Küresel piyasalarda jeopolitik riskler ve merkez bankalarının kararları bekleniyor

Küresel piyasalarda, bu hafta ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması nedeniyle yükselen petrol fiyatları ve artan tahvil faizlerinin etkileriyle karışık bir seyir izlenirken, gözler gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verisi ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararına çevrildi.

ABD'nin İran'a yönelik yenilenen saldırılarının petrol fiyatlarını yükseltmesi ve tahvil piyasasındaki satış baskısı küresel piyasalarda dalgalı bir seyre neden oldu.

Bu hafta ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,82 ile Kasım 2023'ten bu yana, ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,42 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Haftayı ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, 6 baz puan artışla yüzde 4,79'dan tamamladı.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları ise küresel piyasalarda risk algısının sınırlı da olsa azalmasını sağlayan unsurlar arasında yer aldı.

New York Fed Başkanı John Williams, gümrük vergilerinin etkisinin zayıflaması ve yüksek enerji fiyatlarının diğer hizmet sektörlerine yayılmaması sayesinde ABD'de enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini belirtti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da ekonomik verilerin enflasyon baskılarının hafiflediğini teyit etmesi halinde bu ayki para politikası toplantısında faiz oranlarının sabit tutulmasını destekleyebileceğini söyledi.

Bu gelişmelere karşın ABD'de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi, Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin tekrar artmasına ve haftanın son işlem gününde borsaların düşmesine neden oldu.

ABD'de tarım dışı istihdam ağustosta 162 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, işsizlik oranı değişim göstermeyerek yüzde 4,1 seviyesinde kaldı.

Tarım dışı istihdama ilişkin haziran ve temmuz verilerinde ise yukarı yönlü revizyona gidildi. Böylece haziran ve temmuza ilişkin toplam istihdam, daha önce açıklanandan 55 bin kişi daha yüksek gerçekleşti.

Öte yandan sosyal medya hesabından paylaşım yapan ABD Başkanı Donald Trump, istihdam verilerinin kendisininki hariç tüm tahminleri üçe katladığını vurgulayarak, faizlerin düşürülmesi gerektiğini ifade etti.

Orta Doğu kaynaklı devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı bu hafta yüzde 6,4 artışla 96,4 dolara çıktı.

Fed'in faiz artırımlarına ilişkin beklentilerle altının ons fiyatı haftayı yüzde 0,6 azalışla 4 bin 430 dolardan tamamladı.

ABD'nin mali durumuna ilişkin endişelerin devam etmesiyle dolar endeksi yüzde 0,5 düşüşle 99,2'ye indi.

ABD'de gelecek hafta açıklanacak enflasyon verisinin piyasa fiyatlamaları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

New York borsası karışık seyretti

New York borsası, Fed'in bu ay faiz artışına gidebileceğine yönelik beklentilerle karışık seyretti.

Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,09, Nasdaq endeksi yüzde 0,40 değer kazanırken, Dow Jones endeksi yüzde 0,27 değer kaybetti.

Gelecek hafta perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), cuma Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi açıklanacak.

Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Avrupa borsaları, jeopolitik risklerden kaynaklanan enflasyonist endişeler ve tahvil getirilerindeki yükselişlerin etkisiyle satış ağırlıklı seyretti.

Avro Bölgesi'nde temmuz ayına ilişkin ÜFE aylık yüzde 1,6, yıllık yüzde 5,8 artarak beklentileri aşarken, haziran ayına göre hızlandı.

Bölgede, TÜFE de yıllık bazda enerji fiyatlarındaki hızlı artışın etkisiyle ağustosta yüzde 3,3'e çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesini gördü.

Tahvil faizlerindeki sert yükselişler ve Orta Doğu'daki askeri çatışmaların tırmanması da Avrupa piyasalarında risk iştahını törpüledi.

Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,39'a çıkarak 2011'den bu yana, İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,29 ile 2007'den bu yana, Fransa'nın 2 yıllık tahvil faizi yüzde 3,21 ile 2024 yılından bu yana en yüksek seviyelerini gördü.

Öte yandan ECB'nin faiz kararı gelecek hafta piyasaların odağında yer alacak. ECB'nin faiz kararı toplantısında politika faizlerinde artırıma gitmesi bekleniyor. ECB açısından temel risk enerji fiyatları olarak öne çıkıyor. Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle petrol fiyatları yeniden 100 dolara yaklaşırken, Avrupa'da doğal gaz fiyatları 2023’ten bu yana görülmeyen seviyelere yükseldi.

ECB İcra Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, faiz oranlarının daha yüksek seviyelerde olması gerektiğini söyledi.

Bu arada Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in ECB'nin faiz kararı toplantısı öncesinde banka yetkilileriyle bir araya gelmesi bekleniyor.

Söz konusu gelişmelerle bu hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06 değer kazanırken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,46 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,98 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,97 değer kaybetti.

Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi'nde büyüme, perşembe Almanya'da enflasyon, ECB'nin faiz kararı, cuma İngiltere'de sanayi üretimi takip edilecek.

Asya borsaları Hong Kong hariç geriledi

Asya tarafında da artan enerji maliyetleri ve yüksek seyreden tahvil faizleri piyasaları baskıladı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, BoJ’un faiz artırımlarını değerlendirmeye devam edeceğini, ekonomik ve fiyat gelişmelerinin beklentilerle tutarlı olup olmadığını inceleyeceğini açıkladı.

Bu gelişmelerle, Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 2,31 ile 1994'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,017 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,5, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,09, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,27 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,26 değer kazandı.

Gelecek hafta salı Japonya'da büyüme ve dış ticaret dengesi, çarşamba Çin'de enflasyon, cuma Japonya'da sanayi üretimi takip edilecek.

Yurt içinde TCMB'nin faiz kararı ve ödemeler dengesi takip edilecek

Yurt içinde ise bu hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,30 düşüşle 14.012,42 puandan kapandı.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,40 üzerinde 48,4320'den tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi hazine nakit dengesi, perşembe Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı ve sanayi üretimi, cuma ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, eylül ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 olarak hesaplandı.