Dành dụm tiền để cả nhà tiêm vaccine

Lo bệnh khiến con nghỉ học, bản thân mất thu nhập, nhiều công nhân và người bán hàng rong dành một phần tiền lương để tiêm vaccine.

Cuối tháng 7, chị Hiền, 36 tuổi, ở phường Tăng Nhơn Phú, TP HCM, đưa con gái 13 tuổi tiêm vaccine HPV, con trai 7 tuổi tiêm vaccine 3 trong 1 phòng sởi, quai bị, rubella. Hai vợ chồng là công nhân may, tổng thu nhập hơn 20 triệu đồng mỗi tháng, gồm tiền tăng ca.

Trước đây, để tiết kiệm, chị cho con tiêm vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế. Đầu năm 2026, TP HCM liên tiếp ghi nhận trẻ mắc bệnh do não mô cầu chưa tiêm vaccine. Kiểm tra sổ tiêm, chị phát hiện hai con còn thiếu vaccine não mô cầu, thủy đậu, quai bị, rubella và phế cầu. Hai vợ chồng thu gọn chi tiêu; chị nhận thêm đồ về sửa, may tại nhà để có tiền tiêm cho con.

Từ đầu năm, gia đình chi 1-5 triệu đồng mỗi tháng để tiêm vaccine cho hai con và tiêm cúm cho hai vợ chồng. Chị Hiền cho rằng khoản này ảnh hưởng phần nào đến tiết kiệm, nhưng thấp hơn chi phí điều trị và thu nhập mất đi nếu cả nhà mắc bệnh.

Chị Đỗ Thị Quyên, 44 tuổi, công nhân tại Khu Công nghệ cao TP HCM, nhiều lần trì hoãn tiêm vaccine vì thường xuyên tăng ca. "Về nhà mệt, tôi lại ngủ nên chưa đi tiêm được", chị nói.

Sáng 24/7, sau ca làm đêm, chị Quyên tiêm vaccine cúm, phế cầu 20 và HPV phòng 9 type trong cùng một buổi. Tổng chi phí hơn 5 triệu đồng, gần bằng nửa tháng thu nhập. Chị cho rằng khoản tiền này vẫn hợp lý so với chi phí khám, điều trị và những ngày phải nghỉ làm nếu mắc bệnh.

Chị Trần Thị Lệ Thu, 50 tuổi, quê Quảng Ngãi, bán hàng rong bằng xe đạp tại TP HCM hơn 21 năm. Công việc khiến chị thường xuyên tiếp xúc khói bụi, hay ho và đau họng. Lo mắc cúm phải nghỉ bán, không đủ tiền lo học phí cho ba con học đại học, chị tiêm vaccine cho cả nhà và nhắc lại hằng năm.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vaccine giúp giảm chi phí điều trị, số ngày nghỉ học, nghỉ làm và gánh nặng chăm sóc. Nghiên cứu của Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health tại 94 quốc gia thu nhập thấp và trung bình giai đoạn 2011-2020 ước tính mỗi USD đầu tư cho tiêm chủng mang lại khoảng 44 USD lợi ích kinh tế, xã hội. Một nghiên cứu tại 11 quốc gia châu Âu cũng ghi nhận chi phí điều trị một ca sởi cao gấp 400 lần chi phí tiêm phòng.

Theo bác sĩ Tấn, vaccine giúp Việt Nam thanh toán bại liệt, loại trừ uốn ván sơ sinh và kiểm soát nhiều bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, cúm, sởi, thủy đậu, ho gà, bệnh do phế cầu, viêm não Nhật Bản, não mô cầu, sốt xuất huyết, RSV và dại vẫn ghi nhận ca nặng; nhiều người bệnh chưa tiêm hoặc tiêm chưa đầy đủ. Đây là các bệnh dễ lây qua đường hô hấp, hoặc trung gian truyền bệnh là muỗi, động vật có vú máu nóng như chó, mèo, dơi, chuột, khỉ...

Vi khuẩn não mô cầu và phế cầu có thể cư trú ở mũi họng người khỏe mạnh, gây ra viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết khi hệ miễn dịch suy giảm do mắc bệnh lý, căng thẳng, stress... Virus thủy đậu có thể tồn tại trong cơ thể, tái hoạt động gây zona khi miễn dịch suy giảm. Vaccine cúm cần tiêm nhắc hằng năm. Vaccine bạch hầu, ho gà, uốn ván cần nhắc ở tuổi 4-6 và sau đó mỗi 10 năm. Bác sĩ khuyến cáo người dân tiêm đủ liều, đúng lịch, tiêm bù và rà soát lịch tiêm định kỳ để tiêm nhắc giúp phòng bệnh và các biến chứng nguy hiểm.