata przyniosły zarówno długotrwałe susze, jak i gwałtowne opady deszczu, które ograniczają aktywność owadów zapylających i sprzyjają rozwojowi chorób grzybiczych. Zjawisko El Niño, które utrzyma się jeszcze przez kilka sezonów, dodatkowo potęguje te problemy, prowadząc do destabilizacji produkcji kakao.
W rezultacie w 2024 roku ceny kakao poszybowały w górę, co przełożyło się na znaczne podwyżki cen czekolady w sklepach. Choć obecnie ceny nieco spadły, wciąż utrzymują się na wysokim poziomie, a prognozy na najbliższe miesiące nie są optymistyczne. Dodatkowo producenci coraz częściej zastępują drogie masło kakaowe tańszymi tłuszczami roślinnymi, co może wpłynąć na smak i jakość czekolady.
Ziemniaki od zawsze stanowiły podstawę diety w wielu krajach europejskich. Jednak ich uprawa wymaga dużych ilości wody, a tegoroczne lato przyniosło wyjątkowo dotkliwe susze. Szacuje się, że zbiory ziemniaków w Europie mogą być niższe nawet o 3,5 miliona ton, co oznacza poważny ubytek na rynku. Przy stałym popycie na ten podstawowy produkt, ograniczona podaż prowadzi do wzrostu cen.
Wyższe ceny ziemniaków mogą wpłynąć na budżety domowe, zwłaszcza wśród osób, które cenią je za przystępność i wartości odżywcze. W obliczu podwyżek konsumenci mogą być zmuszeni do poszukiwania alternatyw, takich jak owies, fasola czy soczewica.
Szpinak, sałata i inne zielone warzywa liściaste są wyjątkowo wrażliwe na zmiany temperatur i niedobór wody. Ich płytki system korzeniowy sprawia, że są podatne na szybkie wysychanie gleby, a wysoka zawartość wody w liściach sprawia, że źle znoszą upały i susze. W tym roku uprawy tych warzyw ucierpiały z powodu gwałtownych wzrostów temperatur i braku opadów.
Aby zapewnić dostępność tych produktów na rynku, sieci handlowe coraz częściej sięgają po import z krajów o bardziej stabilnych warunkach uprawy, takich jak Hiszpania. Jednak także tam rolnicy mierzą się z coraz trudniejszymi warunkami pogodowymi. To wszystko sprawia, że ceny zielonych warzyw liściastych mogą tej zimy znacząco wzrosnąć.
Pszenica, podstawowy surowiec do produkcji chleba, również ucierpiała z powodu tegorocznych susz. Plony w wielu krajach europejskich były znacznie niższe niż w poprzednich latach. Choć cena pszenicy stanowi tylko część kosztu bochenka chleba, rosnące ceny energii, transportu i innych surowców sprawiają, że wypiek chleba staje się coraz mniej opłacalny dla piekarni.
Wzrost cen chleba odczują wszyscy konsumenci, ponieważ jest to produkt codziennego użytku i podstawowe źródło energii w diecie. Nawet niewielkie podwyżki mogą wpłynąć na domowe budżety, zwłaszcza wśród rodzin o niższych dochodach.
Oliwa z oliwek, ceniona za swoje właściwości zdrowotne, również może podrożeć w najbliższym czasie. Uprawa oliwek w basenie Morza Śródziemnego jest coraz trudniejsza z powodu narastających susz, fal upałów i pożarów, które dotknęły gaje oliwne w Hiszpanii, Włoszech, Grecji i Portugalii. Większość drzew oliwnych jest nawadniana wyłącznie przez deszcz, a brak opadów przekłada się na niższe plony i wyższe ceny.
Oliwa z oliwek pozostaje jednym z najzdrowszych tłuszczów, bogatym w antyoksydanty i jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Jednak jej rosnąca cena może zmusić wielu konsumentów do poszukiwania tańszych zamienników, co może mieć wpływ na codzienną dietę.
