Breaking
PLAlgeria severed diplomatic relations with the UAE over its provocative actionsRURain and thunderstorm expected in Moscow on September 11CNDrunk rider ran away in the opposite direction in Xindian, New Taipei, injuring the rider. His alcohol concentration tested 0.48 mg and he was caught.INTLXi Jinping to meet Narendra Modi at BRICS summit in India amid thawing India-China tiesCNThe family of Hetong Chemical founder Chen Wuxiong is involved in the Nangang land case and is suspected of breach of trust of more than 2.1 billion yuanRUPower supply to Petropavlovsk-Kamchatsky has been restored after the accident at CHPP-1PLRybakina vs. Gauff. Plot twists at the endCNPhilippine Coast Guard Releases Video Showing Chinese Flares Fired at Aircraft Near Spratly IslandsRUInstagram users discussed the appearance of Garik Kharlamov in a morning videoFRResignation of Edgar Grospiron, president of the 2030 Alpine Games CojopPLAlgeria severed diplomatic relations with the UAE over its provocative actionsRURain and thunderstorm expected in Moscow on September 11CNDrunk rider ran away in the opposite direction in Xindian, New Taipei, injuring the rider. His alcohol concentration tested 0.48 mg and he was caught.INTLXi Jinping to meet Narendra Modi at BRICS summit in India amid thawing India-China tiesCNThe family of Hetong Chemical founder Chen Wuxiong is involved in the Nangang land case and is suspected of breach of trust of more than 2.1 billion yuanRUPower supply to Petropavlovsk-Kamchatsky has been restored after the accident at CHPP-1PLRybakina vs. Gauff. Plot twists at the endCNPhilippine Coast Guard Releases Video Showing Chinese Flares Fired at Aircraft Near Spratly IslandsRUInstagram users discussed the appearance of Garik Kharlamov in a morning videoFRResignation of Edgar Grospiron, president of the 2030 Alpine Games Cojop
BackİYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Orta Vadeli Programı'nı eleştirdi: 'Bunun adı net bir şekilde beceriksizliktir'
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Orta Vadeli Programı'nı eleştirdi: 'Bunun adı net bir şekilde beceriksizliktir'
Developing
Cumhuriyet4 days agoEconomy3 min readTürkiyeView translation

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Orta Vadeli Programı'nı eleştirdi: 'Bunun adı net bir şekilde beceriksizliktir'

Quick Look

  • İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan Orta Vadeli Programı'nı eleştirerek, 38 aylık uygulama sonrasında enflasyonun sadece 6,7 puan düştüğünü belirtti.
  • Usta, programın çalışmadığını, başarısızlığın temel faktörünün Erdoğan'a güvenin olmaması olduğunu söyledi ve yüksek faiz politikasının sadece carry trade'cilere yarar sağladığını öne sürdü.

AI-generated summary

Why It Matters

Orta Vadeli Programı, Türkiye'nin orta vadeli ekonomik hedeflerini belirleyen bir programdır. Mehmet Şimşek ve Cevdet Yılmaz, bu programın 38 ay önce uygulanmaya başlandığını ve 3 yıllık dönemler için hazırlandığını belirtti. Program, enflasyonun tek haneli rakamlara ulaşmasını, büyüme hedefini yüzde 5 olarak ve bütçe açığının yüzde 3'ün altına inmesini hedeflemektedir.

Font size

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıkladığı Orta Vadeli Program’ı (OVP) eleştirerek, 38 aylık ekonomi programına rağmen enflasyonun yalnızca 6,7 puan düştüğüne işaret etti. Usta, programın "çalışmadığını" belirterek, "Bunun adı net bir şekilde beceriksizliktir" değerlendirmesinde bulundu.

Usta, konuya ilişkin yaptığı açıklamada Orta Vadeli Program'ın 3 yıllık dönemler için hazırlandığını anımsattı ve bugün açıklanan ÖVP ile gelecek 3 yıllık dönem için hedefler konulduğunu belirtti.

