Eylül Ayı Başlıyor: Enflasyon, Faiz Kararları ve Borsa Gelişmeleri

İYİMSERLİĞİN hakim olduğu iç ve dış piyasalarda, önemli gündem başlıklarıyla yoğun bir eylül ayı başlıyor. 3 Eylül’de Türkiye ağustos enflasyon verileri, 10 Eylül’de TCMB ve Avrupa Merkez Bankası ile toplantısı ile 16 Eylül tarihinde ABD Merkez Bankası (Fed), 18 Eylül’de ise Japonya Merkez Bankası toplantısı olacak. Alınacak faiz kararları piyasaların seyri açısından belirleyici olabilir. 3 Eylül Perşembe günü Türkiye enflasyonunda TÜFE’de aylık beklenti yüzde 1.90 civarında şekilleniyor. Bu rakam gerçekleşirse temmuz verisinin üstünde olacak. Petrol fiyatları düşmüyor, gıda fiyatları yaz mevsimine rağmen yükseliş eğilimini sürdürüyor.

FAİZ İNDİRİMİ EYLÜLDE GELİR Mİ?

Yaz aylarının enflasyona bir hayrı dokunmadan okulların açılacağı eylül ayına girilmiş olacak. Bu durumda TCMB 10 Eylül toplantısında ne yapacak? Faiz indirimini sonraki aylara mı bırakacak? Veya geçen hafta başladığı haftalık repo ihaleleriyle gevşeme yönünde atılan ilk adımın gereği olarak faiz indirimi mi yapılacak? Bu yönde piyasalarda bir görüş birliği yok. ‘Faiz indirimi gelir’ diyenler daha az olsa da var. Ancak ağırlıklı görüş, sonraki toplantılarda indirimin olabileceği yönünde. ‘Enflasyon artarken TCMB nasıl faiz indirecek’ sorusu akla geliyor haliyle.

TCMB haftalık repo ihalelerine başlayarak fiili olarak faiz indirimi sürecini başlatmış oldu. Ayrıca imalatçılara ve esnafa yeni kredi imkânları sunan paketlerin açıklanması da parasal gevşeme sinyali olarak algılandı. Petrol fiyatları halen yüksek seyrini korurken bu durum enflasyon ile mücadeleyi daha da zorlaştırabilir. Enflasyon düşmeden TCMB’nin faiz düşürmesi süreci geçtiğimiz yıllarda yaşandı ve sonuçları tecrübe edildi. Buna rağmen ekonomi yönetimi faiz indirirse bunun açıklaması; ekonomiyi canlandırma isteği ve can suyu vermek amacı olabilir.

31 Ağustos Pazartesi Türkiye’nin 2’nci çeyrek büyüme verisi (GSYH) açıklanacak. Beklentiler +yüzde 2.8 civarında. Türkiye’nin uzun yıllar doğal büyümesi veya ortalaması yüzde 4-4.5 olarak bilinir. Düşük büyüme, uygulanan parasal sıkılaşma politikası nedeniyle olağan bir durum. Yüksek faizle talep ve döviz kurunun baskılanması nedeniyle büyüme ile dış ticaret verilerindeki sonuçlar sürpriz değil.

Ekonomik büyüme yavaşlarken dış ticaret açığı büyüdü. Değerli TL’nin ihracat rakamları üzerinde etkili olduğu kabul gören bir görüş. Perşembe günü açıklanacak enflasyon verisi beklentinin üzerinde gelirse piyasa bunu ‘TCMB’nin faiz indirimi zorlaştı’ şeklinde algılayıp olumsuz değerlendirebilir. Beklenti altı bir rakam ise doğal olarak hayra yorulacak.

RİSK İŞTAHI KORUNUYOR

Borsada çıkış hareketi devam ediyor. Üç hafta önceki 9 Ağustos tarihli “Risk iştahı artıyor” başlıklı yazımızdaki koşullar korunuyor. BIST100 Endeksi 9 Ağustos’ta 13 bin 778 idi. O tarihten bu yana yüzde 6 prim var. BIST100 Endeksi’nde düşüş trendinin kırılmasıyla başlayan çıkış hareketi, biraz yorgunluk emareleri görülse de devam ediyor. Enflasyon ve TCMB toplantısı sonrası BIST100 Endeksi tekrar şekillenecektir.

Borsa İstanbul haftalık repo ihalelerinin başlamasıyla bir ivme kazanmıştı. Borsa için en önemli alternatiflerinden biri faizdir. Bu aşamada borsayı çok yukarılara taşıyacak güçlü beklentiler oluşmuş değil. Ancak faizde bir düşüş görülürse azalan getirilere bağlı olarak para piyasalarından sermaye piyasalarına bir tasarruf transferi daha mümkün hale gelir. Bu defa daha olumlu değerlendirmeler yapmak gerekebilir.

