Geleneksel çok eşlilik ve modern aldatma: Nyathi'nin romanı ekranlara uyarlandı

Geleneksel çok eşlilik Nyathi'nin yabancı olduğu bir kavram değil.

Yazarın anne tarafı nesiller boyunca çok eşli bir yapıya sahipti; 1979'da hayatını kaybeden dedesinin beş, büyük dedesinin ise 11 eşi bulunuyordu.

Dedesinin ilk eşi olan anneannesi, kadınların birlikte yaşadığı çiftlikte anaerkil bir düzen kurmuş ve yeni eşlerin seçiminde dahi rol oynamıştı.

BBC televizyonuna konuşan Nyathi, geçmişteki bu düzeni şu sözlerle aktarıyor:

"Herkes yerini bildiği için iç çatışma yaşanmazdı. Anneanneme bunu sorduğumda pratik bir yanıt vermişti; hem fiziksel hem de duygusal yükü paylaşacak daha fazla el vardı. Her şey açıktı."

Çok eşlilik Zimbabve ve Güney Afrika'da belirli geleneksel kurallara bağlı kalındığında yasal olarak tanınıyor. Ancak Nyathi'nin 2001 yılında Harare'de çalışan genç bir kadınken gözlemlediği durum oldukça farklıydı.

Tek eşli olduğunu iddia eden erkeklerin gizli kadınlar ve gizli evlerle fiilen çok eşli hayatlar sürdüğünü belirten Nyathi, romanında rızaya değil aldatmaya dayanan bu "yozlaşmış veya modernleşmiş" yapıyı işledi.

Yazar, "Çok eşliliğe karşı değilim. Karşı olduğum şey irade eksikliği. Bir kez dahil olduktan sonra oyunun kurallarının değiştirilmesi yanlış" ifadelerini kullandı.

Romanda Joyce isimli karakter, tek eşli bir evlilik yaptığını düşünürken iş insanı kocası Jonasi'nin arkasından üç kadınla daha evlenip yuva kurduğunu fark ediyor.

Hikâyede Joyce'un yanı sıra Jonasi'nin şirketinde çalışan diğer eşi Matipa'nın da ekonomik olarak kocalarına bağımlı olması, kadınların karar alma gücünü ve güvenli cinsel ilişki müzakeresi dahil olmak üzere özerkliklerini kısıtlıyor.

Eser ile dizi uyarlaması arasında bazı farklar var. Ekran uyarlamasında hikâye Güney Afrika'ya taşındı, Zülü dilinde çekildi ve Jonasi'nin eş sayısı azaltıldı.

Kitapta anlatım tamamen kadınların bakış açısından veriliyor. Dizi yayımlandıktan sonra Uluslararası Af Örgütü Güney Afrika şubesi, narsisistik istismar ve kadınların atabileceği adımlara dair bir rehber paylaştı.