ENFLASYON 38 AYDA YÜZDE 6,7 DÜŞTÜ

Son programın 38 ay önce uygulanmaya başlandığına işaret eden Usta, şunları kaydetti:

"Mehmet Şimşek programı üzerinde tam 38 ay geçti. 38 ay sonra enflasyondaki düşüş sadece 6,7 puan. En son açıklanan enflasyon rakamı yüzde 31,5. Bu yıl sonu enflasyon yüzde 28,4 olacak diyorlar. Oysa geçen yıl bize Orta Vadeli Program'da 2026 için enflasyon yüzde 16 olacak demişlerdi. 16'dan Yüzde 28,4'e revize edilen, yükseltilen bir enflasyon var. Yüzde 28,4 gerçekleşecek mi? Hayır, gerçekleşmeyecek. Enflasyon yine yıl sonunda göreceğiz, en az yüzde 30 gerçekleşecek.

38 ayda çok yüksek faiz politikası uygulandı. Türkiye'nin doları yurt dışına aktı, faiz olarak. Başka ne yapıldı? Çiftçiye verilmedi, esnafa verilmedi, memura verilmedi, işçiye verilmedi, emekliye verilmedi. Yani sıkıldı, sıkıldı, sıkıldı ama 38 ayda enflasyon sadece 6,7 puan düştü. Tabii, bunun temelinde programın çalışmıyor olması, programın kapsamlı olmaması ama en önemlisi, Erdoğan'a güvenin olmaması bu başarısızlıktaki en temel faktör olarak karşımıza çıkıyor.

'SÜREKLİ MAZERET ÜRETİYORLAR'

Bugün gördük, hem Mehmet Şimşek hem Cevdet Yılmaz sürekli mazeret üretiyorlar. Enflasyonu niye düşüremediklerine ilişkin, büyüme niye düşük geldi ona ilişkin sürekli mazeret üretiyorlar. Onlara şunu söyleyeceğim; mazeret üretmeye ayırdığınız mesaiyi ülkenin sorunlarını çözmeye ayırmış olsanız, daha fazla iş yapardınız. Memlekete daha fazla katkınız olurdu. Kuraklık dediler, don dediler, yağış var dediler, savaş dediler. Savaşan ülkeler diyorsunuz. Ukrayna'da enflasyon yüzde 7,7. Rusya'da enflasyon yüzde 6. Amerika-İran savaşı bir tarafı. Orada enflasyon kaç? Yüzde 3,4. Bizde niye enflasyon Yüzde 31,5? Savaşan ülkelerden daha fazla enflasyonumuz varsa ve siz savaşı mazeret olarak gösteriyorsanız, aslında bir itirafta bulunuyorsunuz. O itirafın adı nedir biliyor musunuz? Türkiye ekonomisi çok sağlıksız. Etrafta küçücük bir şey olduğunda olayın çıktığı ülkeden daha fazla bizim ülkelerimiz etkileniyor demektir.

'KENDİ DÖNEMİNİZİ AKLAYACAKSINIZ DİYE...'

Eğer bu doğruysa, bu çok vahim bir durum. Doğru değilse, millete yalan söylüyorsanız, o da başka bir durum. Mehmet Şimşek bizi '2023 yılında, eğer biz bu programı uygulamasaydık enflasyon kontrolden çıkardı' şeklinde tehdit ediyor sürekli. Aradan 3 yıl geçti. 38 aydır program uyguluyorsunuz. Hala, 'Eenflasyon kontrolden çıkabilirdi' diye söyleniyor. Bunları anlamak mümkün değil. Enflasyon kontrolden niye çıkabilirdi? Mehmet Şimşek şunu söylüyor esasında; 'Benden önce, bu ülke o kadar kötü yönetildi ki biz geldiğimizde büyük bir enkaz aldık. Allah'tan biz enflasyonun kontrolden çıkmasına engel olduk' diyor.

Sayın Mehmet Şimşek, sizden önce bu ülkeyi kim yönetiyordu? Başka bir iktidar mı vardı? Yine AK Parti hükümetleri yok muydu? Yine Erdoğan yok muydu? Bu nasıl bir iş? Bu nasıl bir anlayış? Bunu anlamak mümkün değil. Kendi döneminizi aklayacaksınız diye başka dönemleri sürekli suçluyorsunuz. Ama başka bir zamanda diyorsunuz ki 25 yıldır kesintisiz iktidar. Bir karar verin. Önceki dönem gerçekten bir enkaz mı devraldınız yoksa 25 yıldır kesintisiz bu ülkeyi mi yönetiyorsunuz? Bunun kararını da vermek durumundasınız.

