İklim krizi gezegenin doğal dengesini bozdu: İnsanlık bir sonraki buzul çağını durdurdu

Dünya’nın milyonlarca yıldır izlediği doğal iklim döngüsü, insan kaynaklı küresel ısınma nedeniyle geri dönülmez bir kırılma yaşadı. Columbia Üniversitesi ve Colorado Boulder Üniversitesi iklim bilimcilerinin ortaklaşa yürüttüğü ve saygın bilim dergisi Science’ta yayımlanan yeni araştırma, gezegenin doğal olarak girmeye hazırlandığı yeni buzul döneminin 20. yüzyıldaki ani sıcaklık artışlarıyla durdurulduğunu belgeledi. Bilim insanları, fosil yakıt kullanımının ve atmosferdeki sera gazı birikiminin, Dünya'nın jeolojik takvimini en az birkaç yüz bin yıl boyunca ötelediğini açıkladı.

Jeolojik olarak yaklaşık 11 bin 700 yıl önce başlayan sıcak bir "buzullar arası" dönemde yaşayan Dünya, bundan 2 bin yıl önce yeniden soğuma eğilimine girerek yeni bir buzul döneminin sinyallerini vermeye başlamıştı. Araştırma ekibi, Kanada’nın Nunavut bölgesindeki Baffin Adası’nda yer alan Barnes Buz Takkesi içindeki bitki kalıntılarını ve kayalardaki radyoaktif berilyum-10 izotoplarını inceleyerek buzulların tarihsel hareketini haritalandırdı.

Yapılan ölçümler, buz tabakasının 2 bin yıl önce yeniden genişlemeye başladığını ve 60 yıl öncesine kadar bu büyümesini istikrarlı biçimde sürdürdüğünü ortaya koydu. Ancak son yarım yüzyılda hızlanan küresel ısınma, büyümekte olan buzulları aniden erime sürecine soktu. Çalışmanın yazarlarından jeokimyacı Nicolás Young, sistemin normal işleyişiyle yeni bir buzullaşmaya doğru ilerlerken insan etkisiyle sarsılarak durdurulduğunu vurguladı.

Araştırmaya eşlik eden değerlendirme makalesini kaleme alan Wisconsin-Madison Üniversitesi buzul bilimcisi Prof. Dr. Shaun Marcott, mevcut iklim verilerinin gelecekteki buzul çağını yüz binlerce yıl boyunca imkansız kıldığını belirtti.

Marcott, insanlığın artık yalnızca çevreyi kirleten bir tür olmaktan çıkıp gezegenin temel jeolojik döngülerini boşa çıkaran baskın bir jeolojik güce dönüştüğünü ifade etti. Gelecekte kaç buzul döngüsünün atlanacağının doğrudan insanlığın fosil yakıtlardan vazgeçme hızına ve karbon emisyonu tercihlerine bağlı olduğu kaydedildi.

Bilim insanları, bir sonraki buzul çağının ertelenmesinin ilk bakışta olumlu gibi görünse de gezegenin ekolojik dengesi açısından ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Son 2 milyon yıllık jeolojik tarihte buzul döngüleriyle birlikte evrimleşen biyolojik ve fiziksel sistemlerin bu ani sapmaya uyum sağlamakta zorlanacağı belirtiliyor.

Uzmanlar, doğal döngülerin askıya alınmasının okyanus akıntılarından küresel iklim kuşaklarına kadar pek çok hayati sistemde kalıcı ve öngörülemez değişimleri tetikleyeceği uyarısında bulunuyor.