Praca, niezależnie od stanowiska czy miejsca jej wykonywania, nieustannie generuje wysoki poziom stresu i pobudzenia organizmu. To z kolei prowadzi do osłabienia odporności psychicznej, pogorszenia umiejętności podejmowania decyzji oraz spadku skrupulatności i rzetelności w działaniu.
Ludzki organizm dla sprawnego funkcjonowania potrzebuje czasu na regenerację - podkreśla Aleksandra Penza, psycholożka z Uniwersytetu SWPS.
Ekspertka zwraca uwagę, że urlop brany tradycyjnie, raz albo dwa razy do roku, to zdecydowanie za mało dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Brak systematycznej regeneracji może prowadzić m.in. do wypalenia zawodowego - ostrzega.
Model DRAMMA, czyli 6 filarów skutecznej regeneracji
Aby wypoczynek był naprawdę skuteczny, warto wiedzieć, jak go planować i realizować. Psycholożka poleca model DRAMMA, na który składa się sześć elementów: detachment (odłączenie), relaxation (relaks), autonomy (autonomia), mastery (mistrzostwo), meaning (sens) oraz affiliation (przynależność).
Odłączenie psychiczne (detachment) oznacza całkowite oderwanie się od obowiązków zawodowych – zarówno w myślach, jak i w praktyce. Podczas urlopu nie sprawdzamy e-maili czy nie odczytujemy wiadomości na komunikatorach.
Relaks (relaxation) polega na wykonywaniu spokojnych aktywności obniżających poziom stresu, takich jak spacery, joga czy ćwiczenia oddechowe.
Autonomia (autonomy) to możliwość decydowania o tym, jak spędzamy czas wolny, bez presji i szczegółowego planowania każdej minuty.
Mistrzostwo (mastery) wiąże się z podejmowaniem aktywności rozwijających, które sprawiają nam satysfakcję i pozwalają się doskonalić – może to być zarówno sport, jak i czytanie książek.
Sens (meaning) oznacza wybieranie działań zgodnych z naszymi wartościami, które nadają wypoczynkowi głębszy wymiar.
Przynależność (affiliation) to budowanie i wzmacnianie relacji z innymi ludźmi, zwłaszcza z bliskimi.
Zasada 8. dnia. Ile naprawdę powinien trwać urlop?
Według badań, szczyt dobrostanu podczas urlopu przypada około 8. dnia wypoczynku. Dlatego, jak wskazuje psycholożka, optymalny urlop powinien trwać od 10 do 14 dni. Równie ważne jest stopniowe powracanie do obowiązków po urlopie, zamiast rzucania się od razu w wir pracy.
Kiedy ciało mówi „dość”. Jak rozpoznać pierwsze objawy wypalenia?
Brak regularnej regeneracji może prowadzić do wypalenia zawodowego. Zgodnie z klasycznym modelem Christiny Maslach, jednym z kluczowych symptomów jest wyczerpanie fizyczne i emocjonalne. Pierwsze objawy to:
trudności ze skupieniem uwagi,
częstsze błędy w pracy,
odkładanie trudnych decyzji,
spadek zaangażowania,
frustracja,
zniechęcenie,
cynizm wobec współpracowników lub klientów.
Nieprzyjemne emocje mogą też manifestować się w ciele: bóle głowy, problemy ze snem, napięcia mięśniowe czy bóle kręgosłupa to sygnały, których nie należy ignorować.
Małe kroki, wielki efekt: Potęga codziennych rutyn
Psycholożka podkreśla, że codzienne, drobne rutyny związane z odpoczynkiem mają ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego. Regularny odpoczynek, dbanie o relacje i aktywności zgodne z własnymi wartościami pomagają zachować równowagę i chronią przed wypaleniem zawodowym.
Dbając o regularny i wartościowy odpoczynek, nie tylko poprawiamy swoją efektywność w pracy, ale przede wszystkim chronimy zdrowie psychiczne i fizyczne, zyskując energię do codziennych wyzwań.