'BUNUN ADI NET BECERİKSİZLİKTİR'

Orta Vadeli Program'da hem 2026 için hem de önümüzdeki 3 yıl için büyüme rakamları aşağı doğru çekiliyor. Fakat buna karşılık enflasyon rakamları yükseltiliyor. Yukarı doğru itiliyor. Bu anlaşılır bir durum değil. Hani büyüme çok yüksek gelir, öngörülenden fazla büyürsünüz. Bunun bir bedeli olarak enflasyonumuz yüksek geldi dersiniz. Veya enflasyonu aşağıya çok çekersiniz. Öngördüğünüzden daha fazla enflasyonu düşürürsünüz. Dersiniz ki bunun bir bedeli oldu. Efendim, enflasyonla çok sıkı mücadele ettik. Enflasyonu aşağıya çektik. O yüzden büyüme de düştü dersiniz. Ama büyümeyi aşağı çekmek, yani enflasyonu yukarıya çekmek ne demek? Yani hem enflasyonu yukarı doğru iteceksiniz, daha doğrusu yükselteceksiniz enflasyon tahminlerini, hem de büyümeyi aşağıya çekeceksiniz. Bu beceriksizlikle açıklanır. Bunun adı net bir şekilde beceriksizliktir.

Gelelim 2027 yılı enflasyonuna. Geçen yıl bize 2027 yılı enflasyonu yüzde 9 olacak denilmişti. Tek haneye düşeceğiz denilmişti. Şimdi gelecek yıl enflasyon için yüzde 21 deniliyor. Allah aşkına, bir rakam yüzde 9'dan yüzde 21'e revize edilir mi?

Cevdet Yılmaz, 'Gençlere emeğin kıymetini anlatacağız' diyor. Allah Allah. Ya, emeğin kıymetini gençler zaten biliyor. Gençler çalışmak istiyor. Emeğin kıymetini bilmeyen sizsiniz. Biz size bugüne kadar atıl iş gücü oranı rakamlarını ağzınıza aldıramadık. Bunu Türkiye İstatistik Kurumu açıklıyor mu? Açıklıyor. Devletin resmi rakamı mı? Rakamı. Yıllarca inkar ettiniz, atıl iş gücü oranını görmezden geldiniz. Çünkü Türkiye'nin istihdam piyasasının gerçek resmini atıl iş gücü oranları gösteriyor. En son atıl iş gücü oranı rakamı Temmuz 2026'da 30,6 geldi. Yani iş gücünün yüzde 30,6'sı, yaklaşık 3'te 1'i atıl, diyor Türkiye İstatistik Kurumu ve siz buna kulaklarınızı tıkıyorsunuz.

Peki, 30,6 olan en son veri itibariyle atıl iş gücü oranı Mehmet Şimşek göreve geldiğinde, yani 2023 yılı Temmuz ayında kaçtı? Yüzde 22,9'du. Yani Mehmet Şimşek programının atıl iş gücü üzerindeki etkisi tam 7.8 puan oldu. Bir de ortaya çıkıyorlar, diyorlar ki biz şu kadar istihdam artışı yapacağız. Veriler ortada. Yani yaptığınız beceriksizliğiniz, başarısızlığınız ortadayken siz gelecek döneme ilişkin bize ne diyorsunuz?

Atıl iş gücü oranı ilk olarak 2014 yılında açıklandı. Aradan 12 yıl geçmiş, atıl iş gücü oranı oransal olarak ikiye katlamış. Evet, atıl iş gücü, yani çalışmayan iş gücü var. Yani 2014'teki oranın bugün iki katı bir atıl iş gücü var. Yani çalışmayan iş gücü var. Yani en önemli kaynağımız olan insan kaynağını atalet içerisinde bekletiyoruz. Bunu bize Türkiye İstatistik Kurumu çok net bir şekilde söylüyor.

'BU PROGRAM KİM İÇİN ÇALIŞIYOR?'

Bu Orta Vadeli Programlarda istikrarlı ve tutarlı olan bir nokta var. O da ne biliyor musunuz? 'Her şey 3 yıl sonra güzel olacak. Büyüme 3 yıl sonra yüzde 5 olacak. Bütçe açığı 3 yıl sonra yüzde 3'ün altına inecek. Enflasyon 3 yıl sonra tek haneli rakamlara ulaşacak'. Bize her Orta Vadeli Program'da bunu söylüyorlar. Sürekli 3 yıl sonraya itiyorlar. Sürekli 3 yıl sonra. Bu 3 yıl sonra ne zaman gelecek, bunu anlamak mümkün değil. 2023 yılında da '2026 yılında enflasyon tek haneli olacak' diyorlardı. '8,5 olacak' diyorlardı. Bugün 2026 enflasyonu yüzde 28,4 diyorlar. Yani sürekli 3 yıl sonra diyorlar fakat bu 3 yıl bir türlü gelmedi. Biz bir türlü yüzde 5 enflasyonu göremedik. Biz bir türlü yüzde 3'ün altında bir bütçe açığını göremedik. Biz bir türlü tek haneli enflasyonu göremedik. Şimdi yine aynı şeyi söylüyorlar. Aynı hikayeyi anlatıyorlar bize 3 yıl sonra.