TCMB’nin haftalık repo ihalelerine başlamasıyla bankaların mevduat ve kredi faizlerinde bir düşüş beklentisi oluştu. Ayrıca tahvil faizlerinde de düşüş gözleniyor. Gösterge tahvil faiz oranı yüzde 40’ın altını test etti. Döviz kurları, altın ve gümüş fiyatlarındaki hareketlilik borsaya rakip olacak düzeye henüz ulaşmış değil.

Altın ve gümüşte geçen yılki coşku yakalanamadı. Bununla birlikte son günlerde “Hareket olan yerde bereket olur” anlayışından yola çıkarak BIST100 Endeksi’ndeki trafiğe bağlı olarak hisse senetleri daha çok sorulur, merak edilir oldu. SPK’nın yaptığı fonlarla ilgili düzenlemenin hisse bazlı yansımaları da yarından itibaren izlenecek.

YABANCILARIN HİSSE ALIMI SÜRÜYOR

TCMB tarafından açıklanan 21 Ağustos ile biten haftaya ait verilere göre; yabancı yatırımcılar hisse senetlerinde 150 milyon dolarlık alım yaparken tahvil ve bonoda 1.2 milyon dolarlık satış gerçekleştirdiler. Hisse senetlerinde üç haftadır art arda alım yaparken tahvil ve bonoda iki haftadır satıştalar. Yabancıların üç haftalık hisse alım toplamı 328 milyon dolara ulaştı. Çok yüksek bir rakam olmasa da alımların seri olarak sürmesi önemli bir detay. Diğer yandan TCMB brüt rezervleri ve yurtiçi yerleşiklerin yabancı para mevduatlarında haftalık bazda 5 milyar dolar civarında artış var. TCMB rezervlerindeki artışta aslan payı altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanıyor.

BORSA ÇIKIŞ TRENDİNDE

Borsada düşüş trendinin kırılmasıyla başlayan çıkış hareketi sürüyor. İlk destekler 14.040 ve 14.250-14.500 seviyelerinde bulunuyor. İlk dirençler ise 14.870-15.000 ve 15.200 seviyelerinde. 15.200 tarihi zirve olması açısından daha importante. Orta dönemli çıkıştan söz etmek için bu seviyenin geçilmesi gerekecek. Endekste çıkış hareketi gücünü korumakla birlikte direnç noktalarında satış denemeleri görülebilir.

KEVİN WARSH’TAN ‘ŞAHİN’ MESAJLAR…

Dış piyasalarda petrol fiyatlarındaki düşüşe bağlı iyimserlik, Fed Başkanı Kevin Warsh’ın Jackson Hole sempozyumunda yaptığı konuşma ile yerini daha temkinli bir görünüme bıraktı. Fed Başkanı Warsh, enflasyonun ikna edici bir hızda yavaşlamadığını vurgulayarak enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi durumunda para politikasında ilave adımlara ihtiyaç duyulabileceğinin sinyalini verdi. Konuşma Fed’in faiz artırımı olasılığını artırırken “şahin” bulundu. Buna bağlı olarak ABD tahvil faizlerinde yükseliş, dolarda değerlenme, Euro’da ise zayıflama gözlendi. Bu durum altın ve gümüş fiyatlarına sert satış olarak yansıdı. ABD borsalarında ise kâr satışları görüldü.

Diğer yandan tarım emtia fiyatlarında yükseliş sürüyor. Buğday, mısır, kakao fiyatlarında çıkış güç kazanmış durumda. Avrupa’daki kuraklık ve Rusya-Ukrayna savaşının altyapılara yönelmesi ve arz tedariğine ilişkin kaygılar nedeniyle buğday bir süredir hareketliydi. Son günlerde çıkış biraz daha hız kazandı, 2.5 yıllık yatay ve düşüş hareketini tamamlayıp yükselişe geçti. 26 Temmuz tarihli yazımızda, piyasa oyuncularının yeni oyun alanı olarak buğdaya dikkat çekmiştik.

Petrol fiyatlarında ise düşüş durdu. Hürmüz Boğazı konusunda İran-Umman arasında anlaşma sağlansa da bunun işlerlik kazanması için ABD’nin de kabulü gerekeceği yönündeki görüşler, petrol fiyatlarındaki düşüşün sınırlı kalmasına neden oldu. ABD Başkanı Trump’ın İran’la görüşmek istemediklerini açıklaması, belirsizliği daha da artırdı.

Diğer yandan 10 Eylül Avrupa, 16 Eylül ABD, 18 Eylül Japonya merkez bankaları toplantıları bekleniyor. Avrupa ve Japonya için faiz artırımı, ABD için ise faizin sabit kalması beklentileri mevcut. Fed Başkanı Kevin Warsh’ın son konuşmasının 16 Eylül’deki toplantıya bir etkisinin olup olmayacağı yakından takip edilecek.

ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4.72, Euro/dolar paritesi 1.1582, dolar endeksi 99.70, altının ons fiyatı 4 bin 455 dolar, gümüş 66.35 dolar, Brent petrol ise 87.97 dolar seviyelerinde seyrediyor.