Maciej Berek wybrany na sędziego TK, prezydent nie odbiera ślubowania z powodu wątpliwości formalnych

Maciej Berek, były minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, 4 września został wybrany przez Sejm na sędziego TK.

Spór o spełnienie wymogów

Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz, pytany w środę, kiedy Berek może spodziewać się zaproszenia na zaprzysiężenie, powiedział, że najpierw „przede wszystkim należy rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące spełnienia wymogów formalnych przez pana Macieja Berka”.

Berek mówił z kolei tego samego dnia w TVP Info, że jest „pierwszą osobą, która jest zainteresowana tym, żeby tę dziwną dyskusję przeciąć”.

Podkreślił, że wykonywanie przez niego zawodu radcy prawnego zostało udokumentowane w ewidencji radców prawnych. Gdyby ktoś z otoczenia prezydenta chciał, to takie dokumenty by znalazł. Ja je przedstawiałem, tłumaczyłem, one są publicznie dostępne – mówił.

„Nie ma takiego trybu”

Według Berka problem dotyczy nie dokumentów, lecz kompetencji prezydenta i jego kancelarii do prowadzenia takiej weryfikacji.

Nie ma takiego trybu, nie ma takiej procedury, w której prezydent, powołując się na nieistniejącą kompetencję, mówi: „chciałbym sobie coś tam jeszcze sprawdzić”. Dlatego, że prezydent działa tutaj jako organ władzy, a organ władzy może precyzyjnie i tylko tyle, ile mu przepisy przyznają – zauważył.

Odnosząc się do słów rzecznika prezydenta, który uzależnił przyjęcie ślubowania od przedstawienia odpowiednich dokumentów, Berek zapowiedział, że wystąpi do prezydenta z „jasnym prawnym stanowiskiem”, że jego powinnością jest złożenie ślubowania. Zaznaczył, że liczy na możliwość złożenia go „w formie, w miejscu i w czasie, które prezydent wyznaczy”.

„Niedługo” mają rozpocząć orzekanie

Pytany, kiedy czworo sędziów, od których prezydent nie odebrał ślubowania, będzie mogło orzekać, odpowiedział: Z pełną odpowiedzialnością także za emocje społeczne, które mogą być wywoływane, nie operujmy tutaj żadnymi konkretnymi datami. Ale niedługo.

Zapytany, czy będzie aspirował do funkcji prezesa TK, gdyby stracił ją Bogdan Święczkowski, podkreślił: „stanowczo nie”.

Wątpliwości kancelarii prezydenta

Maciej Berek jest ósmym sędzią TK wybranym przez Sejm obecnej kadencji. Prezydent Nawrocki nie odebrał ślubowania od czworga z siedmiu wcześniej wybranych sędziów. Według przedstawicieli KPRP w ich przypadku w Sejmie doszło do błędów. Sędziowie złożyli więc podczas uroczystości ślubowanie z formułą, że czynią to „wobec prezydenta”. KPRP nie uznaje tego za ślubowanie, a prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił ich do orzekania.

W ubiegłym tygodniu KPRP zwróciła się do Kancelarii Sejmu o „wyjaśnienia okoliczności procedowania formalnie kandydatury” Berka. Szef KPRP Zbigniew Bogucki mówił, że „są gigantyczne wątpliwości co do tego, czy pan minister Berek ma dziesięcioletni staż radcy prawnego”.

Szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec odpowiedział prezydentowi, że podważanie prawidłowości wyboru sędziego TK przez Sejm „nie ma oparcia w jakichkolwiek przepisach”. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oczekuje natomiast niezwłocznego przyjęcia ślubowania od Berka.

Paweł Śliz z Polski 2050 nie przewiduje, aby prezydent odebrał ślubowanie od Macieja Berka. Śliz mówił o tym w Popołudniowej rozmowie w RMF FM. Jego zdaniem Berek najprawdopodobniej będzie składać ślubowanie w Sali Kolumnowej Sejmu.

Wymagany staż zawodowy

Ustawa z 2016 r. o statusie sędziów TK stanowi, że „sędzią TK może zostać osoba, która wyróżnia się wiedzą prawniczą oraz spełnia wymagania niezbędne do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego SN lub sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego”.

Wśród wymogów dla kandydatów do SN i NSA znajduje się m.in. 10-letni staż jako sędzia, prokurator, prezes, wiceprezes lub radca Prokuratorii Generalnej, bądź 10 lat wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego lub notariusza.

Jeszcze przed wyborem Berek opublikował w mediach społecznościowych zaświadczenie Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wynika z niego, że w 2002 r. został wpisany na listę radców prawnych i od złożenia ślubowania do chwili obecnej ma uprawnienia do wykonywania zawodu. Dokument wskazuje również, że zgłosił wykonywanie zawodu radcy prawnego od 1 stycznia 2006 r. do 31 lipca 2009 r. oraz od 1 sierpnia 2012 r. do chwili obecnej.