Peki, böyle bir programa güvenilir mi? Elbette güvenilmez. Sürekli 3 yıl sonra işler düzelecek diyen insanlara güvenilmez. Yalancının mumu yatsıya kadar yanar. Yatsı çoktan geldi geçti. Bu program çalışıyor mu? Program vatandaş için çalışmıyor, emekli için çalışmıyor, memur için çalışmıyor, işçi için çalışmıyor, esnaf için çalışmıyor, çiftçi için çalışmıyor, ihracatçı için çalışmıyor. Uygulanan kur politikası büyük, 3 yıldır siz kuru düşük tutuyorsunuz. Uygulanan kur politikası ihracatçıyı bezdirdi, sanayiciyi bezdirdi. Artık her herkes iflas ediyor. Onlar için de çalışmıyor. Bu program kim için çalışıyor? Parası olan için çalışıyor. Paradan para kazanan için çalışıyor. Üretim yapan, yatırım yapan için değil. Paradan para kazanan için çalışıyor. Özellikle yurt dışından doları getirip içeride bozduruyorlar. Yüksek faizle alıyorlar. Sonra düşük kurla dolara çevirip tekrar yurt dışına götürüyorlar. İşte biz bunlara carry trade'ciler diyoruz. Bu program çalışıyor, evet. Kim için çalışıyor? Carry trade'ciler için çalışıyor.

What to Watch

AI outlook — possibilities, not facts

  • Yıl sonu enflasyonu yüzde 30'un üzerine çıkacak

    Likely · Within months

  • Atıl iş gücü oranı kısa vadede önemli bir iyileşme gösteremeyecek

    Likely · Within months

Open Questions

  • Orta Vadeli Programı'nın enflasyonu düşürmekte başarısız olmasının temel nedenleri neler?
  • Yüksek faiz politikasının gerçek sektör üzerindeki etkisi nedir?
  • Carry trade işlemlerinin Türkiye ekonomisi üzerindeki net etkisi nedir?
  • Atıl iş gücü oranı düşüklüğünün sürdürülebilir çözümleri nelerdir?

Related Topics

This article was originally published by Cumhuriyet.

Related Stories

Vice President Cevdet Yılmaz Evaluated the World Economy and Türkiye's Situation While Presenting the Medium Term Program to the International Press
Developing·

Vice President Cevdet Yılmaz Evaluated the World Economy and Türkiye's Situation While Presenting the Medium Term Program to the International Press

Vice President Cevdet Yılmaz, together with Minister of Treasury and Finance Mehmet Şimşek and Presidential Strategy and Budget President İbrahim Şenel, presented their economic forecasts for the 2027-2029 period to foreign press members at the Medium Term Program International Media Meeting. Yılmaz discussed issues such as the contraction in industrial production due to the impact of the global war, the increase in oil and commodity prices, the temporary increase in the current account deficit and the revision of inflation. He also emphasized positive developments such as increasing confidence in the Turkish lira, a significant increase in reserves, public and private sector debt ratios being at reasonable levels, and national income reaching 1.8 trillion dollars.

Milliyet Son Dakika
3 min read
Two Faces of Turkey: Getting Rich in Dollar Basis and Difficulty in Real Life
Developing·

Two Faces of Turkey: Getting Rich in Dollar Basis and Difficulty in Real Life

While Turkey's per capita income increased to $18,040 in 2025 and real GDP grew by 3.6%, it still remains an upper-middle income country according to the World Bank's atlas method. While high inflation increases nominal GDP in dollar terms, real output and welfare do not increase at the same rate. The industrial PMI index remained in the contraction zone for most of the five years, while employment decreased, working hours increased and the broadly defined idle labor rate reached 29.9%. This raises the argument that growth can be impoverishing.

Cumhuriyet
2 min read
More on this topicorta vadeli program