Letonya’da cumartesi günü yapılan parlamento seçimlerinde oyların yüzde 97’sinin sayılmasıyla Başbakan Andris Kulbergs liderliğindeki Birleşik Liste, ülkenin 1991’de bağımsızlığını yeniden kazanmasından bu yana en güçlü seçim sonuçlarından birine ulaştı.
Birleşik Liste yüzde 35,3 oy alarak 100 sandalyeli parlamentoda 42 milletvekilliği kazanmaya hak kazandı. Sonuçların ardından Kulbergs’in başbakanlık görevini sürdürmesi ve Ukrayna yanlısı yeni bir koalisyon kurması bekleniyor.
İş insanı ve amatör ralli pilotu olan 47 yaşındaki Kulbergs, mayıs ayında önceki hükümet koalisyonunun dağılmasının ardından başbakanlık görevine gelmişti.
Önceki koalisyon, Ukrayna’ya ait bazı askeri insansız hava araçlarının tespit edilmeden Letonya hava sahasına girmesiyle yaşanan olayların yönetimi nedeniyle yoğun eleştirilere maruz kalmıştı.
Siyaset bilimci Roberts Kits, Letonya ekonomisinin on yılı aşkın süredir diğer Baltık ülkelerinin gerisinde kaldığına dikkat çekerek Kulbergs’in seçim kampanyasında yönetimin iyileştirilmesi, bürokrasinin azaltılması ve kamu harcamalarının düşürülmesi vaatlerini öne çıkardığını belirtti.
Kits, Kulbergs’in seçmenlere “iş bitiren” bir siyasetçi profili sunduğunu ifade ederek seçim sonucunun hükümete yönelik beklentileri de yükselttiğini söyledi.
KOALİSYON İÇİN İKİ SEÇENEK
Birleşik Liste’nin parlamentoda çoğunluğu sağlayabilmek için milliyetçi Ulusal İttifak veya liberal İlericiler ile koalisyon kurabileceği belirtiliyor.
Ancak siyasi analistler, farklı küçük partiler ve bağımsız isimlerin oluşturduğu Birleşik Liste’nin hükümet içinde birlik sağlamasının Kulbergs açısından önemli bir sınav olacağı görüşünde.
Letonya’da bugüne kadar hiçbir hükümetin dört yıllık görev süresini tamamlayamadığına dikkat çekiliyor.
Kulbergs, seçim sonuçlarının ardından Ukrayna’ya verilen desteğin devam edeceğini ve Rusya’ya karşı mevcut politikanın korunacağını açıkladı.
Rusya ile ekonomik ilişkilerin Letonya açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunan Kulbergs, “Rusya ile her türlü ekonomik bağ bizi zayıflatıyor. Evet, biraz daha fazla para getirebilir ancak bu, Rusya’nın kullanabileceği bir zayıflık yaratır” dedi.
Kulbergs, seçim sonucunun beklentilerinin üzerinde olduğunu da belirterek partisinin elde ettiği desteği “olağanüstü” olarak nitelendirdi.
SAVUNMAYA MİLLİ GELİRİN YÜZDE 5’İ
Kulbergs seçim kampanyası boyunca Letonya’nın insansız hava araçlarına karşı savunma kapasitesini artıracağını ve savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’i seviyesinde tutacağını vadetti.
Bu oran, NATO ülkeleri arasındaki en yüksek savunma harcaması oranlarından biri olarak öne çıkıyor.
Kulbergs’in Rusya yanlısı rakipleri ise Ukrayna’ya yapılan yardımların durdurulmasını ve kaynakların ülkedeki hayat pahalılığıyla mücadeleye yönlendirilmesini savundu.
Seçimde ikinci sırayı yüzde 13,1 oyla popülist Latvia First aldı. Kampanya boyunca ülkenin geniş Rus kökenli nüfusuna ulaşmaya çalışan parti, ABD’deki “MAGA” hareketine benzer söylemleriyle öne çıktı.
Rusya yanlısı Sovereign Power yüzde 11,7 ile üçüncü olurken, Kremlin’e karşı sert politikaları savunan Ulusal İttifak yüzde 8,9 oy aldı.
Rusya yanlısı partiler parlamentodaki temsil oranlarını artırmasına rağmen siyasi analistler bu partilerin yeni hükümet üzerinde belirleyici bir etki oluşturmasının beklenmediğini belirtiyor.
KATILIM ORANI GERİLEDİ
Seçime katılım yüzde 51,8’de kaldı. Bu oran 2022 seçimlerinde yüzde 59,4 seviyesindeydi.
Siyaset bilimci Janis Ikstens, katılım oranındaki düşüşün Letonya’da seçmenlerin siyasi partilere yönelik memnuniyetsizliğini yansıttığını değerlendirdi.
Yaklaşık 1,9 milyon nüfusa sahip Letonya, doğuda Rusya ve Belarus, kuzeyde Estonya, güneyde ise Litvanya ile komşu. Baltık Denizi kıyısındaki ülke hem NATO hem de Avrupa Birliği üyesi.
