
Falcon 9 ailesi, 2010'dan bu yana gerçekleştirdiği 700'den fazla uçuşla uzay taşımacılığında yeni bir dönüm noktasına ulaştı.
AI-generated summary
Falcon 9, 2010 yılından bu yana SpaceX tarafından kullanılan ve birinci kademesi geri dönüştürülebilen bir roket ailesidir.
SpaceX'in Falcon 9 roketi, 2010'daki ilk uçuşundan bu yana 700'den fazla fırlatma gerçekleştirdi. Bu sayıya ulaşılan görev, 27 Ekim'de yapılan Starlink 15-16 oldu. Üstelik 31 Ekim'de 701. fırlatma olan Starlink 15-18 de gerçekleşti.
Böylece Falcon 9 ailesi, bu kadar göreve ulaşan ilk roket oldu. Elon Musk da X'te bir mesaj paylaştı. Ayrıca mesajda ekibe doğrudan teşekkür etti: "SpaceX ekibini Falcon 9 ile yapılan 700'den fazla uçuş için tebrik ederim."
Roket Fırlatma Ekonomisi Nasıl Değişti?
SpaceX, güçlendirici roketlerin yeniden kullanımını deneysel bir teknolojiden olağan bir uygulamaya dönüştürdü. Eskiden bir fırlatmanın hazırlığı aylar, hatta yıllar sürebiliyordu. Şimdi ise Falcon 9 birkaç günlük aralıklarla havalanıyor.
Birinci kademeyi geri getirip yeniden kullanabilmek, şirketin uçuş sıklığını belirgin biçimde artırdı. Birinci kademe, roketin ilk ateşlenen ve en büyük parçası. Bu nedenle her görevde yeniden üretilmesi gerekmiyor.
Bunun yanı sıra uzay taşımacılığının ekonomisi de değişti. Çünkü roketin en büyük bölümü artık tek kullanımlık değil. Dolayısıyla fırlatma sayısı yükselirken sürecin işleyişi de farklı bir noktaya taşındı.
Falcon 9'un Kilometre Taşları
Roketin tarihi, birkaç önemli ana dayanıyor. Öncelikle bu tarihlere bakmak, 700 fırlatmaya nasıl gelindiğini anlamayı kolaylaştırıyor. İşte öne çıkan anlar:
Haziran 2010: İlk fırlatma gerçekleşti.
Aralık 2015: Roket, birinci kademeyi ilk kez karadaki bir padin üzerine indirdi.
Nisan 2016: Birinci kademe bu kez deniz platformuna indi.
Mart 2017: SpaceX, daha önce uçmuş bir yörünge kademesini ilk kez yeniden kullandı.
Mayıs 2020: Crew Dragon Demo-2 görevi ile NASA astronotları yörüngeye taşındı.
Demo-2 görevi ayrıca önemli bir ilke imza attı. Bu görev, 2011'den sonra ABD topraklarından yapılan ilk insanlı fırlatma oldu. Dolayısıyla Falcon 9 yalnızca uydu taşımadı, astronot taşıma işine de girdi.
Öte yandan 2015'teki kara inişi ile 2016'daki deniz platformu inişi, yeniden kullanımın temelini oluşturdu. Ardından 2017'de daha önce uçmuş bir kademe yeniden kullanıldı. Bu adımlar sıralandığında, 700'ü aşan fırlatma sayısının tesadüf olmadığı görülüyor.
Sıradaki adım ise belli: Starlink 15-18 ile 701. fırlatma 31 Ekim'de tamamlandı ve Falcon 9'un uçuş sayısı artmaya devam ediyor.

NASA's experimental supersonic aircraft X-59 made its first long-range flight from California to Florida as part of sonic boom noise reduction tests.

China is planning an unmanned rehearsal flight to test the lunar landing module and Long March 10 rockets before the crewed Moon mission it aims to realize by 2030.

NASA aims to complete orbital tests with Artemis 3 and make a manned landing on the south pole of the Moon in 2028 with the Artemis 4 mission. While the program has been accelerated by reducing bureaucratic processes, the preparation of the SpaceX Starship rocket poses a critical uncertainty.

SpaceX is preparing to launch Starship Flight 16 from Florida LC-39A. Super Heavy will land in Florida and Ship 43 will land in Texas; Falcon 9 launches were suspended.
The 12U TDT-SAT Cube Satellite, jointly developed by the member countries of the Organization of Turkic States, will be launched from the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan in the second half of 2027. The project aims to strengthen the cooperation of member countries in the field of space technologies.
At the 13th Summit of the Organization of Turkic States, the 12U TDT-SAT Cube Satellite jointly developed by Türkiye, Kazakhstan and Uzbekistan and joint projects in the field of space came to the fore.