
Stratosferik ısınma ve El Niño'nun aynı anda etkili olması, kış hava tahminlerini belirsizleştiriyor.
AI-generated summary
El Niño, Pasifik Okyanusu'ndaki ısınma döngüsüdür. Ani stratosferik ısınma ise kutup girdabının zayıflamasına yol açan atmosferik bir olaydır.
HABER MERKEZİ/ CNN International'ın haberine göre, bu yıl En Niño ve kutup girdabının aynı anda devreye girmesi, önümüzdeki dönemin hava tahminlerini meteorologlar için tam anlamıyla bir "bilmeceye" çevirmiş durumda.
STRATOSFERDE ‘BÜYÜK ISINMA’ ALARMI
Normal şartlarda Ocak ve Mart ayları arasında görülmesi beklenen "ani stratosferik ısınma" olayları bu yıl ender görülen bir erkenlikle Kasım ayına taşındı. Kutup girdabını çevreleyen güçlü rüzgarlar zayıflamakla kalmadı, yön değiştirmeye bile başladı.
Bu durum, Arktik (Kutup) bölgesindeki dondurucu havaların güneye, yani Kuzey Yarımküre'nin orta enlemlerine (Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya) inmesi için kapı aralayabilir.
Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden meteorolog Andrea Lopez Lang, "Bu yıl olağanüstü derecede benzersiz" diyerek, geçmişteki tarihsel verilerin ve eski olayların bu durumu açıklamakta yetersiz kaldığını vurguluyor.
‘ORTADA BÜYÜK BİR BİLMECE VAR’
Durumu daha da karmaşık hale getiren unsur ise güçlü El Niño etkisi. Pasifik Okyanusu'ndaki bu devasa ısınma döngüsü, genellikle daha istikrarlı bir kutup girdabını ve daha ılıman kışları tetiklemesiyle bilinir. Ancak bu kez ikisi aynı anda ringe çıktı. El Niño, kışların daha ılıman ve yağışlı geçmesine zemin hazırlayabilir. Diğer taraftan kutup girdabının çözülmesi de Arktik soğukların ani dalgalarla güneye inme riskini artırarak sert kış senaryolarını tetikleyebilir.
BU DURUM NE ANLAMA GELİYOR?
Uzmanlar, bu erken sarsıntının doğrudan her yerde don olayları veya kar fırtınaları patlatacağı garantisini vermediğini; ancak sert soğuk dalgalarının yaşanma olasılığını (ve dolayısıyla hava muhalefeti riskini) ciddi ölçüde artırdığını belirtiyor.
Tarihsel verilerin bu dönemi tam olarak modelleyememesi nedeniyle meteoroloji merkezleri, önümüzdeki haftalarda jet akımlarının (jet stream) alacağı pozisyonu ve rüzgar dalgalanmalarını nefesini tutarak izliyor. Bu kış, doğanın iki dev gücünün mücadelesine sahne olacak gibi görünüyor.
KIŞIN İLK YÜZÜ
ABD ve Avrupa'nın bazı bölgeleri, kutup girdabındaki bozulmayla bağlantılı olabilecek ani soğuk hava dalgasıyla bu hafta kışın ilk etkilerini hissedecek. Çarşamba günü Kuzey Amerika ve Avrupa üzerine yayılan kutup havası hafta sonuna kadar etkisini sürdürecek ve çoğu bölgede soğuk hava perşembe veya cuma günü zirveye ulaşacak. Bu durum ABD'nin doğusu ile Kuzeybatı Avrupa'nın büyük bölümünde sezonun ilk yaygın don olaylarının görülmesi anlamına geliyor.
Söz konusu soğukların aşırı düzeyde olması beklenmiyor ancak ABD'nin Doğu Kıyısı ve Birleşik Krallık gibi yerlerde yaşanan olağan dışı sıcak yaz ve sonbahar mevsimlerinin ardından keskin bir geçiş oluşturacak.
ABD'de Mississippi Nehri'nin doğusunda kalan hemen her yerde bahardan bu yana en soğuk hava yaşanacak ve ülkenin doğu yarısının büyük bölümünde sıcaklıklar kasım ortası ortalamalarının yaklaşık 4 ila 8 santigrat (7 ila 14 fahrenhayt) derece altında seyredecek. Benzer olağan dışı soğuklar Kuzey Avrupa'yı da etkileyecek.

NASA's Voyager 1 probe is poised to become the first human-made vehicle to reach a distance of one light-day (about 26 billion km) from Earth. The vehicle, launched in 1977, continues to collect data in interstellar space.
Academicians at MSKÜ Mushroom Research Center examine the poisonous mushrooms they collected from across Türkiye. Assoc. Dr. Hakan Allı warned citizens against the deadly danger of the species popularly known as "village migrant".

Wheaton College researchers stated that claims of resurrecting extinct species lack scientific basis. Experts emphasized that gene editing only creates physical similarities and raises ethical issues.

A new study published in the journal Science revealed that human-induced global warming has stopped the Earth's natural glacial cycle. The planet's geological calendar has been delayed by at least several hundred thousand years due to fossil fuel use.

The Vera C. Rubin Observatory in the Chilean Andes has discovered the hitherto undetected Aquarius IV dwarf galaxy and the Rubin-GC1 star cluster orbiting the Milky Way with its first test data.

In Russia, the Kurchatov Institute and the Petrovsky Russian Surgical Research Center are establishing a biological sample bank from blood samples of more than 7 thousand monkeys belonging to 22 different species. The project is managed by Mikhail Kovalchuk, one of Putin's close circle, and aims to extend human life. Putin's statements about the 150-year-old target during his 2025 visit to China also came to the fore.