İngiltere'de 'köle ticareti' tartışması alevlendi! Eski Başbakan Boris Johnson'dan kölelik itirafı: Büyükannem İstanbul'da satıldı

İngiltere'de son dönemde gündeme gelen kölelik tazminatı tartışmaları, eski Başbakan Boris Johnson'ın ailesinin hikayesi üzerinden katılmasıyla alevlendi.

İngiltere Kralı 3. Charles'ın kölelik konusunda özür dilemekten kaçınmasının ardından Başbakan Andy Burnham, ülkesinin köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmi bir devlet özrü dilemeye açık olduğunu açıkladı.

Burnham, Karayip ülkelerine 40 milyon sterlinlik yardım teklifinde bulunurken kölelik tazminatı talep edenler, bu miktarın "yetersiz" olduğunu açıkladı.

Burnham, İngiltere'nin geçmişteki köle ticareti nedeniyle nasıl bir telafi sağlayabileceğini değerlendirmek amacıyla mağdur taraflarla bir yıl sürecek "yapılandırılmış bir diyalog" yürütme sözü verdi.

İngiliz hükümetinin Karayip ülkeleriyle başlattığı görüşmelere tepki gösteren Eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Daily Mail'de yer alan yazısında "Ne büyük fiyasko! Ne aptalca!" değerlendirmesinde bulundu.

Kendi ailesinin de kölelik geçmişi bulunduğunu kaydeden Johnson, büyük büyük büyükannesinin İstanbul'da köle olarak satıldığını öne sürdü.

Kölelere ödenecek tazminatın yeni otomobil satın alınmasına harcanağını öne süren Johnson, 19. yüzyılda İstanbul'da köle olarak satılan Hanife Feride'nin hikayesini aktardı.

Johnson'ın kaleme aldığı yazıya göre, 19. yüzyılda İstanbul'da köle olarak satılan Çerkes kızı Hanife Feride, Rusya'nın Kafkasya'daki Çerkeslere yönelik sürgünü sırasında Karadeniz üzerinden İstanbul'a getirildi.

13 yaşındaki küçük kız, on gün süren yolculuğun ardından Kapalıçarşı'da satışa çıkarıldı. Dilini bilmediği kişiler tarafından incelenirken satıcılar, bölgedeki gelişmeler nedeniyle fiyatların düştüğünü biliyordu.

Johnson, kaleme aldığı yazıda şu ifadeleri kullandı:

"Rus işgali nedeniyle Kafkasya'dan gelen Çerkes kölelerin sayısı artmıştı. Londra Post için İstanbul'dan hazırlanan dönemin bir haberinde, 'Beyaz insan eti hiçbir zaman şu anki kadar ucuz olmamıştı' ifadesi kullanılmıştı. Gazete ayrıca 'iyi ya da orta halli bir Çerkes kızının' fiyatının 100 sterlinden 5 sterline kadar düştüğünü yazmıştı."

Hanife Feride'nin iyi kalpli bir Türk kadın tarafından satın alındığını ve Türk kadın onu evine götürdüğünü belirten Johnson, büyük büyük büyükannesinin kaderinin bu gelişmeyle değiştiğini kaydetti.

Johnson, yazısında şöyle dedi:

"İyi kalpli bir Türk kadın onu satın alarak evine götürdü. Kadın, kıza eğitim verdi ve sonunda kendi oğluyla evlendirdi. O sırada başarılı bir iş adamı olan oğul 43 yaşındaydı ve eşini kaybetmişti. Genç kız ise henüz 13 yaşındaydı. Küçük kızın hayatı değişti."

Kız kardeşi Rachel ve kuzeni Sinan'ın araştırmalarına teşekkür eden Johnson, "Biz Johnson'lar kölelikten geliyoruz." dedi.

Johnson yazısında, kölelikten etkilenen toplumların torunlarına kamu kaynaklarından tazminat ödenmesine karşı çıktı. Kendi ailesinin geçmişini örnek göstererek, bir kölenin torunu olduğu için kendisine para verilmesi talebinin de kabul edilemeyeceğini belirtti.

Yazısının sonunda Burnham'ın Karayip ülkeleriyle müzakere başlatma kararını eleştiren Johnson, Başbakanın bu girişimden vazgeçmesi gerektiğini savundu. Burnham'a, süreç daha fazla ilerlemeden geri adım atma çağrısı yaptı.